नाग
Definition from Wiktionary, a free dictionary
Contents |
[edit] Sanskrit
[edit] Noun
नाग (nāgá) m.
- a snake, especially Coluber naga
- a nāga or serpent-demon
- name of the numbers 7 and 8
- a cruel man
- one of the 5 airs of the human body (which is expelled by eructation)
- (in singular, also collectively) an elephant
- (at the end of a compound) = the best or most excellent of any kind
- shark
- cloud
- name of several plants (Mesua roxburghii, Rottlera tinctoria etc.)
- name of a serpent-demon
- name of a साध्य (sādhya)
- name of a teacher
- name of a dynasty of 9 or 10 princes
- name of several authors (also -śarman and -bhaṭṭa)
- name of several other men
- name of a mountain
- name of a district
- = दन्त (-danta)
[edit] Declension
Masculine a-stem declension of नाग
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | नागः (nagaḥ) | नागौ (nagau) | नागाः (nagāḥ) |
| Vocative | नाग (naga) | नागौ (nagau) | नागाः (nagāḥ) |
| Accusative | नागम् (nagam) | नागौ (nagau) | नागान् (nagān) |
| Instrumental | नागेन (nagena) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागैः (nagaiḥ) |
| Dative | नागाय (nagāya) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागेभ्यः (nagebhyaḥ) |
| Ablative | नागात् (nagāt) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागेभ्यः (nagebhyaḥ) |
| Genitive | नागस्य (nagasya) | नागयोः (nagayoḥ) | नागानाम् (nagānām) |
| Locative | नागे (nage) | नागयोः (nagayoḥ) | नागेषु (nageṣu) |
[edit] Noun
नाग (nāgá) n.
- tin, lead
- a kind of talc
- a kind of coitus
- name of the 3rd invariable करण (karaṇa)
- name of the effects of that period on anything happening during it
- name of a district of भारतवर्ष (bhārata-varṣa)
[edit] Declension
Neuter a-stem declension of नाग
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | नागम् (nagam) | नागे (nage) | नागानि (nagāni) |
| Vocative | नाग (naga) | नागे (nage) | नागानि (nagāni) |
| Accusative | नागम् (nagam) | नागे (nage) | नागानि (nagāni) |
| Instrumental | नागेन (nagena) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागैः (nagaiḥ) |
| Dative | नागाय (nagāya) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागेभ्यः (nagebhyaḥ) |
| Ablative | नागात् (nagāt) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागेभ्यः (nagebhyaḥ) |
| Genitive | नागस्य (nagasya) | नागयोः (nagayoḥ) | नागानाम् (nagānām) |
| Locative | नागे (nage) | नागयोः (nagayoḥ) | नागेषु (nageṣu) |
[edit] Adjective
नाग (nāgá)
- formed of snakes, relating to serpents or serpents-demons, snaky, serpentine, serpent-like
- belonging to an elephant, elephantine (as urine)
[edit] Declension
Masculine a-stem declension of नाग
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | नागः (nagaḥ) | नागौ (nagau) | नागाः (nagāḥ) |
| Vocative | नाग (naga) | नागौ (nagau) | नागाः (nagāḥ) |
| Accusative | नागम् (nagam) | नागौ (nagau) | नागान् (nagān) |
| Instrumental | नागेन (nagena) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागैः (nagaiḥ) |
| Dative | नागाय (nagāya) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागेभ्यः (nagebhyaḥ) |
| Ablative | नागात् (nagāt) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागेभ्यः (nagebhyaḥ) |
| Genitive | नागस्य (nagasya) | नागयोः (nagayoḥ) | नागानाम् (nagānām) |
| Locative | नागे (nage) | नागयोः (nagayoḥ) | नागेषु (nageṣu) |
Feminine ā-stem declension of नाग
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | नागा (nagā) | नागे (nage) | नागाः (nagāḥ) |
| Vocative | नागे (nage) | नागे (nage) | नागाः (nagāḥ) |
| Accusative | नागाम् (nagām) | नागे (nage) | नागाः (nagāḥ) |
| Instrumental | नागया (nagayā) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागाभिः (nagābhiḥ) |
| Dative | नागायै (nagāyai) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागाभ्यः (nagābhyaḥ) |
| Ablative | नागायाः (nagāyāḥ) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागाभ्यः (nagābhyaḥ) |
| Genitive | नागायाः (nagāyāḥ) | नागयोः (nagayoḥ) | नागानाम् (nagānām) |
| Locative | नागायाम् (nagāyām) | नागयोः (nagayoḥ) | नागासु (nagāsu) |
Feminine ī-stem declension of नाग
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | नागी (nagī) | नाग्यौ (nagyau) | नाग्यः (nagyaḥ) |
| Vocative | नागि (nagi) | नाग्यौ (nagyau) | नाग्यः (nagyaḥ) |
| Accusative | नागीम् (nagīm) | नाग्यौ (nagyau) | नागीः (nagīḥ) |
| Instrumental | नाग्या (nagyā) | नागीभ्याम् (nagībhyām) | नागीभिः (nagībhiḥ) |
| Dative | नाग्यै (nagyai) | नागीभ्याम् (nagībhyām) | नागीभ्यः (nagībhyaḥ) |
| Ablative | नाग्याः (nagyāḥ) | नागीभ्याम् (nagībhyām) | नागीभ्यः (nagībhyaḥ) |
| Genitive | नाग्याः (nagyāḥ) | नाग्योः (nagyoḥ) | नागीनाम् (nagīnām) |
| Locative | नाग्याम् (nagyām) | नाग्योः (nagyoḥ) | नागीषु (nagīṣu) |
Neuter a-stem declension of नाग
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | नागम् (nagam) | नागे (nage) | नागानि (nagāni) |
| Vocative | नाग (naga) | नागे (nage) | नागानि (nagāni) |
| Accusative | नागम् (nagam) | नागे (nage) | नागानि (nagāni) |
| Instrumental | नागेन (nagena) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागैः (nagaiḥ) |
| Dative | नागाय (nagāya) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागेभ्यः (nagebhyaḥ) |
| Ablative | नागात् (nagāt) | नागाभ्याम् (nagābhyām) | नागेभ्यः (nagebhyaḥ) |
| Genitive | नागस्य (nagasya) | नागयोः (nagayoḥ) | नागानाम् (nagānām) |
| Locative | नागे (nage) | नागयोः (nagayoḥ) | नागेषु (nageṣu) |
[edit] References
- Sir Monier Monier-Williams, A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, 1898, page 0532
