خاتون

See also: حاتون

Arabic

Etymology

From Classical Persian خاتون (xātūn, “lady, noblewoman”).

Noun

خَاتُون • (ḵātūn) f (plural خَوَاتِين (ḵawātīn))

1. khatun, noblewoman

Declension

Declension of noun خَاتُون (ḵātūn)

singular	basic singular triptote
	indefinite	definite	construct
informal	خَاتُون ḵātūn	الْخَاتُون al-ḵātūn	خَاتُون ḵātūn
nominative	خَاتُونٌ ḵātūnun	الْخَاتُونُ al-ḵātūnu	خَاتُونُ ḵātūnu
accusative	خَاتُونًا ḵātūnan	الْخَاتُونَ al-ḵātūna	خَاتُونَ ḵātūna
genitive	خَاتُونٍ ḵātūnin	الْخَاتُونِ al-ḵātūni	خَاتُونِ ḵātūni
dual	indefinite	definite	construct
informal	خَاتُونَيْن ḵātūnayn	الْخَاتُونَيْن al-ḵātūnayn	خَاتُونَيْ ḵātūnay
nominative	خَاتُونَانِ ḵātūnāni	الْخَاتُونَانِ al-ḵātūnāni	خَاتُونَا ḵātūnā
accusative	خَاتُونَيْنِ ḵātūnayni	الْخَاتُونَيْنِ al-ḵātūnayni	خَاتُونَيْ ḵātūnay
genitive	خَاتُونَيْنِ ḵātūnayni	الْخَاتُونَيْنِ al-ḵātūnayni	خَاتُونَيْ ḵātūnay
plural	basic broken plural diptote
	indefinite	definite	construct
informal	خَوَاتِين ḵawātīn	الْخَوَاتِين al-ḵawātīn	خَوَاتِين ḵawātīn
nominative	خَوَاتِينُ ḵawātīnu	الْخَوَاتِينُ al-ḵawātīnu	خَوَاتِينُ ḵawātīnu
accusative	خَوَاتِينَ ḵawātīna	الْخَوَاتِينَ al-ḵawātīna	خَوَاتِينَ ḵawātīna
genitive	خَوَاتِينَ ḵawātīna	الْخَوَاتِينِ al-ḵawātīni	خَوَاتِينِ ḵawātīni

Chagatai

Alternative forms

• حاتون (hatun)

Etymology

From Proto-Common Turkic *xātun (“queen”), compare Old Turkic 𐰴𐱃𐰆𐰣 (qt¹un¹ /⁠qatun⁠/, “queen”), Karakhanid قاتُونْ (qātūn, “noble woman”), Turkish kadın (“woman”).

Noun

خاتون • (xātwn /xatun/) (plural خاتونلار)

1. woman

Declension

Declension of خاتون (xatun)

singular plural nominative خاتون xatun خاتونلار xatunlar genitive خاتوننینگ xatunnıng خاتونلارنینگ xatunlarnıng definite accusative خاتوننی xatunnı خاتونلارنی xatunlarnı dative خاتونغە xatunġa خاتونلارغە xatunlarġa ablative خاتوندین xatundın خاتونلاردین xatunlardın locative خاتوندە xatunda خاتونلاردە xatunlarda possessive forms first person singular singular plural nominative خاتونوم xatunum خاتونلاروم xatunlarum genitive خاتونومنینگ xatunumnıng خاتونلارومنینگ xatunlarumnıng definite accusative خاتونومنی xatunumnı خاتونلارومنی xatunlarumnı dative خاتونومغە xatunumġa خاتونلارومغە xatunlarumġa ablative خاتونومدین xatunumdın خاتونلارومدین xatunlarumdın locative خاتونومدە xatunumda خاتونلارومدە xatunlarumda second person singular* singular plural nominative خاتونونگ xatunung خاتونلارونگ xatunlarung genitive خاتونونگنینگ xatunungnıng خاتونلارونگنینگ xatunlarungnıng definite accusative خاتونونگنی xatunungnı خاتونلارونگنی xatunlarungnı dative خاتونونگغە xatunungġa خاتونلارونگغە xatunlarungġa ablative خاتونونگدین xatunungdın خاتونلارونگدین xatunlarungdın locative خاتونونگدە xatunungda خاتونلارونگدە xatunlarungda third person singular singular plural nominative خاتونی xatunı خاتونلاری xatunları genitive خاتونینینگ xatunınıng خاتونلارینینگ xatunlarınıng definite accusative خاتونینی xatunını خاتونلارینی xatunlarını dative خاتونیغە xatunıġa خاتونلاریغە xatunlarıġa ablative خاتونیدین xatunıdın خاتونلاریدین xatunlarıdın locative خاتونیدە xatunıda خاتونلاریدە xatunlarıda first person plural singular plural nominative خاتونومیز xatunumız خاتونلارومیز xatunlarumız genitive خاتونومیزنینگ xatunumıznıng خاتونلارومیزنینگ xatunlarumıznıng definite accusative خاتونومیزنی xatunumıznı خاتونلارومیزنی xatunlarumıznı dative خاتونومیزغە xatunumızġa خاتونلارومیزغە xatunlarumızġa ablative خاتونومیزدین xatunumızdın خاتونلارومیزدین xatunlarumızdın locative خاتونومیزدە xatunumızda خاتونلارومیزدە xatunlarumızda second person plural* singular plural nominative خاتونونگیز xatunungız خاتونلارونگیز xatunlarungız خاتونونگلار xatununglar خاتونلارونگلار xatunlarunglar genitive خاتونونگیزنینگ xatunungıznıng خاتونلارونگیزنینگ xatunlarungıznıng خاتونونگلارنینگ xatununglarnıng خاتونلارونگلارنینگ xatunlarunglarnıng definite accusative خاتونونگیزنی xatunungıznı خاتونلارونگیزنی xatunlarungıznı خاتونونگلارنی xatununglarnı خاتونلارونگلارنی xatunlarunglarnı dative خاتونونگیزغە xatunungızġa خاتونلارونگیزغە xatunlarungızġa خاتونونگلارغە xatununglarġa خاتونلارونگلارغە xatunlarunglarġa ablative خاتونونگیزدین xatunungızdın خاتونلارونگیزدین xatunlarungızdın خاتونونگلاردین xatununglardın خاتونلارونگلاردین xatunlarunglardın locative خاتونونگیزدە xatunungızda خاتونلارونگیزدە xatunlarungızda خاتونونگلاردە xatununglarda خاتونلارونگلاردە xatunlarunglarda third person plural singular plural nominative خاتونلاری xatunları خاتونلاری xatunları خاتونی xatunı خاتونلاری xatunları genitive خاتونلارینینگ xatunlarınıng خاتونلارینینگ xatunlarınıng خاتونینینگ xatunınıng خاتونلارینینگ xatunlarınıng definite accusative خاتونلارینی xatunlarını خاتونلارینی xatunlarını خاتونینی xatununglarnı خاتونلارینی xatunlarunglarnı dative خاتونلاریغە xatunlarıġa خاتونلاریغە xatunlarıġa خاتونیغە xatunıġa خاتونلاریغە xatunlarıġa ablative خاتونلاریدین xatunlarıdın خاتونلاریدین xatunlarıdın خاتونیدین xatunıdın خاتونلاریدین xatunlarıdın locative خاتونلاریدە xatunlarıda خاتونلاریدە xatunlarıda خاتونیدە xatunıda خاتونلاریدە xatunlarıda *second person singular forms are informal, for polite second person singular forms use second person plural forms

Descendants

• Uyghur: خوتۇن (xotun)
• Uzbek: xotin

Old Anatolian Turkish

Etymology

Borrowed from Persian خاتون (xâtun). Doublet of قادین (qadın).

Noun

خَاتُونْ • (ḫātūn)

1. noblewoman, lady, dame, queen

   Synonym: قادین (qadın)

Descendants

• Azerbaijani: xatın
• Ottoman Turkish: خاتون (hatun)
  • Turkish: hatun
  • → Georgian: ხათუნა (xatuna)

Ottoman Turkish

Etymology

From Old Anatolian Turkish خاتون (ḫātūn), Persian خاتون (xâtun). Doublet of قادین (kadın).

Noun

خاتون • (hatun)

1. lady, dame
2. woman

Derived terms

• گوزل خاتون (güzel hatun)

Descendants

• Turkish: hatun
• → Georgian: ხათუნა (xatuna)

References

• Redhouse, James W. (1890), “خاتون”, in A Turkish and English Lexicon‎^[1], Constantinople: A. H. Boyajian, page 818b
• Kélékian, Diran (1911), “خاتون”, in Dictionnaire turc-français‎^[2] (in French), Constantinople: Mihran, page 525a

Persian

Etymology

Inherited from Manichaean Middle Persian 𐫑𐫀𐫎𐫇𐫗 (xʾṯwn /⁠xātūn⁠/, “lady, a Sogdian female title”), from Sogdian 𐼶𐼴𐽂𐼰𐼷𐼻𐼳 (γwtʾynh /⁠xwatēn, xutēn⁠/, “queen”) (or perhaps directly borrowed from Sogdian), from Proto-Iranian *hwatā́wHniH, a feminine form of Proto-Iranian *hwatā́wHā.

Related to خدا (xudā / xodâ), which was inherited, and to خدیو (xadēw / xadiv), which was borrowed from Bactrian χοαδηο (khoadēo, “lord”). Compare Old Turkic 𐰴𐱃𐰆𐰣 (qatun, “queen”), Proto-Common Turkic *xātun, Turkish kadın (“woman”) Turkish hatun (“lady, wife”), Karakhanid قاتُونْ (qātūn, “noble woman”), Iranian borrowings.

Pronunciation

• (Classical Persian) IPA^(key): /xaː.ˈtuːn/

 

• (Dari, formal) IPA^(key): [xɑː.t̪ʰúːn]

• (Dari, formal) IPA^(key): [xɑː.t̪ʰúːn]
  • (Kabuli) IPA^(key): [xɑː.t̪ʰúːn]
  • (Hazaragi) IPA^(key): [xɔː.t̪ʰʊ́ː]

• (Iran, formal) IPA^(key): [xɒː.t̪ʰúːn]

• (Tajik, formal) IPA^(key): [χɔ.t̪ʰún]

Readings
Classical reading?	xātūn
Dari reading?	xātūn
Iranian reading?	xâtun
Tajik reading?	xotun

Noun

خاتون • (xātūn / xâtun) (Tajik spelling хотун)

1. lady, matron
2. noblewoman

Descendants

• → Arabic: خاتون (ḵātūn)
• → Bengali: খাতুন (khatun)
• → Gujarati: ખાતૂન (khātūn)
• → Gulf Arabic: خاتون (ḵātūn, “female nurse”)
• → Middle Armenian: խաթուն (xatʻun)
  • Armenian: խաթուն (xatʻun)
• → Old Anatolian Turkish: خاتون (ḫātūn)
  • Azerbaijani: xatın
  • Ottoman Turkish: خاتون (hatun)
    • Turkish: hatun
    • → Georgian: ხათუნა (xatuna)
• → Urdu: خاتون (xātūn)

Further reading

• خاتون on the Persian Wikipedia.Wikipedia ^fa
• Steingass, Francis Joseph (1892), “خاتون”, in A Comprehensive Persian–English dictionary, London: Routledge & K. Paul

Urdu

Etymology

Etymology tree

Classical Persian خَاتُون (xātūn)bor.

Urdu خاتُون (xātūn)

Borrowed from Classical Persian خَاتُون (xātūn).

Pronunciation

• (Standard Urdu) IPA^(key): /xɑː.t̪uːn/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -uːn
• Hyphenation: خا‧تون

Noun

خاتُون • (xātūn) f (formal plural خَواتِین (xavātīn), Hindi spelling ख़ातून)

1. lady

   خَواتِین و حَضْرات ― xavātīn o hazrāt ― Ladies and gentlemen

2. first lady; khatun
3. noblewoman

References

• “خاتون”, in اُردُو لُغَت (urdū luġat) (in Urdu), Ministry of Education: Government of Pakistan, 2017.
• Qureshi, Bashir Ahmad (1971), “خاتون”, in Kitabistan's 20th Century Standard Dictionary‎, Lahore: Kitabistan Pub. Co.
• Platts, John T. (1884), “خاتون”, in A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English, London: W. H. Allen & Co.
• “خاتون”, in ریخْتَہ لُغَت (rexta luġat) - Rekhta Dictionary [Urdu dictionary with meanings in Hindi & English], Noida, India: Rekhta Foundation, 2025.