բերան

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Old Armenian բերան (beran).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

բերան (beran)

  1. (anatomy) mouth
    փակի՛ բերանդshut your mouth!
  2. (figuratively) opening, entrance, aperture, outlet
  3. (figuratively) mouth (of a river)
  4. (figuratively) edge, blade (of a knife, sword, etc.)

Declension[edit]


Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *bʰer- (to bore, pierce), the “mouth” being perceived as a “hole, opening”. Cognates include Lithuanian burnà (mouth), Ancient Greek φάρυγξ (phárunks, throat), Latin frūmen (larynx, throat), Old Norse barki (throat, windpipe), Bulgarian бърна (bǎrna, lip). Related to բահ (bah, spade, shovel) and բիր (bir, club, cudgel).

Noun[edit]

բերան (beran

  1. (anatomy) mouth
    ի բերան, ի բերանոյi beran, i beranoy ― by heart, by rote
    ի բերան գիտել, ուսանել, առնուլ, ունելi beran gitel, usanel, aṙnul, unel ― to learn by heart
    աղաղակէր ամենայն բերանałałakēr amenayn beran ― every one or body cried out, all the people cried out
    բերան ժողովոյնberan žołovoyn ― orator of the assembly or council
    նա եղիցի քեզ բերանna ełicʿi kʿez beran ― he will speak for you
    ի բերանս լինել, հարկանիլ, տապալիլ, բերան ի վայր անկանիլi berans linel, harkanil, tapalil, beran i vayr ankanil ― to fall upon one's face
    բերան ի բերանberan i beran ― face to face
    գոյժ ի բերան առնուլgoyž i beran aṙnul ― to bring bad news
    երգս ի բերան առնուլergs i beran aṙnul ― to sing, to warble
    ընդ մի բերան, ի միոջէ բերանոյənd mi beran, i mioǰē beranoy ― with one voice, unanimous
    բերան ի վայր, ի վերայ բերանոյberan i vayr, i veray beranoy ― lying upon one's face
    ընդ բերան ածելənd beran acel ― to repeat incessantly
    բանս ի բերան դնելbans i beran dnel ― to suggest, to hint
  2. (figuratively) entrance, opening; narrow entrance of a harbour; orifice; defile; anus
    բերան գետոյberan getoy ― mouth of a river
    բերանք ճրագացberankʿ čragacʿ ― receptacle for oil in a lamp
  3. (figuratively) edge, blade (of a knife, sword, etc.)
    բերան սրոյberan sroy ― edge of a sword
    արկանել, կոտորել ի բերան սրոյ, հարկանել բերանով սուսերիarkanel, kotorel i beran sroy, harkanel beranov suseri ― to kill with the sword, to put to the sword
  4. (figuratively) beginning
    ի բերան սովունi beran sovun ― at the beginning of the famine
  5. (figuratively) person
    ըստ բերանəst beran ― each, so much a head, apiece
    ի բերանոյ ուրուքi beranoy urukʿ ― on account of or in the name of someone
  6. (figuratively) order, command; testimony
    գրել ինչ ի բերանոյ ուրուքgrel inčʿ i beranoy urukʿ ― to write under dictation

Declension[edit]

Synonyms[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • բերան in Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University
  • բերան in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian–English, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • բերան in Gabriēl Awetikʿean, Xačʿatur Siwrmēlean, Mkrtičʿ Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language], in 2 vols, Venice: S. Lazarus Armenian Academy