йәшәү

Bashkir

Etymology

From Proto-Common Turkic *yāša- (“to live”), a derivation of Proto-Turkic *yāĺ.

Cognate with Old Uyghur [script needed] (jaša-, “to live”);^[1] Kazakh жасау (jasau, “to live”), Kumyk яшамакъ (yaşamaq, “to live”), Uzbek yashamoq (“to find”), Uyghur ياشىماق (yashimaq, “to live”), Southern Altai јажаар (ǰažaar, “to live (up to a certain age)”), Khakas чазирға (çazirğa, “to live (up to a certain age)”), Turkmen ýaşamak, Turkish yaşamak (“to live”).

Pronunciation

IPA^(key): [jæ.ʃæ-] (verb stem)
IPA^(key): [jæˈʃæw] (verbal noun)

Verb

йәшәү • (jəşəw)

to live
Ҡан биреүселәр оҙаҡ йәшәй.
Qan birewselər oźaq jəşəj.
Blood donors live long.

Борон-борон заманда йәшәгән ти ҡарт менән ҡарсыҡ.
Boron-boron zamanda jəşəgən ti qart menən qarsıq.
Once upon a time there lived an old man and an old woman.

Ауылда ғына йәшәп, ситкә сығып йөрөмәгән балаларҙың аң даирәһе бер ни тиклем сикләнгән була.
Awılda ğına jəşəp, sitkə sığıp jöröməgən balalarźıŋ aŋ dairəhe ber ni tiklem sikləngən bula.
The outlook (reach of thought) is (typically) somewhat limited in the children who have only lived in a village and have not traveled (much; i.e. left the village).

Һәр кемдең оҙаҡ, ауырымай йәшәгеһе килә.
Hər kemdeŋ oźaq, awırımaj jəşəgehe kilə.
Everybody wants to live long and without getting ill.
- (Can we date this quote?), Bible, Genesis 47:28:
  Ун ете йыл йәшәне Яҡуп Мысырҙа.
  Un jete jıl jəşəne Jaqup Mısırźa.
  Jacob lived in Egypt seventeen years.
- (Can we date this quote?), Bible, Daniel 6:6:
  Дарий батшаға мәңге йәшәргә яҙһын!
  Darij batşağa məŋge jəşərgə jaźhın!
  May King Darius live forever!
- 2022 November 7, Тамаша‎^[1], retrieved 10 May 2026:
  ...уларға ла тамаҡ кәрәк, йәшәргә кәрәк, Аллаһы Тәғәләнең ҡушыуы буйынса, тоҡом ҡалдырыр кәрәк.
  ...ularğa la tamaq kərək, jəşərgə kərək, Allahı Təğələneŋ quşıwı bujınsa, toqom qaldırır kərək.
  ...they [wolves] also need food to eat, need to live, by the command of Allah the Greatest, need to leave offspring.

Noun

йәшәү • (jəşəw)

(action noun) living
Йәшәү кимәле.
Jəşəw kiməle.
The living standard.

Төрлө йәшәү шарттарына һәм мөхиттәргә еңел яраҡлышыусан, төрлө аҙыҡтан туҡлана алған хайуан.
Törlö jəşəw şarttarına həm möxittərgə jeŋel jaraqlışıwsan, törlö aźıqtan tuqlana alğan xajwan.
An animal that easily adapts to different living conditions and environments, can feed on various food.

Declension

Declension of **йәшәү**
	singular	plural
absolute	йәшәү (jəşəw)	йәшәүҙәр (jəşəwźər)
definite genitive	йәшәүҙең (jəşəwźeŋ)	йәшәүҙәрҙең (jəşəwźərźeŋ)
dative	йәшәүгә (jəşəwgə)	йәшәүҙәргә (jəşəwźərgə)
definite accusative	йәшәүҙе (jəşəwźe)	йәшәүҙәрҙе (jəşəwźərźe)
locative	йәшәүҙә (jəşəwźə)	йәшәүҙәрҙә (jəşəwźərźə)
ablative	йәшәүҙән (jəşəwźən)	йәшәүҙәрҙән (jəşəwźərźən)

References

^ Nadeljajev, V. M.; Nasilov, D. M.; Tenišev, E. R.; Ščerbak, A. M., editors (1969), Drevnetjurkskij slovarʹ [Dictionary of Old Turkic] (in Russian), Leningrad: USSR Academy of Sciences, Nauka, page 246

[1] Nadeljajev, V. M.; Nasilov, D. M.; Tenišev, E. R.; Ščerbak, A. M., editors (1969), Drevnetjurkskij slovarʹ [Dictionary of Old Turkic] (in Russian), Leningrad: USSR Academy of Sciences, Nauka, page 246

[1]