խաւար

Old Armenian

Etymology

From Middle Persian  (xvāwar, xʷāpar, “the West”). Compare Persian خاور (xāvar, “the west”).

Noun

խաւար • (xawar)  

1. darkness, obscurity

   ընդ խաւար, ի խաւարի (ənd xawar, i xawari) — in the darkness, darkly

   խաւար շօշափելի (xawar šōšapʿeli) — darkness that could be felt

   խաւար գիշերոյ (xawar gišeroy) — the shades of night

   խաւար տգիտութեան (xawar tgitutʿean) — the darkness of ignorance

   ի խաւար դառնալ (i xawar daṙnal) — to get or to grow dark, to become obscure

   ընդ խաւար գնալ (ənd xawar gnal) — to walk in darkness

   խաւար կալու զամենայն երկիր (xawar kalu zamenayn erkir) — darkness covered the whole earth

2. (figuratively) grief, sorrow, affliction
3. blindness, delusion, ignorance

   ընդ խաւար գնալ (ənd xawar gnal) — to be ignorant of

4. hell

   բաժին խաւարին առնել (bažin xawarin aṙnel) — to condemn, to damn

5. devil

Declension

i-a-type

	singular (uncountable)
nominative	խաւար (xawar)
genitive	խաւարի (xawari)
dative	խաւարի (xawari)
accusative	խաւար (xawar)
accusative definite	զխաւար (zxawar)
ablative	ի խաւարէ (i xawarē)
instrumental	խաւարաւ (xawaraw)
locative	ի խաւարի (i xawari)

Adjective

խաւար • (xawar)  

1. dark, obscure, gloomy, murky

   խաւար աղջամուղջ (xawar ałǰamułǰ) — utter darkness

Declension

i-a-type

	singular (uncountable)
nominative	խաւար (xawar)
genitive	խաւարի (xawari)
dative	խաւարի (xawari)
accusative	խաւար (xawar)
accusative definite	զխաւար (zxawar)
ablative	ի խաւարէ (i xawarē)
instrumental	խաւարաւ (xawaraw)
locative	ի խաւարի (i xawari)

Derived terms

անխաւար խաւարաբանդարգել խաւարաբեր խաւարաբնակ խաւարաբնակեալ խաւարաբորբ խաւարաբորբոք խաւարագնաց խաւարադիր խաւարազգած խաւարազգեաց խաւարազգեստ խաւարազգեցեալ խաւարախառն խաւարած խաւարական խաւարակեաց խաւարակենցաղ խաւարակերպ խաւարակուլ խաւարակուռ

խաւարահալած խաւարահողմ խաւարամած խաւարամածեալ խաւարամիտ խաւարամոլար խաւարամութ խաւարամուտ խաւարայած խաւարայարկ խաւարային խաւարանամ խաւարանիւթ խաւարաշրջող խաւարաշօշափ խաւարապատ խաւարապատեալ խաւարասէր խաւարասնունդ խաւարասոյզ խաւարասովոր

խաւարատանջ խաւարատեսակ խաւարատեսութիւն խաւարարգել խաւարեայ խաւարեմ խաւարեցուցանեմ խաւարեցուցիչ խաւարզգեստ խաւարիմ խաւարին խաւարութիւն խաւարումն խաւարուտ խաւարչուտ խաւարչտական խաւարչտեմ խաւարչտի խաւարչտիմ խաւարչտին հրախաւար

Descendants

• Armenian: խավար (xavar)

References

• “խաւար” in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian-English (Venice: S. Lazarus Armenian Academy)
• “խաւար” in G. Awetikʿean, X. Siwrmēlean, M. Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui (Venice: S. Lazarus Armenian Academy)
• “խաւար” in Hračʿeay Ačaṙean (1926–35), Hayerēn armatakan baṙaran (Yerevan: Yerevan State University), 2nd ed., 1971–79