шур

See also: Шур, щур, and Appendix:Variations of "sur"

Bashkir

Etymology

From Persian شور (šur, “salty”), ultimately from Proto-Indo-European *súHros (“sour, salty”).

Pronunciation

• IPA^(key): [ʂur]
• Hyphenation: шур (one syllable)

Noun

шур • (şur)

1. mineral water
2. mineral spring
3. limescale

Declension

Declension of шур

	singular only
absolute	шур (şur)
definite genitive	шурҙың (şurźıñ)
dative	шурға (şurğa)
definite accusative	шурҙы (şurźı)
locative	шурҙа (şurźa)
ablative	шурҙан (şurźan)

Chuvash

Etymology

From Proto-Turkic *siaŕ (“yellowish white”). Cognate with Ottoman Turkish ساز (saz, “yellow”), also Kyrgyz саз өңдүү (saz öŋdüü).

Noun

шур • (šur)

1. white

Verb

шур • (šur)

1. to become white

Further reading

• “шур”, in Электронлӑ сӑмахсар [Elektronlă s̬ămahsar]‎^[1] (overall work in Russian and Chuvash), 1996.

Eastern Mari

Pronunciation

• IPA^(key): /ʃuɾ/
• Rhymes: -uɾ
• Homophone: Шур (Šur)
• Hyphenation: шур

Etymology 1

From Proto-Mari *šŭr, from Proto-Uralic *śarɜ.

Noun

шур • (šur)

1. excrements, droppings, feces, dung

   шорык шур

   šoryk šur

   sheep droppings

Declension

Declension of шур

		singular	plural
nominative		шур (šur)	шур-влак (šur-vlak)
accusative		шурым (šurym)	шур-влакым (šur-vlakym)
genitive		шурын (šuryn)	шур-влакын (šur-vlakyn)
dative		шурлан (šurlan)	шур-влаклан (šur-vlaklan)
comitative		шурге (šurge)	шур-влакге (šur-vlakge)
comparative		шурла (šurla)	шур-влакла (šur-vlakla)
inessive		шурышто (šuryšto)	шур-влакыште (šur-vlakyšte)
illative	short	шурыш (šuryš)	шур-влакыш (šur-vlakyš)
	long	шурышко (šuryško)	шур-влакышке (šur-vlakyške)
lative		шуреш (šureš)	шур-влакеш (šur-vlakeš)

Possessed forms of шур

	singular	plural
1st person	шурем (šurem)	шурна (šurna)
2nd person	шурет (šuret)	шурда (šurda)
3rd person	шуржо (šuržo)	шурышт (šuryšt)

Etymology 2

From Proto-Mari *šur, from Proto-Uralic *śarwe. Cognate with Western Mari шур (šur).

Noun

шур • (šur)

1. (zoology) horn, antler, horns, antlers
2. (figuratively) bump (on one's forehead)

   Synonym: тӱкӧ (tükö)

Declension

Declension of шур

		singular	plural
nominative		шур (šur)	шур-влак (šur-vlak)
accusative		шурым (šurym)	шур-влакым (šur-vlakym)
genitive		шурын (šuryn)	шур-влакын (šur-vlakyn)
dative		шурлан (šurlan)	шур-влаклан (šur-vlaklan)
comitative		шурге (šurge)	шур-влакге (šur-vlakge)
comparative		шурла (šurla)	шур-влакла (šur-vlakla)
inessive		шурышто (šuryšto)	шур-влакыште (šur-vlakyšte)
illative	short	шурыш (šuryš)	шур-влакыш (šur-vlakyš)
	long	шурышко (šuryško)	шур-влакышке (šur-vlakyške)
lative		шуреш (šureš)	шур-влакеш (šur-vlakeš)

Possessed forms of шур

	singular	plural
1st person	шурем (šurem)	шурна (šurna)
2nd person	шурет (šuret)	шурда (šurda)
3rd person	шуржо (šuržo)	шурышт (šuryšt)

References

• J. Bradley et al. (2023), “шур”, in The Mari Web Project: Mari-English Dictionary, University of Vienna

Udmurt

Шур. (1)

Etymology

From Proto-Permic *šɔr, from Proto-Finno-Ugric *šerɜ. Possible cognates include Hungarian ér.

Permic cognates include Komi-Zyrian шор (šor), Komi-Permyak шор (šor) and Komi-Yazva шор (šor).

Pronunciation

• IPA^(key): [ˈʃur]
• Rhymes: -ur
• Hyphenation: шур

Noun

шур • (šur)

1. river, stream
2. (Beserman) ravine

Declension

Declension of шур (soft declension)

	singular	plural
nominative	шур šur	шуръёс šurjos
accusative	шурез šurez	шуръёсыз šurjosyz
genitive	шурлэн šurlen	шуръёслэн šurjoslen
dative	шурлы šurly	шуръёслы šurjosly
ablative	шурлэсь šurleś	шуръёслэсь šurjosleś
instrumental	шурен šuren	шуръёсын šurjosyn
abessive	шуртэк šurtek	шуръёстэк šurjostek
adverbial	шуръя šurja	шуръёсъя šurjosja
inessive	шурын šuryn	шуръёсын šurjosyn
illative	шуре šure	шуръёсы šurjosy
elative	шурысь šuryś	шуръёсысь šurjosyś
egressive	шурысьен šuryśjen	шуръёсысьен šurjosyśjen
terminative	шурозь šuroź	шуръёсозь šurjosoź
prolative	шуретӥ šureti	шуръёсытӥ šurjosyti
allative	шурлань šurlań	шуръёслань šurjoslań

Possessive forms of шур

1st person singular possessive forms singular plural nominative шуре šure шуръёсы šurjosy accusative шурме šurme шуръёсме šurjosme genitive шурелэн šurelen шуръёсылэн šurjosylen dative шурелы šurely шуръёсылы šurjosyly ablative шурелэсь šureleś шуръёсылэсь šurjosyleś instrumental шуреным šurenym шуръёсыным šurjosynym 2nd person singular possessive forms singular plural nominative шуред šured шуръёсыд šurjosyd accusative шурдэ šurde шуръёстэ šurjoste genitive шуредлэн šuredlen шуръёсыдлэн šurjosydlen dative шуредлы šuredly шуръёсыдлы šurjosydly ablative шуредлэсь šuredleś шуръёсыдлэсь šurjosydleś instrumental шуреныд šurenyd шуръёсыныд šurjosynyd 3rd person singular possessive forms singular plural nominative шурез šurez шуръёсыз šurjosyz accusative шурзэ šurze шуръёссэ šurjosse genitive шурезлэн šurezlen шуръёсызлэн šurjosyzlen dative шурезлы šurezly шуръёсызлы šurjosyzly ablative шурезлэсь šurezleś шуръёсызлэсь šurjosyzleś instrumental шуреныз šurenyz шуръёсыныз šurjosynyz 1st person plural possessive forms singular plural nominative шурмы šurmy шуръёсмы šurjosmy accusative шурмэс šurmes шуръёсмес šurjosmes genitive шурмылэн šurmylen шуръёсмылэн šurjosmylen dative шурмылы šurmyly шуръёсмылы šurjosmyly ablative шурмылэсь šurmyleś шуръёсмылэсь šurjosmyleś instrumental шуренымы šurenymy шуръёсынымы šurjosynymy 2nd person plural possessive forms singular plural nominative шурды šurdy шуръёсты šurjosty accusative шурдэс šurdes шуръёстэс šurjostes genitive шурдылэн šurdylen шуръёстылэн šurjostylen dative шурдылы šurdyly шуръёстылы šurjostyly ablative шурдылэсь šurdyleś шуръёстылэсь šurjostyleś instrumental шуреныды šurenydy шуръёсыныды šurjosynydy 3rd person plural possessive forms singular plural nominative шурзы šurzy шуръёссы šurjossy accusative шурзэс šurzes шуръёссэс šurjosses genitive шурзылэн šurzylen шуръёссылэн šurjossylen dative шурзылы šurzyly шуръёссылы šurjossyly ablative шурзылэсь šurzyleś шуръёссылэсь šurjossyleś instrumental шуренызы šurenyzy шуръёсынызы šurjosynyzy

Coordinate terms

• кам (kam, “large river, flood, sea”)

Derived terms

adjectives

• шурсьӧр (šurśör)

nouns

• шурберыг (šurberyg)
• шурбудос (šurbudos)
• шурвизылан (šurvizylan)
• шурвис (šurvis)
• шурвож (šurvož)
• шурвыжон (šurvyžon)
• шурдӥнь (šurdiń)
• шурйыл (šurjyl)
• шуркож (šurkož)
• шуркыли (šurkyľi)
• шурнёж (šurńož)
• шурпум (šurpum)
• шурусён (šuruśon)
• шурӧр (šurör)

References

• L. E. Kirillova, L. L. Karpova, editors (2008), “шур”, in Удмурт-ӟуч кыллюкам [Udmurt-Russian dictionary], Izhevsk: Удмуртский институт истории, языка и литературы УрО РАН, →ISBN, page 783
• T. V. Voronova, T. A. Poyarkova, editor (2012), Удмурт-ӟуч, ӟуч-удмурт кыллюкам [Udmurt-Russian, Russian-Udmurt dictionary] (overall work in Russian), Izhevsk: Книжное издательство «Удмуртия», →ISBN, page 84
• Yrjö Wichmann; Toivo Emil Uotila (1987), Mikko Korhonen, editor, Wotjakischer Wortschatz [Votyak Vocabulary] (Lexica Societatis Fenno-Ugricae; Volume 21) (overall work in German), Helsinki: Suomalais-ugrilainen Seura, →ISBN, →ISSN, page 253

Western Mari

Шур.

Etymology

From Proto-Mari *šur, from Proto-Uralic *śarwe. Cognates include Eastern Mari шур (šur).

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈʃur/
• Rhymes: -ur
• Hyphenation: шур

Noun

шур • (šur)

1. horn

Declension

Declension of шур

		singular	plural
nominative		шур (šur)	шурвлӓ (šurvlä)
accusative		шурым (šurym)	шурвлӓм (šurvläm)
genitive		шурын (šuryn)	шурвлӓн (šurvlän)
dative		шурлан (šurlan)	шурвлӓге (šurvläge)
comitative		шурге (šurge)	шурвлӓлӓн (šurvlälän)
comparative		шурла (šurla)	шурвлӓлӓ (šurvlälä)
inessive		шурышты (šuryšty)	шурвлӓштӹ (šurvläštÿ)
illative	short	шурыш (šuryš)	шурвлӓш (šurvläš)
	long	шурышкы (šuryšky)	шурвлӓшкӹ (šurvläškÿ)
lative		шуреш (šureš)	шурвлӓэш (šurvläeš)

References

• Savatkova, A. A. (2008), “шур”, in Slovarʹ gornomarijskovo jazyka [Hill Mari language dictionary] (in Russian), Yoshkar-Ola: Mari publisher, →ISBN
• K. I. Belyaev & P. P. Romashkin (1944), Русско-Марийский Словарь [Russian-Mari Dictionary] (overall work in Russian), Kozmodemyansk: Маргосиздатын Кырык-Мары Филиал, page 311