հոգի

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

հոգի (hogi)

  1. soul

Declension[edit]


Old Armenian[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *powyo-, grown from *peu- (to blow, to breathe). Akin to հեւ (hew) and հոգ (hog).

Noun[edit]

հոգի (hogi

  1. spirit, soul, ghost
    երկնային հոգիerknayin hogi — celestial or blessed soul
    աստուածային հոգիastuacayin hogi — divine soul
    վեհ հոգիveh hogi — sublime soul
    անմահ հոգիanmah hogi — immortal soul
    դիւցազնական հոգիdiwcʿaznakan hogi — heroic spirit
    առաքինի հոգիaṙakʿini hogi — virtuous soul
    գեղեցիկ հոգիgełecʿik hogi — high or elevated soul
    ազնուական հոգիaznuakan hogi — noble or great soul
    դիւրազգած հոգիdiwrazgac hogi — tender or sensible mind
    նուաստ հոգիnuast hogi — mean or grovelling spirit
    անարգ հոգիanarg hogi — low spirit
    յուզեալ հոգիyuzeal hogi — troubled spirit
    մոլորեալ հոգիmoloreal hogi — erring mind
    հոգի իմաստութեանhogi imastutʿean — intellect, spirit of knowledge
    հոգի բանաստեղծականhogi banastełcakan — poetic fire, genius or enthusiasm
    ոգի բանականogi banakan — intelligence, reason
    ոգի կենդանութեանogi kendanutʿean — spirit of life
    կենդանական ոգիքkendanakan ogikʿ — animal spirits
    ոգի նախանձուogi naxanju — the spirit of jealousy
    յոգիս ապաստան լինելyogis apastan linel — to be extremely downcast, depressed, prostrated, to be tormented
    յոգիս ապաստան առնելyogis apastan aṙnel — to reduce to the last extremity; to exhaust, to harass, to vex
    յոգւոցն պարզել ապաստան լինելyogwocʿn parzel apastan linel — to be at the last extremity, near the last breath, to be dying
    թափել զոգի ուրուքtʿapʿel zogi urukʿ — to keep in suspense
    հարկանել զոք յոգիharkanel zokʿ yogi — to sting, to gall to the quick
    ոգւով չափ սիրելogwov čʿapʿ sirel — to love to distraction
    ոգւով չափogwov čʿapʿ — with all one's soul, heartily, willingly
    խռովիլ յոգի իւրxṙovil yogi iwr — to be disconcerted, perturbed or disturbed
    գիտել յոգի իւրgitel yogi iwr — to know within oneself
    ոգւով երգելogwov ergel — to sing with great expression
    քաղէին ոգիք նորաkʿałēin ogikʿ nora — he fainted or swooned
    ոգին էր դաւոյնogin ēr dawoyn — he was the soul of the conspiracy
    խաղաղութիւն հոգւոյxałałutʿiwn hogwoy — tranquillity or peace of mind, hearts ease
    վեհանձնութիւն հոգւոյvehanjnutʿiwn hogwoy — magnanimity, generosity
    կարողութիւնք հոգւոյkarołutʿiwnkʿ hogwoy — the faculties of the soul
    հոգւովhogwov — in spirit; spiritually; feelingly, warmly
    մարմին ջանայ հակառակ հոգւոյ եւ հոգի հակառակ մարմնոյmarmin ǰanay hakaṙak hogwoy ew hogi hakaṙak marmnoy — the flesh is at war with the spirit, and the spirit with the flesh
    հոգւոյ տունhogwoy tun — guest's house
  2. (Christianity) the Holy Ghost, Paraclete
    խաղաց հոգի Տեառն ի վերայ նորաxałacʿ hogi Teaṙn i veray nora — the spirit of God fell upon him
  3. spirit, genius; manes, shades, ghost, hobgoblin
    ոգիք խաւարիogikʿ xawari — the spirits of darkness, devils
    հոգիք հրեղինացhogikʿ hrełinacʿ — heavenly spirits, spirits of light
    հրաժարեալ հոգիքhražareal hogikʿ — the dead, the defunct, the deceased
    դատապարտեալ հոգիքdataparteal hogikʿ — the damned
    աղօթել վասն հոգւոցն ննջեցելոցałōtʿel vasn hogwocʿn nnǰecʿelocʿ — to pray for departed souls
    հանգուսցէ Տէր զհոգի նորաhanguscʿē Tēr zhogi nora — God rest his/her soul
  4. soul, person, individual
    հոգիք իբր հարիւր հազար են ի քաղաքին Կարնոյhogikʿ ibr hariwr hazar en i kʿałakʿin Karnoy — there are a hundred thousand souls or inhabitants in the city of Erzerum
  5. spirit, meaning, sense, essence, motive
    ճշմարտութիւն է պատմութեան հոգիčšmartutʿiwn ē patmutʿean hogi — truth is the soul or life of history
  6. life; heart
    հոգի բանական, զգայական եւ տնկականhogi banakan, zgayakan ew tnkakan — rational, animal and vegetable life or existence
    հարկանել զոք յոգիharkanel zokʿ yogi — to deprive of life, to kill
    դնել զոգի ի ձեռն/ի բռին, զոգի ի բռին ունելdnel zogi i jeṙn/i bṙin, zogi i bṙin unel — to endanger oneself, to risk, brave or face death, to risk, expose or hazard one's life, to lavish or to be prodigal of life
    արձակել, հանել, փչել զոգիarjakel, hanel, pʿčʿel zogi — to yield or give up the ghost, to breathe one's last, to expire
    յոգւոցն ցամաքելyogwocʿn cʿamakʿel — to die
    տալ ոգի կամ շունչ ի վէմս կճեայսtal ogi kam šunčʿ i vēms kčeays — to give spirit or life to marble
    սիրել ամենայն հոգւովsirel amenayn hogwov — to love with all one's heart or soul
    աւանդել զհոգինawandel zhogin — to render or give up the ghost, soul or spirit
    փչել, հանել զհոգինpʿčʿel, hanel zhogin — to expire, to die
  7. soul, energy, courage
    ոգի առնուլ, կլանելogi aṙnul, klanel — to rest, to take repose, to revive, to acquire new strength or vigor
    եւ դարձաւ ոգի իւր առ ինքնew darjaw ogi iwr aṙ inkʿn — his spirits returned, his strength revived
    հաստատեցաւ ոգի նորաhastatecʿaw ogi nora — he regained strength or vigor
    գուն գործեալ ոգւովք չափgun gorceal ogwovkʿ čʿapʿ — risking his life
  8. breath, respiration; puff, air, wind
    ոգի առնուլ, կլանելogi aṙnul, klanel — to breathe, to take breath, to breathe freely, to respire
    յոգւոց հանել, ելանելyogwocʿ hanel, elanel — to sigh, to heave sighs; to groan
  9. (post-classical, chemistry) spirits
    ոգի գինւոյogi ginwoy — spirit of wine, alcohol

Declension[edit]

Usage notes[edit]

  • In Old Armenian the words հոգի (hogi) and ոգի (ogi) were merely alternative spellings of each other. In modern Armenian they have different shades: the first corresponds to English soul and Russian душа (duša), the second to English spirit and Russian дух (dux).
  • The word has the following combining forms: հոգի- (hogi-) (stressed), հոգե- (hoge-) (unstressed); post-classically also հոգ- (hog-) (near a vowel), հոգի- (hogi-) and հոգիա- (hogia-) (unstressed), հոգէ- (hogē-) (misspelling of the second combining form).

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • հոգի and ոգի in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian–English, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • հոգի and ոգի in Gabriēl Awetikʿean, Xačʿatur Siwrmēlean, Mkrtičʿ Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language], in 2 vols, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • հոգի in Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University