मृत
Definition from Wiktionary, a free dictionary
Contents |
[edit] Sanskrit
[edit] Etymology
From Proto-Indo-European *mr̥twós < root *mer- (“‘to die, disappear’”). Cognates include Latin mortuus and Old Church Slavonic мрътвъ (mrŭtvŭ).
[edit] Adjective
मृत (mṛtá)
- dead, deceased, death-like, torpid, rigid
- इमे जीवा वि मर्तैरावव्र्त्रन्नभूद भद्रा देवहूतिर्नोद्य ||
- ime jīvā vi mṛtairāvavṛtrannabhūd bhadrā devahūtirnoadya |
- Divided from the dead are these, the living: now be our calling on the Gods successful.
- ime jīvā vi mṛtairāvavṛtrannabhūd bhadrā devahūtirnoadya |
- इमे जीवा वि मर्तैरावव्र्त्रन्नभूद भद्रा देवहूतिर्नोद्य ||
- departed, vanished (as consciousness)
- vain, useless
- calcined, reduced (said of metals)
[edit] Declension
Masculine a-stem declension of मृत
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | मृतः (mṛtaḥ) | मृतौ (mṛtau) | मृताः (mṛtāḥ) |
| Vocative | मृत (mṛta) | मृतौ (mṛtau) | मृताः (mṛtāḥ) |
| Accusative | मृतम् (mṛtam) | मृतौ (mṛtau) | मृतान् (mṛtān) |
| Instrumental | मृतेन (mṛtena) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृतैः (mṛtaiḥ) |
| Dative | मृताय (mṛtāya) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ) |
| Ablative | मृतात् (mṛtāt) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ) |
| Genitive | मृतस्य (mṛtasya) | मृतयोः (mṛtayoḥ) | मृतानाम् (mṛtānām) |
| Locative | मृते (mṛte) | मृतयोः (mṛtayoḥ) | मृतेषु (mṛteṣu) |
Feminine ā-stem declension of मृत
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | मृता (mṛtā) | मृते (mṛte) | मृताः (mṛtāḥ) |
| Vocative | मृते (mṛte) | मृते (mṛte) | मृताः (mṛtāḥ) |
| Accusative | मृताम् (mṛtām) | मृते (mṛte) | मृताः (mṛtāḥ) |
| Instrumental | मृतया (mṛtayā) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृताभिः (mṛtābhiḥ) |
| Dative | मृतायै (mṛtāyai) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृताभ्यः (mṛtābhyaḥ) |
| Ablative | मृतायाः (mṛtāyāḥ) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृताभ्यः (mṛtābhyaḥ) |
| Genitive | मृतायाः (mṛtāyāḥ) | मृतयोः (mṛtayoḥ) | मृतानाम् (mṛtānām) |
| Locative | मृतायाम् (mṛtāyām) | मृतयोः (mṛtayoḥ) | मृतासु (mṛtāsu) |
Neuter a-stem declension of मृत
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | मृतम् (mṛtam) | मृते (mṛte) | मृतानि (mṛtāni) |
| Vocative | मृत (mṛta) | मृते (mṛte) | मृतानि (mṛtāni) |
| Accusative | मृतम् (mṛtam) | मृते (mṛte) | मृतानि (mṛtāni) |
| Instrumental | मृतेन (mṛtena) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृतैः (mṛtaiḥ) |
| Dative | मृताय (mṛtāya) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ) |
| Ablative | मृतात् (mṛtāt) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ) |
| Genitive | मृतस्य (mṛtasya) | मृतयोः (mṛtayoḥ) | मृतानाम् (mṛtānām) |
| Locative | मृते (mṛte) | मृतयोः (mṛtayoḥ) | मृतेषु (mṛteṣu) |
[edit] Noun
मृत (mṛtá) n.
[edit] Declension
Neuter a-stem declension of मृत
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | मृतम् (mṛtam) | मृते (mṛte) | मृतानि (mṛtāni) |
| Vocative | मृत (mṛta) | मृते (mṛte) | मृतानि (mṛtāni) |
| Accusative | मृतम् (mṛtam) | मृते (mṛte) | मृतानि (mṛtāni) |
| Instrumental | मृतेन (mṛtena) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृतैः (mṛtaiḥ) |
| Dative | मृताय (mṛtāya) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ) |
| Ablative | मृतात् (mṛtāt) | मृताभ्याम् (mṛtābhyām) | मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ) |
| Genitive | मृतस्य (mṛtasya) | मृतयोः (mṛtayoḥ) | मृतानाम् (mṛtānām) |
| Locative | मृते (mṛte) | मृतयोः (mṛtayoḥ) | मृतेषु (mṛteṣu) |
[edit] References
- Sir Monier Monier-Williams, A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, 1898, page 0827
