برادر

Ottoman Turkish

Alternative forms

• براذر (bürazer, birazer)
• պիրատէր (birader) — Armeno-Turkish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *bʰréh₂tēr

Proto-Indo-Iranian *bʰráHtā

Proto-Iranian *bráHtā

Old Persian 𐎲𐎼𐎠𐎫𐎠 (b-r-a-t-a /⁠brātā⁠/)

Middle Persian [script needed] (brād, brādar)

Classical Persian بِرَادَر (birādar)bor.

Ottoman Turkish برادر

Borrowed from Classical Persian بِرَادَر (birādar).

Noun

برادر • (birader) (plural برادرلر)

1. brother

   Synonym: قارداش (kardaş)

Declension

Declension of برادر (birader)

singular plural nominative برادر (birader) برادرلر (biraderler) definite accusative برادری (biraderi) برادرلری (biraderleri) dative برادره (biradere) برادرلره (biraderlere) locative برادرده (biraderde) برادرلرده (biraderlerde) ablative برادردن (biraderden) برادرلردن (biraderlerden) genitive برادرك (biraderiñ) برادرلرك (biraderleriñ) Possessive forms 1st person singular singular plural nominative برادرم (biraderim) برادرلرم (biraderlerim) definite accusative برادرمی (biraderimi) برادرلرمی (biraderlerimi) dative برادرمه (biraderime) برادرلرمه (biraderlerime) locative برادرمده (biraderimde) برادرلرمده (biraderlerimde) ablative برادرمدن (biraderimden) برادرلرمدن (biraderlerimden) genitive برادرمك (biraderimiñ) برادرلرمك (biraderlerimiñ) 2nd person singular singular plural nominative برادرك (biraderiñ) برادرلرك (biraderleriñ) definite accusative برادركی (biraderiñi) برادرلركی (biraderleriñi) dative برادركه (biraderiñe) برادرلركه (biraderleriñe) locative برادركده (biraderiñde) برادرلركده (biraderleriñde) ablative برادركدن (biraderiñden) برادرلركدن (biraderleriñden) genitive برادركك (biraderiñiñ) برادرلركك (biraderleriñiñ) 3rd person singular singular plural nominative برادری (biraderi) برادرلری (biraderleri) definite accusative برادرینی (biraderini) برادرلرینی (biraderlerini) dative برادرینه (biraderine) برادرلرینه (biraderlerine) locative برادرینده (biraderinde) برادرلرنده (biraderlerinde) ablative برادریندن (biraderinden) برادرلرندن (biraderlerinden) genitive برادرینك (biraderiniñ) برادرلرینك (biraderleriniñ) 1st person plural singular plural nominative برادرمز (biraderimiz) برادرلرمز (biraderlerimiz) definite accusative برادرمزی (biraderimizi) برادرلرمزی (biraderlerimizi) dative برادرمزه (biraderimize) برادرلرمزه (biraderlerimize) locative برادرمزده (biraderimizde) برادرلرمزده (biraderlerimizde) ablative برادرمزدن (biraderimizden) برادرلرمزدن (biraderlerimizden) genitive برادرمزك (biraderimiziñ) برادرلرمزك (biraderlerimiziñ) 2nd person plural singular plural nominative برادركز (biraderiñiz) برادرلركز (biraderleriñiz) definite accusative برادركزی (biraderiñizi) برادرلركزی (biraderleriñizi) dative برادركزه (biraderiñize) برادرلركزه (biraderleriñize) locative برادركزده (biraderiñizde) برادرلركزده (biraderleriñizde) ablative برادركزدن (biraderiñizden) برادرلركزدن (biraderleriñizden) genitive برادركزك (biraderiñiziñ) برادرلركزك (biraderleriñiziñ) 3rd person plural singular plural nominative برادرلری (biraderleri) برادرلری (biraderleri) definite accusative برادرلرینی (biraderlerini) برادرلرینی (biraderlerini) dative برادرلرینه (biraderlerine) برادرلرینه (biraderlerine) locative برادرلرنده (biraderlerinde) برادرلرنده (biraderlerinde) ablative برادرلرندن (biraderlerinden) برادرلرندن (biraderlerinden) genitive برادرلرینك (biraderleriniñ) برادرلرینك (biraderleriniñ)

Descendants

• Turkish: birader, biladar, bilader, bilâzer, bilezer (dialectal)
• → Albanian: birazer, byrazer, bilazer, birazel, burazer
• →⇒ Armenian: Պիլեզերյան (Pilezeryan), Պիլզերյան (Pilzeryan)
• →⇒ Bulgarian: Билезер (Bilezer), Билезеров (Bilezerov), Билядеров (Biljaderov)
• → Macedonian: бӱра́зер (Southern Albania)
• → Serbo-Croatian: бура́зер / burázer

References

• Meninski, Franciszek à Mesgnien (1680), “برادر”, in Thesaurus linguarum orientalium, Turcicae, Arabicae, Persicae, praecipuas earum opes à Turcis peculiariter usurpatas continens, nimirum Lexicon Turkico-Arabico-Persicum‎^[1], Vienna, column 744

Persian

Alternative forms

• براذر (barāḏar) (obsolete, Early New Persian)
• وردار (vardâr) (dialectal, Kashan)
• برار (birār) (dialectal, Hazaragi, Herati)
• بیادر (biyādar) (dialectal, Dari)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *bʰréh₂tēr

Proto-Indo-Iranian *bʰráHtā

Proto-Iranian *bráHtā

Old Persian 𐎲𐎼𐎠𐎫𐎠 (b-r-a-t-a /⁠brātā⁠/)

Middle Persian [script needed] (brād, brādar)

Persian برادر

Inherited from Middle Persian [script needed] (brād, brādar), from Old Persian 𐎲𐎼𐎠𐎫𐎠 (b-r-a-t-a /⁠brātā⁠/), from Proto-Iranian *bráHtā, from Proto-Indo-Iranian *bʰráHtā, from Proto-Indo-European *bʰréh₂tēr. Cognate with English brother.

Pronunciation

• (Classical Persian) IPA^(key): /bi.raː.ˈdar/, /ba.raː.ˈdar/

 

• (Dari, formal) IPA^(key): [bä.ɾɑː.d̪áɾ], [bɪ.ɾɑː.d̪áɾ]

• (Dari, formal) IPA^(key): [bä.ɾɑː.d̪áɾ], [bɪ.ɾɑː.d̪áɾ]
  • (Kabuli) IPA^(key): [bi.jɑː.d̪áɾ]
  • (Hazaragi) IPA^(key): [bi.ɾɔ́ːɾ]

• (Iran, formal) IPA^(key): [bæ.ɹɒː.d̪ǽɹ]

• (Tajik, formal) IPA^(key): [bä.ɾɔ.d̪áɾ]

Readings
Classical reading?	birādár, barādár
Dari reading?	barādar, birādar
Iranian reading?	barâdar
Tajik reading?	barodar

• Audio (Iran):

  (file)

• Rhymes: -ar

Noun

برادر • (barādar, birādar / barâdar) (plural برادران (barādarān, birādarān / barâdarân), or برادرها (barādar-hā, birādar-hā / barâdar-hâ), Tajik spelling бародар)

1. brother

   Synonyms: داداش (dādāš / dâdâš), دادر (dādar / dâdar), اخوی (axawī / axavi), کاکا (kākā / kâkâ) (dialectal)

   Coordinate term: خواهر (xwāhar)

   برادرم می‌خواد با یه زنی ازدواج کنه. (colloquial Tehrani)

   barâdaram mi-xâd bâ ye zan-i ezdevâj kone.

   My brother wants to get married to some woman. (Implied is that the brother has chosen a specific woman, but the speaker is not acquainted with her.)

2. (Iran, military) comrade
3. (Iran, colloquial) dude (term of address for man)

   Synonyms: داداش (dādāš / dâdâš), اخوی (axawī / axavi)

Inflection

Possessive forms of برادر

	singular	plural
1st person singular (“my”)	برادرم (barâdaram)	برادرانم، برادرام△ (barâdarấnam, barâdarấm△)
2nd person singular (“your”)	برادرت (barâdarat, barâdaret△)	برادرانت، برادرات△ (barâdarấnat, barâdarất△)
3rd person singular (“his, her, its”)	برادرش (barâdaraš, barâdareš△)	برادرانش، برادراش△ (barâdarấnaš, barâdarấš△)
1st person plural (“our”)	برادرمان، برادرمون△ (barâdaremân, barâdaremun△)	برادرانمان، برادرامون△ (barâdarấnemân, barâdarấmun△)
2nd person plural (“your”)	برادرتان، برادرتون△ (barâdaretân, barâdaretun△)	برادرانتان، برادراتون△ (barâdarấnetân, barâdarấtun△)
3rd person plural (“their”)	برادرشان، برادرشون△ (barâdarešân, barâdarešun△)	برادرانشان، برادراشون△ (barâdarấnešân, barâdarấšun△)

^△ Colloquial.

Possessive forms of برادر

	singular	plural
1st person singular (“my”)	برادرم (barâdaram)	برادرهایم، برادرهام، برادرام△ (barâdar-hấyam, barâdarấm△)
2nd person singular (“your”)	برادرت (barâdarat, barâdaret△)	برادرهایت، برادرهات، برادرات△ (barâdar-hấyat, barâdarất△)
3rd person singular (“his, her, its”)	برادرش (barâdaraš, barâdareš△)	برادرهایش، برادرهاش، برادراش△ (barâdar-hấyaš, barâdarấš△)
1st person plural (“our”)	برادرمان، برادرمون△ (barâdaremân, barâdaremun△)	برادرهایمان، برادرهامون، برادرامون△ (barâdar-hấyemân, barâdarấmun△)
2nd person plural (“your”)	برادرتان، برادرتون△ (barâdaretân, barâdaretun△)	برادرهایتان، برادرهاتون، برادراتون△ (barâdar-hấyetân, barâdarấtun△)
3rd person plural (“their”)	برادرشان، برادرشون△ (barâdarešân, barâdarešun△)	برادرهایشان، برادرهاشون، برادراشون△ (barâdar-hấyešân, barâdarấšun△)

^△ Colloquial.

Derived terms

• برادر ناتنی (barādar-nātanī / barâdar-nâtani)
• برادرانه (barādarāna / barâdarâne)
• برادرخوانده (barādar-xwānda / barâdar-xânde)
• برادرزاده (barādar-zāda / barâdar-zâde)
• برادرزن (barādar-zan / barâdar-zan)
• برادرشوهر (barādar-šōhar / barâdar-šuhar)
• برادروار (barādarwār / barâdarvâr)
• برادرکشی (barādar-kušī / barâdar-koši)
• برادری (barādarī / barâdari)
• دختربرادر (duxtar-barādar / doxtar-barâdar)
• زن‌برادر (zan-barādar / zan-barâdar)
• پسربرادر (pisar-barādar / pesar-barâdar)

Descendants

Descendants

• → Bashkir: борадәр (boradər)
• → Bengali: বেরাদর (berador)
• → Gujarati: બિરાદર (birādar)
• → Hindustani: birādar

  Hindi: बिरादर

  Urdu: بِرادَر

• → Ottoman Turkish: برادر (birader), براذر (bürazer, birazer), պիրատէր (birader) — Armeno-Turkish
  • Turkish: birader, biladar, bilader, bilâzer, bilezer (dialectal)
  • → Albanian: birazer, byrazer, bilazer, birazel, burazer
  • →⇒ Armenian: Պիլեզերյան (Pilezeryan), Պիլզերյան (Pilzeryan)
  • →⇒ Bulgarian: Билезер (Bilezer), Билезеров (Bilezerov), Билядеров (Biljaderov)
  • → Macedonian: бӱра́зер (Southern Albania)
  • → Serbo-Croatian: бура́зер / burázer
• → Punjabi: barādar

  Gurmukhi script: ਬਰਾਦਰ

  Shahmukhi script: بَرادَر

• → Uzbek: birodar

(via Classical plural form بِرَادَرَان (birādarān)):

• → Hindustani: birādarān

  Hindi: बिरादरान

  Urdu: بِرادَران

See also

Iranian Persian dialectal kinship terms

Iranian Persian dialectal kinship terms واژگان لهجه‌های فارسی ایرانی برای خویشاوندان نسبی vâžegân-e lahja-hâ-ye fârsi-ye irâni barâ-ye xišâvandân-e nasabi
Family member	Standard Iranian Persian	Tehrani dialect	Abadani dialect	Kashani dialect	Shirazi dialect
mother	مادر (mâdar)	مامان (mâmân)	ننه (nene)		مامو (mâmo)
grandmother	مادربزرگ (mâdar-bozorg)	مامان‌بزرگ (mâmân-bozorg)	بی‌بی (bi-bi)	ماجون (mâjun)	بی‌بی (bi-bi)
father	پدر (pedar)	بابا (bâbâ)	دده (dede)	بابا (bâbâ)	بابو (bâbo)
grandfather	پدربزرگ (pedar-bozorg)	بابابزرگ (bâbâbozorg)			بو‌بزرگ (bovobozorg) آقوبزرگ (âġobozorg)
sister	خواهر (xâhar)	آبجی (âbji)	دده (dade)	—	آباجی (âbâji)
older sister	خواهربزرگ (xâhar-bozorg)	آق‌‌باجی (âġ-bâji)	—	باجی (bâji)	شاباجی (šâbâji)
brother	برادر (barâdar)	داداش (dâdâš)	کا (kâ)	وردار (vardâr)	کاکو (kâko) داچی (dâčči) (younger brother)
older brother	برادربزرگ (barâdar-bozorg)	—			آکاکو (âkâko)
maternal aunt (mother's sister)	خاله (xâle)
maternal uncle (mother's brother)	دایی (dâyi)		خالو (xâlu)	—	دئی (do'i) خان‌دوی (xân-doy) (more respectful)
paternal aunt (father's sister)	عمه (amme)
paternal uncle (father's brother)	عمو (amu)		آمو, عامو (âmu)	—	آمو, عامو (âmu)

1. When referring to older family members, both بزرگ (bozorg) and کلان (kalân) are correct, but the former is more common in Iran.

Dari Persian dialectal kinship terms

Dari Persian dialectal kinship terms واژگان لهجه‌های فارسی دری برای خویشاوندان نسبی wāžagān-i lahja-hā-yi fārsī-yi darī barā-yi xēšāwandān-i nasabī
Family member	Standard Dari	Kabuli dialect	Hazaragi dialect	Herati dialect	Qandahari dialect
mother	مادر (mādar)	ننه (nana)	آبه (āba)	ننه (nana)	آیه (āya)
grandmother	مادرکلان (mādar-kalān)	بی‌بی (bī-bī)	آجه (āja) بی‌بی (bī-bī)	بی‌بی (bī-bī)	آنه (āna)
father	پدر (padar)	بابا (bābā)	آته (āta)	پیر (piyar) بابا (bābā)
grandfather	پدرکلان (padar-kalān)	باباجی (bābājī) آغا (āġā)	بابا (bābā)	بابو (bābū)
sister	خواهر (xāhar)	خوار (xwār, xār)
older sister	خواهرکلان (xāhar-kalān)		آغا (āġā) باجی (bājī)		دده (dada)
brother	برادر (barādar)	بیادر (biyādar)	برار (birār)
older brother	برادرکلان (barādar-kalān)	لالا (lālā)
maternal aunt (mother's sister)	خاله (xāla)
maternal uncle (mother's brother)	ماما (māmā)		ماما (māmā) تغایی (taġāyī)	ماما (māmā)
paternal aunt (father's sister)	عمه (amma)
paternal uncle (father's brother)	کاکا (kākā)

1. When referring to older family members, both بزرگ (buzurg) and کلان (kalān) are correct, but the latter is more common in Afghanistan.
2. In many dialects, cases of word final ـا (-ā) may be optionally shortened to ـه (-a), e.g. بابا (bābā) > بابه (bāba).
3. In many dialects, terms ending in ـه (-a) or ـا (-ā) may have an epenthetic ـی (-y) added (unrelated to ezafe), e.g. عمه (amma) > عمی (ammay).

References

• Palatecʻi, Gēorg Dpir (1829), “պիրազ̇էր [pirażēr]”, in Baṙaran Parskerēn əst kargi haykakan aybubenicʻ [Persian Dictionary in the Order of the Armenian Alphabet] (in Armenian), Constantinople: Boghos Arabian Press, page 448a