Jump to content

δεξιός

From Wiktionary, the free dictionary

Ancient Greek

[edit]

Etymology

[edit]

    From Proto-Hellenic *deksiwós, from Proto-Indo-European *deḱs-. Cognate with Sanskrit दक्षिण (dákṣiṇa) and Latin dexter.[1]

    Pronunciation

    [edit]
     

    Adjective

    [edit]

    δεξῐός • (dexĭós) m (feminine δεξῐᾱ́, neuter δεξῐόν); first/second declension

    1. right (opposite of left)
      Synonym: δεξῐτερός (dexĭterós)
      Antonyms: ᾰ̓ρῐστερός (ărĭsterós), λαιός (laiós), σκαιός (skaiós), εὐώνῠμος (euṓnŭmos)
    2. fortunate
    3. able
    4. courteous
    5. (astronomy) northward; northerly
      Antonym: εὐώνῠμος (euṓnŭmos)

    Declension

    [edit]

    Derived terms

    [edit]

    Descendants

    [edit]
    • Greek: δεξιός (dexiós)

    References

    [edit]
    1. ^ Beekes, Robert S. P. (2010), “δεξιός”, in Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 10), with the assistance of Lucien van Beek, Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 316

    Further reading

    [edit]

    Greek

    [edit]

    Etymology

    [edit]

      Inherited from Ancient Greek δεξιός (dexiós). Sense for politics (also substantivised), semantic loan from French droit.[1]

      Pronunciation

      [edit]
      • IPA(key): /ðe.ksiˈos/ and by some speakers, in fast, informal speech /ðeksˈços/
      • Hyphenation: δε‧ξι‧ός

      Adjective

      [edit]

      δεξιός • (dexiós) m (feminine δεξιά, neuter δεξιό)

      1. right; right-handed
        alternative variant: δεξής m (dexís), δεξιά f (dexiá), δεξί n (dexí)
      2. (politics) of the right / right-wing
        see also: συντηρητικός (syntiritikós, “conservative”)

      Declension

      [edit]
      Declension of δεξιός
      singular plural
      masculine feminine neuter masculine feminine neuter
      nominative δεξιός (dexiós) δεξιά (dexiá) δεξιό (dexió) δεξιοί (dexioí) δεξιές (dexiés) δεξιά (dexiá)
      genitive δεξιού (dexioú) δεξιάς (dexiás) δεξιού (dexioú) δεξιών (dexión) δεξιών (dexión) δεξιών (dexión)
      accusative δεξιό (dexió) δεξιά (dexiá) δεξιό (dexió) δεξιούς (dexioús) δεξιές (dexiés) δεξιά (dexiá)
      vocative δεξιέ (dexié) δεξιά (dexiá) δεξιό (dexió) δεξιοί (dexioí) δεξιές (dexiés) δεξιά (dexiá)

      Derivations:
      Comparative: πιο + positive forms (e.g. πιο δεξιός, etc.)
      Relative superlative: definite article + πιο + positive forms (e.g. ο πιο δεξιός, etc.)

      Degrees of comparison by suffixation
      comparative (?) singular plural
      masculine feminine neuter masculine feminine neuter
      nominative δεξιότερος (dexióteros) δεξιότερη (dexióteri) δεξιότερο (dexiótero) δεξιότεροι (dexióteroi) δεξιότερες (dexióteres) δεξιότερα (dexiótera)
      genitive δεξιότερου (dexióterou) δεξιότερης (dexióteris) δεξιότερου (dexióterou) δεξιότερων (dexióteron) δεξιότερων (dexióteron) δεξιότερων (dexióteron)
      accusative δεξιότερο (dexiótero) δεξιότερη (dexióteri) δεξιότερο (dexiótero) δεξιότερους (dexióterous) δεξιότερες (dexióteres) δεξιότερα (dexiótera)
      vocative δεξιότερε (dexiótere) δεξιότερη (dexióteri) δεξιότερο (dexiótero) δεξιότεροι (dexióteroi) δεξιότερες (dexióteres) δεξιότερα (dexiótera)

      Derivations: relative superlative: ο + comparative forms: e.g. ο δεξιότερος (o dexióteros), etc.

      absolute
      superlative (?)
      singular plural
      masculine feminine neuter masculine feminine neuter
      nominative δεξιότατος (dexiótatos) δεξιότατη (dexiótati) δεξιότατο (dexiótato) δεξιότατοι (dexiótatoi) δεξιότατες (dexiótates) δεξιότατα (dexiótata)
      genitive δεξιότατου (dexiótatou) δεξιότατης (dexiótatis) δεξιότατου (dexiótatou) δεξιότατων (dexiótaton) δεξιότατων (dexiótaton) δεξιότατων (dexiótaton)
      accusative δεξιότατο (dexiótato) δεξιότατη (dexiótati) δεξιότατο (dexiótato) δεξιότατους (dexiótatous) δεξιότατες (dexiótates) δεξιότατα (dexiótata)
      vocative δεξιότατε (dexiótate) δεξιότατη (dexiótati) δεξιότατο (dexiótato) δεξιότατοι (dexiótatoi) δεξιότατες (dexiótates) δεξιότατα (dexiótata)

      Antonyms

      [edit]
      [edit]

      Noun

      [edit]

      δεξιός • (dexiós) m (plural δεξιοί)

      1. (politics) right-winger
        Αυτός είναι δεξιός και ο αδερφός του είναι αριστερός.
        Aftós eínai dexiós kai o aderfós tou eínai aristerós.
        He is a right-winger and his brother is left-winger.
        Κέρδισαν/Έχασαν τις εκλογές οι δεξιοί.
        Kérdisan/Échasan tis eklogés oi dexioí.
        The rightists won/lost the elections.
        see also: συντηρητικός (syntiritikós, “conservative”)

      Declension

      [edit]
      Declension of δεξιός
      singular plural
      nominative δεξιός (dexiós) δεξιοί (dexioí)
      genitive δεξιού (dexioú) δεξιών (dexión)
      accusative δεξιό (dexió) δεξιούς (dexioús)
      vocative δεξιέ (dexié) δεξιοί (dexioí)

      References

      [edit]
      1. ^ δεξιός, in Λεξικό της κοινής νεοελληνικής [Dictionary of Standard Modern Greek], Triantafyllidis Foundation, 1998 at the Centre for the Greek language