ըստ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *posti. Cognate with Latin post.

Preposition[edit]

ըստ (əst)

  1. (with dative) according to, following the
    ըստ հրամանի թագաւորինəst hramani tʿagaworinaccording to king's order
    ըստ հայերէն լեզուինəst hayerēn lezuinaccording to the Armenian tongue, in Armenian
    ըստ նմին օրինակիəst nmin ōrinakiaccording to the same pattern
    ի չափու կալայց զանձն ըստ օրինակի նորաi čʿapʿu kalaycʿ zanjn əst ōrinaki noraI shall be governed by his example
    ըստ սովորութեան կարգինəst sovorutʿean karginin the usual manner
    ըստ իմումս կարծեացəst imums karceacʿin my opinion
    ըստ իւրում կարիəst iwrum kariaccording to capacity, to the best of one's ability
    այր ըստ սրտին Աստուծոյayr əst srtin Astucoya man after God's own heart
    ըստ բախտի եղեալ նորաəst baxti ełeal norafortunately
    ըստ պատկերի մերում եւ ըստ նմանութեանəst patkeri merum ew əst nmanutʿeanin our image and likeness
    ըստ հիւսիսոյ Կարնոյəst hiwsisoy Karnoynorth of Erzerum
    ըստ բնութեան բարիəst bnutʿean barinaturally or essentially good
    ըստ նախահօրն յանցանացəst naxahōrn yancʿanacʿfor the sin of the first father
    ըստ չափու եկամտացնəst čʿapʿu ekamtacʿnin proportion to his income
    ըստ ինքեանəst inkʿeanof one's self; naturally, essentially
    ըստ ամենայնիəst amenaynitotally, in all, entirely
    ըստ այնմəst aynmas is said; as they say
    ըստ իրիք, ըստ իմիքəst irikʿ, əst imikʿin some part, in a certain sense, in some way, or manner; in part
    ըստ որումəst orumas; since; therefore
    ըստ որում.., ըստ նմին/նոյնպէս/այսպէսəst orum.., əst nmin/noynpēs/ayspēsas.., as; so..., as
    ըստ նմանէəst nmanēafter him
    ըստ այսմանէəst aysmanēlike this, similarly, equally
    եւ որ ըստ այսմանէew or əst aysmanēetc. etc. and so on
  2. (with dative) on
    ըստ անձինəst anjinupon one's back; wearing upon, the shoulders, the body
    ըստ ճանապարհինəst čanaparhinabout the streets
  3. (with accusative) out
    ըստ քաղաքն ելանելəst kʿałakʿn elanelto go out from the city
    հանել ըստ ձորակնhanel əst joraknto dislodge from the little valley
    անցին ըստ չափancʿin əst čʿapʿthey crossed the boundaries
    ըստ հրապարակս գնալəst hraparaks gnalto pass through, or to wander about the public places
    ելանել ըստ քաղաքնelanel əst kʿałakʿnto go out of town
    հրաժարել ըստ նմանութիւնhražarel əst nmanutʿiwnto have no equal, unique
    անցանել ըստ սահմանս քոancʿanel əst sahmans kʿoto pass through your confines
    ըստ բանս անցանելəst bans ancʿanelto be inexpressible
    ըստ միտս անցանելəst mits ancʿanelto be beyond understanding, to be past finding out, inconceivable, incomprehensible
    անցանել ըստ չափancʿanel əst čʿapʿto go beyond
    ըստ ակն լինել յումեքէəst akn linel yumekʿēto be far from the sight of, alienated
    ըստ ակն անկանելəst akn ankanelto escape notice
    ըստ այն յառաջեմəst ayn yaṙaǰemto outrun something
  4. (with accusative) according to, corresponding to
    հատուսցէ իւրաքանչիւր ըստ գործս իւրhatuscʿē iwrakʿančʿiwr əst gorcs iwrwill render to each one according to his deeds
    ըստ կամս անձանց իւրեանցəst kams anjancʿ iwreancʿaccording to their wishes
    ըստ իսəst isaccording to me
    կին իցէ քո ըստ միտսkin icʿē kʿo əst mitsif thou hast a wife after thine own heart
    ըստ աչս դատելəst ačʿs datelto judge from the appearance
    ըստ իրեարս պատշաճեալəst irears patšačealwell proportioned, symmetrical
    ըստ տեղիս տեղիս եւ ըստ աշխարհս աշխարհսəst tełis tełis ew əst ašxarhs ašxarhsaccording to the various places and different provinces
    ըստ տունս ազգացն՝ ոչխար ըստ երդəst tuns azgacʿn, očʿxar əst erda lamb for every family and every house
    ըստ օրէնəst ōrēnlike, after the fashion of
  5. (with ablative) after
    մի ըստ միոջէmi əst mioǰēone after the other
    այր ըստ առնէayr əst aṙnēone after the other
    օր ըստ օրէōr əst ōrēday after day
    ամ ըստ ամէam əst amēannually, every year
  6. (with ablative, rare) like
    ըստ նոցանէəst nocʿanēlike them

Usage notes[edit]

In compounds can become ստ- (st-).

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “ըստ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Abrahamyan, Ašot (1976) Grabari jeṙnark [A Handbook of Old Armenian] (in Armenian), 4th edition, Yerevan: Luys
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “ըստ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “ըստ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy