ըստ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *posti. Cognate with Latin post.

Preposition[edit]

ըստ (əst)

  1. (with dative) according to, following the
    ըստ հրամանի թագաւորինəst hramani tʿagaworin ― according to king's order
    ըստ հայերէն լեզուինəst hayerēn lezuin ― according to the Armenian tongue, in Armenian
    ըստ նմին օրինակիəst nmin ōrinaki ― according to the same pattern
    ի չափու կալայց զանձն ըստ օրինակի նորաi čʿapʿu kalaycʿ zanjn əst ōrinaki nora ― I shall be governed by his example
    ըստ սովորութեան կարգինəst sovorutʿean kargin ― in the usual manner
    ըստ իմումս կարծեացəst imums karceacʿ ― in my opinion
    ըստ իւրում կարիəst iwrum kari ― according to capacity, to the best of one's ability
    այր ըստ սրտին Աստուծոյayr əst srtin Astucoy ― a man after God's own heart
    ըստ բախտի եղեալ նորաəst baxti ełeal nora ― fortunately
    ըստ պատկերի մերում եւ ըստ նմանութեանəst patkeri merum ew əst nmanutʿean ― in our image and likeness
    ըստ հիւսիսոյ Կարնոյəst hiwsisoy Karnoy ― north of Erzerum
    ըստ բնութեան բարիəst bnutʿean bari ― naturally or essentially good
    ըստ նախահօրն յանցանացəst naxahōrn yancʿanacʿ ― for the sin of the first father
    ըստ չափու եկամտացնəst čʿapʿu ekamtacʿn ― in proportion to his income
    ըստ ինքեանəst inkʿean ― of one's self; naturally, essentially
    ըստ ամենայնիəst amenayni ― totally, in all, entirely
    ըստ այնմəst aynm ― as is said; as they say
    ըստ իրիք, ըստ իմիքəst irikʿ, əst imikʿ ― in some part, in a certain sense, in some way, or manner; in part
    ըստ որումəst orum ― as; since; therefore
    ըստ որում.., ըստ նմին/նոյնպէս/այսպէսəst orum.., əst nmin/noynpēs/ayspēs ― as.., as; so..., as
    ըստ նմանէəst nmanē ― after him
    ըստ այսմանէəst aysmanē ― like this, similarly, equally
    եւ որ ըստ այսմանէew or əst aysmanē ― etc. etc. and so on
  2. (with dative) on
    ըստ անձինəst anjin ― upon one's back; wearing upon, the shoulders, the body
    ըստ ճանապարհինəst čanaparhin ― about the streets
  3. (with accusative) out
    ըստ քաղաքն ելանելəst kʿałakʿn elanel ― to go out from the city
    հանել ըստ ձորակնhanel əst jorakn ― to dislodge from the little valley
    անցին ըստ չափancʿin əst čʿapʿ ― they crossed the boundaries
    ըստ հրապարակս գնալəst hraparaks gnal ― to pass through, or to wander about the public places
    ելանել ըստ քաղաքնelanel əst kʿałakʿn ― to go out of town
    հրաժարել ըստ նմանութիւնhražarel əst nmanutʿiwn ― to have no equal, unique
    անցանել ըստ սահմանս քոancʿanel əst sahmans kʿo ― to pass through your confines
    ըստ բանս անցանելəst bans ancʿanel ― to be inexpressible
    ըստ միտս անցանելəst mits ancʿanel ― to be beyond understanding, to be past finding out, inconceivable, incomprehensible
    անցանել ըստ չափancʿanel əst čʿapʿ ― to go beyond
    ըստ ակն լինել յումեքէəst akn linel yumekʿē ― to be far from the sight of, alienated
    ըստ ակն անկանելəst akn ankanel ― to escape notice
    ըստ այն յառաջեմəst ayn yaṙaǰem ― to outrun something
  4. (with accusative) according to, corresponding to
    հատուսցէ իւրաքանչիւր ըստ գործս իւրhatuscʿē iwrakʿančʿiwr əst gorcs iwr ― will render to each one according to his deeds
    ըստ կամս անձանց իւրեանցəst kams anjancʿ iwreancʿ ― according to their wishes
    ըստ իսəst is ― according to me
    կին իցէ քո ըստ միտսkin icʿē kʿo əst mits ― if thou hast a wife after thine own heart
    ըստ աչս դատելəst ačʿs datel ― to judge from the appearance
    ըստ իրեարս պատշաճեալəst irears patšačeal ― well proportioned, symmetrical
    ըստ տեղիս տեղիս եւ ըստ աշխարհս աշխարհսəst tełis tełis ew əst ašxarhs ašxarhs ― according to the various places and different provinces
    ըստ տունս ազգացն՝ ոչխար ըստ երդəst tuns azgacʿn, očʿxar əst erd ― a lamb for every family and every house
    ըստ օրէնəst ōrēn ― like, after the fashion of
  5. (with ablative) after
    մի ըստ միոջէmi əst mioǰē ― one after the other
    այր ըստ առնէayr əst aṙnē ― one after the other
    օր ըստ օրէōr əst ōrē ― day after day
    ամ ըստ ամէam əst amē ― annually, every year
  6. (with ablative, rare) like
    ըստ նոցանէəst nocʿanē ― like them

Usage notes[edit]

In compounds can become ստ- (st-).

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • ըստ in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian–English, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ašot Abrahamyan (1976), Grabari jeṙnark [A Handbook of Old Armenian] (fourth edition), Yerevan: Luys
  • ըստ in Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University
  • ըստ in Gabriēl Awetikʿean, Xačʿatur Siwrmēlean, Mkrtičʿ Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language], in 2 vols, Venice: S. Lazarus Armenian Academy