ئاخباراتچى
Appearance
Uyghur
[edit]Etymology
[edit]By surface analysis, ئاخبارات (axbarat) + ـچى (-chi).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]ئاخباراتچى • (axbaratchi) (plural ئاخباراتچىلار (axbaratchilar))
Declension
[edit]| impersonal | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| nominative | ئاخباراتچى (axbaratchi) | ئاخباراتچىلار (axbaratchilar) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئاخباراتچىنىڭ (axbaratchining) | ئاخباراتچىلارنىڭ (axbaratchilarning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئاخباراتچىنى (axbaratchini) | ئاخباراتچىلارنى (axbaratchilarni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئاخباراتچىغا (axbaratchigha) | ئاخباراتچىلارغا (axbaratchilargha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئاخباراتچىدا (axbaratchida) | ئاخباراتچىلاردا (axbaratchilarda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئاخباراتچىدىن (axbaratchidin) | ئاخباراتچىلاردىن (axbaratchilardin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئاخباراتچىدىكى (axbaratchidiki) | ئاخباراتچىلاردىكى (axbaratchilardiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئاخباراتچىغىچە (axbaratchighiche) | ئاخباراتچىلارغىچە (axbaratchilarghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئاخباراتچىدەك (axbaratchidek) | ئاخباراتچىلاردەك (axbaratchilardek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئاخباراتچىچىلىك (axbaratchichilik) or ئاخباراتچىچە (axbaratchiche) | ئاخباراتچىلارچىلىك (axbaratchilarchilik) or ئاخباراتچىلارچە (axbaratchilarche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئاخباراتچىنىڭكى (axbaratchiningki) | ئاخباراتچىلارنىڭكى (axbaratchilarningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1st person singular (my) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئاخباراتچىم (axbaratchim) | ئاخباراتچىلىرىم (axbaratchilirim) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئاخباراتچىمنىڭ (axbaratchimning) | ئاخباراتچىلىرىمنىڭ (axbaratchilirimning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئاخباراتچىمنى (axbaratchimni) | ئاخباراتچىلىرىمنى (axbaratchilirimni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئاخباراتچىمغا (axbaratchimgha) | ئاخباراتچىلىرىمغا (axbaratchilirimgha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئاخباراتچىمدا (axbaratchimda) | ئاخباراتچىلىرىمدا (axbaratchilirimda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئاخباراتچىمدىن (axbaratchimdin) | ئاخباراتچىلىرىمدىن (axbaratchilirimdin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئاخباراتچىمدىكى (axbaratchimdiki) | ئاخباراتچىلىرىمدىكى (axbaratchilirimdiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئاخباراتچىمغىچە (axbaratchimghiche) | ئاخباراتچىلىرىمغىچە (axbaratchilirimghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئاخباراتچىمدەك (axbaratchimdek) | ئاخباراتچىلىرىمدەك (axbaratchilirimdek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئاخباراتچىمچىلىك (axbaratchimchilik) or ئاخباراتچىمچە (axbaratchimche) | ئاخباراتچىلىرىمچىلىك (axbaratchilirimchilik) or ئاخباراتچىلىرىمچە (axbaratchilirimche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئاخباراتچىمنىڭكى (axbaratchimningki) | ئاخباراتچىلىرىمنىڭكى (axbaratchilirimningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1st person plural (our) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئاخباراتچىمىز (axbaratchimiz) | ئاخباراتچىلىرىمىز (axbaratchilirimiz) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئاخباراتچىمىزنىڭ (axbaratchimizning) | ئاخباراتچىلىرىمىزنىڭ (axbaratchilirimizning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئاخباراتچىمىزنى (axbaratchimizni) | ئاخباراتچىلىرىمىزنى (axbaratchilirimizni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئاخباراتچىمىزغا (axbaratchimizgha) | ئاخباراتچىلىرىمىزغا (axbaratchilirimizgha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئاخباراتچىمىزدا (axbaratchimizda) | ئاخباراتچىلىرىمىزدا (axbaratchilirimizda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئاخباراتچىمىزدىن (axbaratchimizdin) | ئاخباراتچىلىرىمىزدىن (axbaratchilirimizdin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئاخباراتچىمىزدىكى (axbaratchimizdiki) | ئاخباراتچىلىرىمىزدىكى (axbaratchilirimizdiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئاخباراتچىمىزغىچە (axbaratchimizghiche) | ئاخباراتچىلىرىمىزغىچە (axbaratchilirimizghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئاخباراتچىمىزدەك (axbaratchimizdek) | ئاخباراتچىلىرىمىزدەك (axbaratchilirimizdek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئاخباراتچىمىزچىلىك (axbaratchimizchilik) or ئاخباراتچىمىزچە (axbaratchimizche) | ئاخباراتچىلىرىمىزچىلىك (axbaratchilirimizchilik) or ئاخباراتچىلىرىمىزچە (axbaratchilirimizche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئاخباراتچىمىزنىڭكى (axbaratchimizningki) | ئاخباراتچىلىرىمىزنىڭكى (axbaratchilirimizningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2ndperson singular ordinary (your) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئاخباراتچىڭ (axbaratching) | ئاخباراتچىلىرىڭ (axbaratchiliring) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئاخباراتچىڭنىڭ (axbaratchingning) | ئاخباراتچىلىرىڭنىڭ (axbaratchiliringning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئاخباراتچىڭنى (axbaratchingni) | ئاخباراتچىلىرىڭنى (axbaratchiliringni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئاخباراتچىڭغا (axbaratchinggha) | ئاخباراتچىلىرىڭغا (axbaratchiliringgha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئاخباراتچىڭدا (axbaratchingda) | ئاخباراتچىلىرىڭدا (axbaratchiliringda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئاخباراتچىڭدىن (axbaratchingdin) | ئاخباراتچىلىرىڭدىن (axbaratchiliringdin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئاخباراتچىڭدىكى (axbaratchingdiki) | ئاخباراتچىلىرىڭدىكى (axbaratchiliringdiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئاخباراتچىڭغىچە (axbaratchingghiche) | ئاخباراتچىلىرىڭغىچە (axbaratchiliringghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئاخباراتچىڭدەك (axbaratchingdek) | ئاخباراتچىلىرىڭدەك (axbaratchiliringdek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئاخباراتچىڭچىلىك (axbaratchingchilik) or ئاخباراتچىڭچە (axbaratchingche) | ئاخباراتچىلىرىڭچىلىك (axbaratchiliringchilik) or ئاخباراتچىلىرىڭچە (axbaratchiliringche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئاخباراتچىڭنىڭكى (axbaratchingningki) | ئاخباراتچىلىرىڭنىڭكى (axbaratchiliringningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2ndperson plural ordinary (your) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئاخباراتچىڭلار (axbaratchinglar) | ئاخباراتچىلىرىڭلار (axbaratchiliringlar) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئاخباراتچىڭلارنىڭ (axbaratchinglarning) | ئاخباراتچىلىرىڭلارنىڭ (axbaratchiliringlarning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئاخباراتچىڭلارنى (axbaratchinglarni) | ئاخباراتچىلىرىڭلارنى (axbaratchiliringlarni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئاخباراتچىڭلارغا (axbaratchinglargha) | ئاخباراتچىلىرىڭلارغا (axbaratchiliringlargha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئاخباراتچىڭلاردا (axbaratchinglarda) | ئاخباراتچىلىرىڭلاردا (axbaratchiliringlarda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئاخباراتچىڭلاردىن (axbaratchinglardin) | ئاخباراتچىلىرىڭلاردىن (axbaratchiliringlardin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئاخباراتچىڭلاردىكى (axbaratchinglardiki) | ئاخباراتچىلىرىڭلاردىكى (axbaratchiliringlardiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئاخباراتچىڭلارغىچە (axbaratchinglarghiche) | ئاخباراتچىلىرىڭلارغىچە (axbaratchiliringlarghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئاخباراتچىڭلاردەك (axbaratchinglardek) | ئاخباراتچىلىرىڭلاردەك (axbaratchiliringlardek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئاخباراتچىڭلارچىلىك (axbaratchinglarchilik) or ئاخباراتچىڭلارچە (axbaratchinglarche) | ئاخباراتچىلىرىڭلارچىلىك (axbaratchiliringlarchilik) or ئاخباراتچىلىرىڭلارچە (axbaratchiliringlarche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئاخباراتچىڭلارنىڭكى (axbaratchinglarningki) | ئاخباراتچىلىرىڭلارنىڭكى (axbaratchiliringlarningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2ndperson singular refined (your) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئاخباراتچىڭىز (axbaratchi'ngiz) | ئاخباراتچىلىرىڭىز (axbaratchiliri'ngiz) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئاخباراتچىڭىزنىڭ (axbaratchi'ngizning) | ئاخباراتچىلىرىڭىزنىڭ (axbaratchiliri'ngizning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئاخباراتچىڭىزنى (axbaratchi'ngizni) | ئاخباراتچىلىرىڭىزنى (axbaratchiliri'ngizni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئاخباراتچىڭىزغا (axbaratchi'ngizgha) | ئاخباراتچىلىرىڭىزغا (axbaratchiliri'ngizgha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئاخباراتچىڭىزدا (axbaratchi'ngizda) | ئاخباراتچىلىرىڭىزدا (axbaratchiliri'ngizda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئاخباراتچىڭىزدىن (axbaratchi'ngizdin) | ئاخباراتچىلىرىڭىزدىن (axbaratchiliri'ngizdin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئاخباراتچىڭىزدىكى (axbaratchi'ngizdiki) | ئاخباراتچىلىرىڭىزدىكى (axbaratchiliri'ngizdiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئاخباراتچىڭىزغىچە (axbaratchi'ngizghiche) | ئاخباراتچىلىرىڭىزغىچە (axbaratchiliri'ngizghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئاخباراتچىڭىزدەك (axbaratchi'ngizdek) | ئاخباراتچىلىرىڭىزدەك (axbaratchiliri'ngizdek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئاخباراتچىڭىزچىلىك (axbaratchi'ngizchilik) or ئاخباراتچىڭىزچە (axbaratchi'ngizche) | ئاخباراتچىلىرىڭىزچىلىك (axbaratchiliri'ngizchilik) or ئاخباراتچىلىرىڭىزچە (axbaratchiliri'ngizche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئاخباراتچىڭىزنىڭكى (axbaratchi'ngizningki) | ئاخباراتچىلىرىڭىزنىڭكى (axbaratchiliri'ngizningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2ndperson plural refined (your) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئاخباراتچىڭىزلار (axbaratchi'ngizlar) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلار (axbaratchiliri'ngizlar) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئاخباراتچىڭىزلارنىڭ (axbaratchi'ngizlarning) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلارنىڭ (axbaratchiliri'ngizlarning) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئاخباراتچىڭىزلارنى (axbaratchi'ngizlarni) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلارنى (axbaratchiliri'ngizlarni) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئاخباراتچىڭىزلارغا (axbaratchi'ngizlargha) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلارغا (axbaratchiliri'ngizlargha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئاخباراتچىڭىزلاردا (axbaratchi'ngizlarda) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلاردا (axbaratchiliri'ngizlarda) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئاخباراتچىڭىزلاردىن (axbaratchi'ngizlardin) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلاردىن (axbaratchiliri'ngizlardin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئاخباراتچىڭىزلاردىكى (axbaratchi'ngizlardiki) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلاردىكى (axbaratchiliri'ngizlardiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئاخباراتچىڭىزلارغىچە (axbaratchi'ngizlarghiche) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلارغىچە (axbaratchiliri'ngizlarghiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئاخباراتچىڭىزلاردەك (axbaratchi'ngizlardek) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلاردەك (axbaratchiliri'ngizlardek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئاخباراتچىڭىزلارچىلىك (axbaratchi'ngizlarchilik) or ئاخباراتچىڭىزلارچە (axbaratchi'ngizlarche) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلارچىلىك (axbaratchiliri'ngizlarchilik) or ئاخباراتچىلىرىڭىزلارچە (axbaratchiliri'ngizlarche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئاخباراتچىڭىزلارنىڭكى (axbaratchi'ngizlarningki) | ئاخباراتچىلىرىڭىزلارنىڭكى (axbaratchiliri'ngizlarningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2ndperson singular & plural respectful (your) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئاخباراتچىلىرى (axbaratchiliri) | ئاخباراتچىلىرى (axbaratchiliri) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئاخباراتچىلىرىنىڭ (axbaratchilirining) | ئاخباراتچىلىرىنىڭ (axbaratchilirining) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئاخباراتچىلىرىنى (axbaratchilirini) | ئاخباراتچىلىرىنى (axbaratchilirini) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئاخباراتچىلىرىغا (axbaratchilirigha) | ئاخباراتچىلىرىغا (axbaratchilirigha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئاخباراتچىلىرىدا (axbaratchilirida) | ئاخباراتچىلىرىدا (axbaratchilirida) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئاخباراتچىلىرىدىن (axbaratchiliridin) | ئاخباراتچىلىرىدىن (axbaratchiliridin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئاخباراتچىلىرىدىكى (axbaratchiliridiki) | ئاخباراتچىلىرىدىكى (axbaratchiliridiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئاخباراتچىلىرىغىچە (axbaratchilirighiche) | ئاخباراتچىلىرىغىچە (axbaratchilirighiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئاخباراتچىلىرىدەك (axbaratchiliridek) | ئاخباراتچىلىرىدەك (axbaratchiliridek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئاخباراتچىلىرىچىلىك (axbaratchilirichilik) or ئاخباراتچىلىرىچە (axbaratchiliriche) | ئاخباراتچىلىرىچىلىك (axbaratchilirichilik) or ئاخباراتچىلىرىچە (axbaratchiliriche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئاخباراتچىلىرىنىڭكى (axbaratchiliriningki) | ئاخباراتچىلىرىنىڭكى (axbaratchiliriningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3rd person (his, her, its, their) | singular | plural | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| nominative | ئاخباراتچىسى (axbaratchisi) | ئاخباراتچىلىرى (axbaratchiliri) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| genitive | ئاخباراتچىسىنىڭ (axbaratchisining) | ئاخباراتچىلىرىنىڭ (axbaratchilirining) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| accusative | ئاخباراتچىسىنى (axbaratchisini) | ئاخباراتچىلىرىنى (axbaratchilirini) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| dative | ئاخباراتچىسىغا (axbaratchisigha) | ئاخباراتچىلىرىغا (axbaratchilirigha) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative | ئاخباراتچىسىدا (axbaratchisida) | ئاخباراتچىلىرىدا (axbaratchilirida) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| ablative | ئاخباراتچىسىدىن (axbaratchisidin) | ئاخباراتچىلىرىدىن (axbaratchiliridin) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| locative-qualitative | ئاخباراتچىسىدىكى (axbaratchisidiki) | ئاخباراتچىلىرىدىكى (axbaratchiliridiki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of locative-qualitative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| limitative | ئاخباراتچىسىغىچە (axbaratchisighiche) | ئاخباراتچىلىرىغىچە (axbaratchilirighiche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| similative | ئاخباراتچىسىدەك (axbaratchisidek) | ئاخباراتچىلىرىدەك (axbaratchiliridek) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| equative | ئاخباراتچىسىچىلىك (axbaratchisichilik) or ئاخباراتچىسىچە (axbaratchisiche) | ئاخباراتچىلىرىچىلىك (axbaratchilirichilik) or ئاخباراتچىلىرىچە (axbaratchiliriche) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| representative | ئاخباراتچىسىنىڭكى (axbaratchisiningki) | ئاخباراتچىلىرىنىڭكى (axbaratchiliriningki) | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Declension of representative form
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Derived terms
[edit]- ئاخباراتچىلىق (axbaratchiliq)
Further reading
[edit]- Schwarz, Henry G. (1992), An Uyghur-English Dictionary (East Asian Research Aids & Translations; 3), Bellingham, Washington: Center for East Asian Studies, Western Washington University, →ISBN, page 13