לייענען

Yiddish

Alternative forms

• (chiefly Hasidic, written) ליינען (leynen)

Etymology

An expansion of earlier *לייען (*leyen) (still attested in Alsace as [ˈlaːjə], [(ɡə)ˈlaːɪ̯t]) + ־ען (-en), from a Romance language, from Latin legere (“to read”).

The precise donor language is uncertain. Old French, the likeliest candidate by default, offers phonetic difficulties, but perhaps from leire, early byform of lire. Northern Italian forms like Friulian lei have been invoked alternatively. However, it must be noted that Yiddish -ey- regularly develops from earlier [eː], meaning that Old Spanish leer is just as plausible.

Pronunciation

• (YIVO) IPA^(key): /ˈɫɛɪ̯(ə)nən/
• (Mideastern) IPA^(key): /ˈɫaɪ̯(ə)nən/

Verb

לייענען • (leyenen) (past participle געלייענט (geleyent))

1. to read

   Synonym: (Daytshmerish) לעזן (lezn)

Usage notes

• The realization leynen in the infinitive and geleynt in the past participle is very rare in Western Yiddish areas, while it is common all across Poylish and Ukraynish areas.

Conjugation

Conjugation of לייענען

infinitive לייענען leyenen present participle לייענענדיק leyenendik past participle געלייענט geleyent auxiliary האָבן hobn present איך לייען ikh leyen מיר לייענען mir leyenen דו לייענסט du leyenst איר לייענט ir leyent ער לייענט er leyent זיי לייענען zey leyenen imperative לייען (דו) leyen (du) לייענט (איר) leyent (ir) Composed forms past איך האָב געלייענט ikh hob geleyent מיר האָבן געלייענט mir hobn geleyent דו האָסט געלייענט du host geleyent איר האָט געלייענט ir hot geleyent ער האָט געלייענט er hot geleyent זיי האָבן געלייענט zey hobn geleyent pluperfect איך האָב געהאַט געלייענט ikh hob gehat geleyent מיר האָבן געהאַט געלייענט mir hobn gehat geleyent דו האָסט געהאַט געלייענט du host gehat geleyent איר האָט געהאַט געלייענט ir hot gehat geleyent ער האָט געהאַט געלייענט er hot gehat geleyent זיי האָבן געהאַט געלייענט zey hobn gehat geleyent future איך וועל לייענען ikh vel leyenen מיר וועלן לייענען mir veln leyenen דו וועסט לייענען du vest leyenen איר וועט לייענען ir vet leyenen ער וועט לייענען er vet leyenen זיי וועלן לייענען zey veln leyenen future perfect איך וועל האָבן געלייענט ikh vel hobn geleyent מיר וועלן האָבן געלייענט mir veln hobn geleyent דו וועסט האָבן געלייענט du vest hobn geleyent איר וועט האָבן געלייענט ir vet hobn geleyent ער וועט האָבן געלייענט er vet hobn geleyent זיי וועלן האָבן געלייענט zey veln hobn geleyent

Derived terms

• איבערלייענען (iberleyenen)

Descendants

• → Dutch: lajenen
• → English: leyn
• → Hungarian: lejnol

References

• Aslanov, C. (2013). The Romance Component in Yiddish: A Reassessment in Journal of Jewish Languages 1(2), 261-273. Brill. https://doi.org/10.1163/22134638-12340014.
• Katz, D. A Yiddish Cultural Dictionary. https://www.yiddishculturaldictionary.org/
• Niemeyer (2010). The Language and Culture Atlas of Ashkenazic Jewry: The Eastern Yiddish - Western Yiddish Continuum, Volume III, p. 132-133
• Rohlfs, G. (1949). Historische Grammatik der italienischen Sprache: und ihrer Mundarten.
• Weinreich, M. (1980). History of the Yiddish language. New-Haven: London. Yale University Press.