ըստ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *posti. Cognate with Latin post.

Preposition[edit]

ըստ ‎(əst)

  1. (with dative) according to, following the
    ըստ հրամանի թագաւորին‎ ― əst hramani tʿagaworin ― according to king's order
    ըստ հայերէն լեզուին‎ ― əst hayerēn lezuin ― according to the Armenian tongue, in Armenian
    ըստ նմին օրինակի‎ ― əst nmin ōrinaki ― according to the same pattern
    ի չափու կալայց զանձն ըստ օրինակի նորա‎ ― i čʿapʿu kalaycʿ zanjn əst ōrinaki nora ― I shall be governed by his example
    ըստ սովորութեան կարգին‎ ― əst sovorutʿean kargin ― in the usual manner
    ըստ իմումս կարծեաց‎ ― əst imums karceacʿ ― in my opinion
    ըստ իւրում կարի‎ ― əst iwrum kari ― according to capacity, to the best of one's ability
    այր ըստ սրտին Աստուծոյ‎ ― ayr əst srtin Astucoy ― a man after God's own heart
    ըստ բախտի եղեալ նորա‎ ― əst baxti ełeal nora ― fortunately
    ըստ պատկերի մերում եւ ըստ նմանութեան‎ ― əst patkeri merum ew əst nmanutʿean ― in our image and likeness
    ըստ հիւսիսոյ Կարնոյ‎ ― əst hiwsisoy Karnoy ― north of Erzerum
    ըստ բնութեան բարի‎ ― əst bnutʿean bari ― naturally or essentially good
    ըստ նախահօրն յանցանաց‎ ― əst naxahōrn yancʿanacʿ ― for the sin of the first father
    ըստ չափու եկամտացն‎ ― əst čʿapʿu ekamtacʿn ― in proportion to his income
    ըստ ինքեան‎ ― əst inkʿean ― of one's self; naturally, essentially
    ըստ ամենայնի‎ ― əst amenayni ― totally, in all, entirely
    ըստ այնմ‎ ― əst aynm ― as is said; as they say
    ըստ իրիք, ըստ իմիք‎ ― əst irikʿ, əst imikʿ ― in some part, in a certain sense, in some way, or manner; in part
    ըստ որում‎ ― əst orum ― as; since; therefore
    ըստ որում.., ըստ նմին/նոյնպէս/այսպէս‎ ― əst orum.., əst nmin/noynpēs/ayspēs ― as.., as; so..., as
    ըստ նմանէ‎ ― əst nmanē ― after him
    ըստ այսմանէ‎ ― əst aysmanē ― like this, similarly, equally
    եւ որ ըստ այսմանէ‎ ― ew or əst aysmanē ― etc. etc. and so on
  2. (with dative) on
    ըստ անձին‎ ― əst anjin ― upon one's back; wearing upon, the shoulders, the body
    ըստ ճանապարհին‎ ― əst čanaparhin ― about the streets
  3. (with accusative) out
    ըստ քաղաքն ելանել‎ ― əst kʿałakʿn elanel ― to go out from the city
    հանել ըստ ձորակն‎ ― hanel əst jorakn ― to dislodge from the little valley
    անցին ըստ չափ‎ ― ancʿin əst čʿapʿ ― they crossed the boundaries
    ըստ հրապարակս գնալ‎ ― əst hraparaks gnal ― to pass through, or to wander about the public places
    ելանել ըստ քաղաքն‎ ― elanel əst kʿałakʿn ― to go out of town
    հրաժարել ըստ նմանութիւն‎ ― hražarel əst nmanutʿiwn ― to have no equal, unique
    անցանել ըստ սահմանս քո‎ ― ancʿanel əst sahmans kʿo ― to pass through your confines
    ըստ բանս անցանել‎ ― əst bans ancʿanel ― to be inexpressible
    ըստ միտս անցանել‎ ― əst mits ancʿanel ― to be beyond understanding, to be past finding out, inconceivable, incomprehensible
    անցանել ըստ չափ‎ ― ancʿanel əst čʿapʿ ― to go beyond
    ըստ ակն լինել յումեքէ‎ ― əst akn linel yumekʿē ― to be far from the sight of, alienated
    ըստ ակն անկանել‎ ― əst akn ankanel ― to escape notice
    ըստ այն յառաջեմ‎ ― əst ayn yaṙaǰem ― to outrun something
  4. (with accusative) according to, corresponding to
    հատուսցէ իւրաքանչիւր ըստ գործս իւր‎ ― hatuscʿē iwrakʿančʿiwr əst gorcs iwr ― will render to each one according to his deeds
    ըստ կամս անձանց իւրեանց‎ ― əst kams anjancʿ iwreancʿ ― according to their wishes
    ըստ իս‎ ― əst is ― according to me
    կին իցէ քո ըստ միտս‎ ― kin icʿē kʿo əst mits ― if thou hast a wife after thine own heart
    ըստ աչս դատել‎ ― əst ačʿs datel ― to judge from the appearance
    ըստ իրեարս պատշաճեալ‎ ― əst irears patšačeal ― well proportioned, symmetrical
    ըստ տեղիս տեղիս եւ ըստ աշխարհս աշխարհս‎ ― əst tełis tełis ew əst ašxarhs ašxarhs ― according to the various places and different provinces
    ըստ տունս ազգացն՝ ոչխար ըստ երդ‎ ― əst tuns azgacʿn, očʿxar əst erd ― a lamb for every family and every house
    ըստ օրէն‎ ― əst ōrēn ― like, after the fashion of
  5. (with ablative) after
    մի ըստ միոջէ‎ ― mi əst mioǰē ― one after the other
    այր ըստ առնէ‎ ― ayr əst aṙnē ― one after the other
    օր ըստ օրէ‎ ― ōr əst ōrē ― day after day
    ամ ըստ ամէ‎ ― am əst amē ― annually, every year
  6. (with ablative, rare) like
    ըստ նոցանէ‎ ― əst nocʿanē ― like them

Usage notes[edit]

In compounds can become ստ- ‎(st-).

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “ըստ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Abrahamyan, Ašot (1976) Grabari jeṙnark [A Handbook of Old Armenian] (in Armenian), 4th edition, Yerevan: Luys
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “ըստ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, published 1926–1935
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “ըստ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy