अगद

See also: अंगद

Marathi

Etymology

Learned borrowing from Sanskrit अगद (agada).

Pronunciation

• IPA^(key): /ə.ɡəd̪/

Noun

अगद • (agad) n (rare)

1. medicine

   Synonym: औषध (auṣadh)

Declension

Declension of अगद (neut cons-stem)
direct singular	अगद agad
direct plural	अगदे, अगदं agde, agda
	singular एकवचन		plural अनेकवचन
nominative प्रथमा	अगद agad		अगदे, अगदं agde, agda
oblique सामान्यरूप	अगदा agdā		अगदां- agdān-
accusative / dative द्वितीया / चतुर्थी	अगदाला agdālā		अगदांना agdānnā
ergative	अगदाने, अगदानं agdāne, agdāna		अगदांनी agdānnī
instrumental	अगदाशी agdāśī		अगदांशी agdānśī
locative सप्तमी	अगदात agdāt		अगदांत agdāt
vocative संबोधन	अगदा agdā		अगदांनो agdānno
Oblique Note: The oblique case precedes all postpositions. There is no space between the stem and the postposition. Locative Note: -त (-ta) is a postposition.

Genitive declension of अगद (neut cons-stem)
	masculine object पुल्लिंगी कर्म		feminine object स्त्रीलिंगी कर्म		neuter object नपुसकलिंगी कर्म		oblique सामान्यरूप
	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular* एकवचन	plural अनेकवचन
singular subject एकवचनी कर्ता	अगदाचा agdāċā	अगदाचे agdāċe	अगदाची agdācī	अगदाच्या agdācā	अगदाचे, अगदाचं agdāċe, agdāċa	अगदाची agdācī	अगदाच्या agdācā
plural subject अनेकवचनी कर्ता	अगदांचा agdānċā	अगदांचे agdānċe	अगदांची agdāñcī	अगदांच्या agdāncā	अगदांचे, अगदांचं agdānċe, agdānċa	अगदांची agdāñcī	अगदांच्या agdāñcā
* Note: Word-final ए (e) in neuter words is alternatively written with the anusvara and pronounced as अ (a). Oblique Note: For most postpostions, the oblique genitive can be optionally inserted between the stem and the postposition.

References

• दाते, यशवंत रामकृष्ण [Date, Yashwant Ramkrishna] (1932-1950), “अगद”, in महाराष्ट्र शब्दकोश (mahārāṣṭra śabdakoś) (in Marathi), पुणे [Pune]: महाराष्ट्र कोशमंडळ (mahārāṣṭra kośmaṇḍaḷ)

Pali

Alternative forms

Alternative scripts

• agada (Latin script)
• 𑀅𑀕𑀤 (Brahmi script)
• অগদ (Bengali script)
• අගද (Sinhalese script)
• အဂဒ or ဢၷၻ (Burmese script)
• อคท or อะคะทะ (Thai script)
• ᩋᨣᨴ (Tai Tham script)
• ອຄທ or ອະຄະທະ (Lao script)
• អគទ (Khmer script)
• 𑄃𑄉𑄘 (Chakma script)

Noun

अगद m

1. Devanagari script form of agada

Adjective

अगद

1. Devanagari script form of agada

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• অগদ (Assamese script)
• ᬅᬕᬤ (Balinese script)
• অগদ (Bengali script)
• 𑰀𑰐𑰟 (Bhaiksuki script)
• 𑀅𑀕𑀤 (Brahmi script)
• အဂဒ (Burmese script)
• અગદ (Gujarati script)
• ਅਗਦ (Gurmukhi script)
• 𑌅𑌗𑌦 (Grantha script)
• ꦄꦒꦢ (Javanese script)
• 𑂃𑂏𑂠 (Kaithi script)
• ಅಗದ (Kannada script)
• អគទ (Khmer script)
• ອຄທ (Lao script)
• അഗദ (Malayalam script)
• ᠠᡤᠠᡩᠠ (Manchu script)
• 𑘀𑘐𑘟 (Modi script)
• ᠠᠺᠠᢑᠠ᠋ (Mongolian script)
• 𑦠𑦰𑦿 (Nandinagari script)
• 𑐀𑐐𑐡 (Newa script)
• ଅଗଦ (Odia script)
• ꢂꢔꢣ (Saurashtra script)
• 𑆃𑆓𑆢 (Sharada script)
• 𑖀𑖐𑖟 (Siddham script)
• අගද (Sinhalese script)
• 𑩐𑩞𑩭 (Soyombo script)
• 𑚀𑚌𑚛 (Takri script)
• அக³த³ (Tamil script)
• అగద (Telugu script)
• อคท (Thai script)
• ཨ་ག་ད (Tibetan script)
• 𑒁𑒑𑒠 (Tirhuta script)
• 𑨀𑨍𑨛 (Zanabazar Square script)

Etymology

From अ- (a-, “without”) +‎ गद (gada, “disease”).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /ɐ.ɡɐ.dɐ́/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /ɐ.ɡɐ.d̪ɐ/

Adjective

अ॒ग॒द • (agadá) stem

1. free from disease, healthy
2. free from affliction

Declension

Masculine a-stem declension of अ॒ग॒द

	singular	dual	plural
nominative	अ॒ग॒दः (agadáḥ)	अ॒ग॒दौ (agadáu) अ॒ग॒दा¹ (agadā́¹)	अ॒ग॒दाः (agadā́ḥ) अ॒ग॒दासः॑¹ (agadā́saḥ¹)
accusative	अ॒ग॒दम् (agadám)	अ॒ग॒दौ (agadáu) अ॒ग॒दा¹ (agadā́¹)	अ॒ग॒दान् (agadā́n)
instrumental	अ॒ग॒देन॑ (agadéna)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒दैः (agadáiḥ) अ॒ग॒देभिः॑¹ (agadébhiḥ¹)
dative	अ॒ग॒दाय॑ (agadā́ya)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒देभ्यः॑ (agadébhyaḥ)
ablative	अ॒ग॒दात् (agadā́t)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒देभ्यः॑ (agadébhyaḥ)
genitive	अ॒ग॒दस्य॑ (agadásya)	अ॒ग॒दयोः॑ (agadáyoḥ)	अ॒ग॒दाना॑म् (agadā́nām)
locative	अ॒ग॒दे (agadé)	अ॒ग॒दयोः॑ (agadáyoḥ)	अ॒ग॒देषु॑ (agadéṣu)
vocative	अग॑द (ágada)	अग॑दौ (ágadau) अग॑दा¹ (ágadā¹)	अग॑दाः (ágadāḥ) अग॑दासः¹ (ágadāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of अ॒ग॒दा

	singular	dual	plural
nominative	अ॒ग॒दा (agadā́)	अ॒ग॒दे (agadé)	अ॒ग॒दाः (agadā́ḥ)
accusative	अ॒ग॒दाम् (agadā́m)	अ॒ग॒दे (agadé)	अ॒ग॒दाः (agadā́ḥ)
instrumental	अ॒ग॒दया॑ (agadáyā) अ॒ग॒दा¹ (agadā́¹)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒दाभिः॑ (agadā́bhiḥ)
dative	अ॒ग॒दायै॑ (agadā́yai)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒दाभ्यः॑ (agadā́bhyaḥ)
ablative	अ॒ग॒दायाः॑ (agadā́yāḥ) अ॒ग॒दायै॑² (agadā́yai²)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒दाभ्यः॑ (agadā́bhyaḥ)
genitive	अ॒ग॒दायाः॑ (agadā́yāḥ) अ॒ग॒दायै॑² (agadā́yai²)	अ॒ग॒दयोः॑ (agadáyoḥ)	अ॒ग॒दाना॑म् (agadā́nām)
locative	अ॒ग॒दाया॑म् (agadā́yām)	अ॒ग॒दयोः॑ (agadáyoḥ)	अ॒ग॒दासु॑ (agadā́su)
vocative	अग॑दे (ágade)	अग॑दे (ágade)	अग॑दाः (ágadāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of अ॒ग॒द

	singular	dual	plural
nominative	अ॒ग॒दम् (agadám)	अ॒ग॒दे (agadé)	अ॒ग॒दानि॑ (agadā́ni) अ॒ग॒दा¹ (agadā́¹)
accusative	अ॒ग॒दम् (agadám)	अ॒ग॒दे (agadé)	अ॒ग॒दानि॑ (agadā́ni) अ॒ग॒दा¹ (agadā́¹)
instrumental	अ॒ग॒देन॑ (agadéna)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒दैः (agadáiḥ) अ॒ग॒देभिः॑¹ (agadébhiḥ¹)
dative	अ॒ग॒दाय॑ (agadā́ya)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒देभ्यः॑ (agadébhyaḥ)
ablative	अ॒ग॒दात् (agadā́t)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒देभ्यः॑ (agadébhyaḥ)
genitive	अ॒ग॒दस्य॑ (agadásya)	अ॒ग॒दयोः॑ (agadáyoḥ)	अ॒ग॒दाना॑म् (agadā́nām)
locative	अ॒ग॒दे (agadé)	अ॒ग॒दयोः॑ (agadáyoḥ)	अ॒ग॒देषु॑ (agadéṣu)
vocative	अग॑द (ágada)	अग॑दे (ágade)	अग॑दानि (ágadāni) अग॑दा¹ (ágadā¹)

• ¹Vedic

Noun

अ॒ग॒द • (agadá) stem, m

1. freedom from disease
2. medicine, drug, (especially) antidote
3. a magic jewel (Divyāv.)

Declension

Masculine a-stem declension of अ॒ग॒द

	singular	dual	plural
nominative	अ॒ग॒दः (agadáḥ)	अ॒ग॒दौ (agadáu) अ॒ग॒दा¹ (agadā́¹)	अ॒ग॒दाः (agadā́ḥ) अ॒ग॒दासः॑¹ (agadā́saḥ¹)
accusative	अ॒ग॒दम् (agadám)	अ॒ग॒दौ (agadáu) अ॒ग॒दा¹ (agadā́¹)	अ॒ग॒दान् (agadā́n)
instrumental	अ॒ग॒देन॑ (agadéna)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒दैः (agadáiḥ) अ॒ग॒देभिः॑¹ (agadébhiḥ¹)
dative	अ॒ग॒दाय॑ (agadā́ya)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒देभ्यः॑ (agadébhyaḥ)
ablative	अ॒ग॒दात् (agadā́t)	अ॒ग॒दाभ्या॑म् (agadā́bhyām)	अ॒ग॒देभ्यः॑ (agadébhyaḥ)
genitive	अ॒ग॒दस्य॑ (agadásya)	अ॒ग॒दयोः॑ (agadáyoḥ)	अ॒ग॒दाना॑म् (agadā́nām)
locative	अ॒ग॒दे (agadé)	अ॒ग॒दयोः॑ (agadáyoḥ)	अ॒ग॒देषु॑ (agadéṣu)
vocative	अग॑द (ágada)	अग॑दौ (ágadau) अग॑दा¹ (ágadā¹)	अग॑दाः (ágadāḥ) अग॑दासः¹ (ágadāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Descendants

• → Bengali: অগদ (ogod)
• → Odia: ଅଗଦ (agada)
• → Tocharian B: āgat

References

• Monier Williams (1899), “अगद”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 4, column 2.
• Mayrhofer, Manfred (1992), “GAD”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎^[1] (in German), volume I, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 460: “agadá-”
• Hellwig, Oliver (2010–2026), “agada”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.