ئابدال
Appearance
Uyghur
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Chagatai ابدال (ʾbdʾl), from Classical Persian اَبْدَال (abdāl), from Arabic أَبْدَال (ʔabdāl).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]ئابدال • (abdal) (plural ئابداللار (abdallar))
Declension
[edit]| impersonal | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| nominative | ئابدال (abdal) | ئابداللار (abdallar) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئابدالنىڭ (abdalning) | ئابداللارنىڭ (abdallarning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئابدالنى (abdalni) | ئابداللارنى (abdallarni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئابدالغا (abdalgha) | ئابداللارغا (abdallargha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئابدالدا (abdalda) | ئابداللاردا (abdallarda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئابدالدىن (abdaldin) | ئابداللاردىن (abdallardin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئابدالدىكى (abdaldiki) | ئابداللاردىكى (abdallardiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئابدالغىچە (abdalghiche) | ئابداللارغىچە (abdallarghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئابدالدەك (abdaldek) | ئابداللاردەك (abdallardek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئابدالچىلىك (abdalchilik) or ئابدالچە (abdalche) | ئابداللارچىلىك (abdallarchilik) or ئابداللارچە (abdallarche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئابدالنىڭكى (abdalningki) | ئابداللارنىڭكى (abdallarningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1st person singular (my) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئابدالىم (abdalim) | ئابداللىرىم (abdallirim) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئابدالىمنىڭ (abdalimning) | ئابداللىرىمنىڭ (abdallirimning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئابدالىمنى (abdalimni) | ئابداللىرىمنى (abdallirimni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئابدالىمغا (abdalimgha) | ئابداللىرىمغا (abdallirimgha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئابدالىمدا (abdalimda) | ئابداللىرىمدا (abdallirimda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئابدالىمدىن (abdalimdin) | ئابداللىرىمدىن (abdallirimdin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئابدالىمدىكى (abdalimdiki) | ئابداللىرىمدىكى (abdallirimdiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئابدالىمغىچە (abdalimghiche) | ئابداللىرىمغىچە (abdallirimghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئابدالىمدەك (abdalimdek) | ئابداللىرىمدەك (abdallirimdek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئابدالىمچىلىك (abdalimchilik) or ئابدالىمچە (abdalimche) | ئابداللىرىمچىلىك (abdallirimchilik) or ئابداللىرىمچە (abdallirimche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئابدالىمنىڭكى (abdalimningki) | ئابداللىرىمنىڭكى (abdallirimningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1st person plural (our) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئابدالىمىز (abdalimiz) | ئابداللىرىمىز (abdallirimiz) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئابدالىمىزنىڭ (abdalimizning) | ئابداللىرىمىزنىڭ (abdallirimizning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئابدالىمىزنى (abdalimizni) | ئابداللىرىمىزنى (abdallirimizni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئابدالىمىزغا (abdalimizgha) | ئابداللىرىمىزغا (abdallirimizgha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئابدالىمىزدا (abdalimizda) | ئابداللىرىمىزدا (abdallirimizda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئابدالىمىزدىن (abdalimizdin) | ئابداللىرىمىزدىن (abdallirimizdin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئابدالىمىزدىكى (abdalimizdiki) | ئابداللىرىمىزدىكى (abdallirimizdiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئابدالىمىزغىچە (abdalimizghiche) | ئابداللىرىمىزغىچە (abdallirimizghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئابدالىمىزدەك (abdalimizdek) | ئابداللىرىمىزدەك (abdallirimizdek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئابدالىمىزچىلىك (abdalimizchilik) or ئابدالىمىزچە (abdalimizche) | ئابداللىرىمىزچىلىك (abdallirimizchilik) or ئابداللىرىمىزچە (abdallirimizche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئابدالىمىزنىڭكى (abdalimizningki) | ئابداللىرىمىزنىڭكى (abdallirimizningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2ndperson singular ordinary (your) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئابدالىڭ (abdaling) | ئابداللىرىڭ (abdalliring) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئابدالىڭنىڭ (abdalingning) | ئابداللىرىڭنىڭ (abdalliringning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئابدالىڭنى (abdalingni) | ئابداللىرىڭنى (abdalliringni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئابدالىڭغا (abdalinggha) | ئابداللىرىڭغا (abdalliringgha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئابدالىڭدا (abdalingda) | ئابداللىرىڭدا (abdalliringda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئابدالىڭدىن (abdalingdin) | ئابداللىرىڭدىن (abdalliringdin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئابدالىڭدىكى (abdalingdiki) | ئابداللىرىڭدىكى (abdalliringdiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئابدالىڭغىچە (abdalingghiche) | ئابداللىرىڭغىچە (abdalliringghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئابدالىڭدەك (abdalingdek) | ئابداللىرىڭدەك (abdalliringdek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئابدالىڭچىلىك (abdalingchilik) or ئابدالىڭچە (abdalingche) | ئابداللىرىڭچىلىك (abdalliringchilik) or ئابداللىرىڭچە (abdalliringche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئابدالىڭنىڭكى (abdalingningki) | ئابداللىرىڭنىڭكى (abdalliringningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2ndperson plural ordinary (your) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئابدالىڭلار (abdalinglar) | ئابداللىرىڭلار (abdalliringlar) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئابدالىڭلارنىڭ (abdalinglarning) | ئابداللىرىڭلارنىڭ (abdalliringlarning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئابدالىڭلارنى (abdalinglarni) | ئابداللىرىڭلارنى (abdalliringlarni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئابدالىڭلارغا (abdalinglargha) | ئابداللىرىڭلارغا (abdalliringlargha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئابدالىڭلاردا (abdalinglarda) | ئابداللىرىڭلاردا (abdalliringlarda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئابدالىڭلاردىن (abdalinglardin) | ئابداللىرىڭلاردىن (abdalliringlardin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئابدالىڭلاردىكى (abdalinglardiki) | ئابداللىرىڭلاردىكى (abdalliringlardiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئابدالىڭلارغىچە (abdalinglarghiche) | ئابداللىرىڭلارغىچە (abdalliringlarghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئابدالىڭلاردەك (abdalinglardek) | ئابداللىرىڭلاردەك (abdalliringlardek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئابدالىڭلارچىلىك (abdalinglarchilik) or ئابدالىڭلارچە (abdalinglarche) | ئابداللىرىڭلارچىلىك (abdalliringlarchilik) or ئابداللىرىڭلارچە (abdalliringlarche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئابدالىڭلارنىڭكى (abdalinglarningki) | ئابداللىرىڭلارنىڭكى (abdalliringlarningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2ndperson singular refined (your) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئابدالىڭىز (abdali'ngiz) | ئابداللىرىڭىز (abdalliri'ngiz) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئابدالىڭىزنىڭ (abdali'ngizning) | ئابداللىرىڭىزنىڭ (abdalliri'ngizning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئابدالىڭىزنى (abdali'ngizni) | ئابداللىرىڭىزنى (abdalliri'ngizni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئابدالىڭىزغا (abdali'ngizgha) | ئابداللىرىڭىزغا (abdalliri'ngizgha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئابدالىڭىزدا (abdali'ngizda) | ئابداللىرىڭىزدا (abdalliri'ngizda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئابدالىڭىزدىن (abdali'ngizdin) | ئابداللىرىڭىزدىن (abdalliri'ngizdin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئابدالىڭىزدىكى (abdali'ngizdiki) | ئابداللىرىڭىزدىكى (abdalliri'ngizdiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئابدالىڭىزغىچە (abdali'ngizghiche) | ئابداللىرىڭىزغىچە (abdalliri'ngizghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئابدالىڭىزدەك (abdali'ngizdek) | ئابداللىرىڭىزدەك (abdalliri'ngizdek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئابدالىڭىزچىلىك (abdali'ngizchilik) or ئابدالىڭىزچە (abdali'ngizche) | ئابداللىرىڭىزچىلىك (abdalliri'ngizchilik) or ئابداللىرىڭىزچە (abdalliri'ngizche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئابدالىڭىزنىڭكى (abdali'ngizningki) | ئابداللىرىڭىزنىڭكى (abdalliri'ngizningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2ndperson plural refined (your) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئابدالىڭىزلار (abdali'ngizlar) | ئابداللىرىڭىزلار (abdalliri'ngizlar) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئابدالىڭىزلارنىڭ (abdali'ngizlarning) | ئابداللىرىڭىزلارنىڭ (abdalliri'ngizlarning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئابدالىڭىزلارنى (abdali'ngizlarni) | ئابداللىرىڭىزلارنى (abdalliri'ngizlarni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئابدالىڭىزلارغا (abdali'ngizlargha) | ئابداللىرىڭىزلارغا (abdalliri'ngizlargha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئابدالىڭىزلاردا (abdali'ngizlarda) | ئابداللىرىڭىزلاردا (abdalliri'ngizlarda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئابدالىڭىزلاردىن (abdali'ngizlardin) | ئابداللىرىڭىزلاردىن (abdalliri'ngizlardin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئابدالىڭىزلاردىكى (abdali'ngizlardiki) | ئابداللىرىڭىزلاردىكى (abdalliri'ngizlardiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئابدالىڭىزلارغىچە (abdali'ngizlarghiche) | ئابداللىرىڭىزلارغىچە (abdalliri'ngizlarghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئابدالىڭىزلاردەك (abdali'ngizlardek) | ئابداللىرىڭىزلاردەك (abdalliri'ngizlardek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئابدالىڭىزلارچىلىك (abdali'ngizlarchilik) or ئابدالىڭىزلارچە (abdali'ngizlarche) | ئابداللىرىڭىزلارچىلىك (abdalliri'ngizlarchilik) or ئابداللىرىڭىزلارچە (abdalliri'ngizlarche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئابدالىڭىزلارنىڭكى (abdali'ngizlarningki) | ئابداللىرىڭىزلارنىڭكى (abdalliri'ngizlarningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2ndperson singular & plural respectful (your) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئابداللىرى (abdalliri) | ئابداللىرى (abdalliri) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئابداللىرىنىڭ (abdallirining) | ئابداللىرىنىڭ (abdallirining) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئابداللىرىنى (abdallirini) | ئابداللىرىنى (abdallirini) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئابداللىرىغا (abdallirigha) | ئابداللىرىغا (abdallirigha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئابداللىرىدا (abdallirida) | ئابداللىرىدا (abdallirida) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئابداللىرىدىن (abdalliridin) | ئابداللىرىدىن (abdalliridin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئابداللىرىدىكى (abdalliridiki) | ئابداللىرىدىكى (abdalliridiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئابداللىرىغىچە (abdallirighiche) | ئابداللىرىغىچە (abdallirighiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئابداللىرىدەك (abdalliridek) | ئابداللىرىدەك (abdalliridek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئابداللىرىچىلىك (abdallirichilik) or ئابداللىرىچە (abdalliriche) | ئابداللىرىچىلىك (abdallirichilik) or ئابداللىرىچە (abdalliriche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئابداللىرىنىڭكى (abdalliriningki) | ئابداللىرىنىڭكى (abdalliriningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3rd person (his, her, its, their) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئابدالى (abdali) | ئابداللىرى (abdalliri) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئابدالىنىڭ (abdalining) | ئابداللىرىنىڭ (abdallirining) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئابدالىنى (abdalini) | ئابداللىرىنى (abdallirini) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئابدالىغا (abdaligha) | ئابداللىرىغا (abdallirigha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئابدالىدا (abdalida) | ئابداللىرىدا (abdallirida) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئابدالىدىن (abdalidin) | ئابداللىرىدىن (abdalliridin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئابدالىدىكى (abdalidiki) | ئابداللىرىدىكى (abdalliridiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئابدالىغىچە (abdalighiche) | ئابداللىرىغىچە (abdallirighiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئابدالىدەك (abdalidek) | ئابداللىرىدەك (abdalliridek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئابدالىچىلىك (abdalichilik) or ئابدالىچە (abdaliche) | ئابداللىرىچىلىك (abdallirichilik) or ئابداللىرىچە (abdalliriche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئابدالىنىڭكى (abdaliningki) | ئابداللىرىنىڭكى (abdalliriningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Derived terms
[edit]- ئابداللاشماق (abdallashmaq)
- ئابداللىق (abdalliq)
Further reading
[edit]- Schwarz, Henry G. (1992), An Uyghur-English Dictionary (East Asian Research Aids & Translations; 3), Bellingham, Washington: Center for East Asian Studies, Western Washington University, →ISBN, page 1
- Yaqup, Abliz; Gheyurani, Ghenizat; Qadir, Isma'il; Imam, Hemdulla Aburehman; Nur, Perhat; Emet, Abliz; Abdulqadir, Esqer; Tahir, Abdulzahir; Rëhimja, Ablikim (2011), ھازىرقى زامان ئۇيغۇرتىلىنىڭ ئىزاھلىق لۇغىتى [Explanatory Dictionary of the Modern Uyghur Language][1] (in Uyghur), volume 1, Shinjang Xelq Neshriyati, →ISBN, page 1