अरणि
Appearance
Hindi
[edit]Etymology
[edit]Borrowed from Sanskrit अरणि (araṇi).
Pronunciation
[edit]- (Standard Hindi) IPA(key): /əɾ.ɳiː/, [ɐɾ.ɳiː]
Noun
[edit]अरणि • (arṇi) m (Urdu spelling ارنی)
- wood used for kindling fire by attrition (commonly that of the Ficus religiosa)
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| direct | अरणि arṇi |
अरणि arṇi |
| oblique | अरणि arṇi |
अरणियों arṇiyõ |
| vocative | अरणि arṇi |
अरणियो arṇiyo |
References
[edit]- Platts, John T. (1884), “अरणि”, in A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English, London: W. H. Allen & Co.
Sanskrit
[edit]Alternative scripts
[edit]Alternative scripts
- অৰণি (Assamese script)
- ᬅᬭᬡᬶ (Balinese script)
- অরণি (Bengali script)
- 𑰀𑰨𑰜𑰰 (Bhaiksuki script)
- 𑀅𑀭𑀡𑀺 (Brahmi script)
- အရဏိ (Burmese script)
- અરણિ (Gujarati script)
- ਅਰਣਿ (Gurmukhi script)
- 𑌅𑌰𑌣𑌿 (Grantha script)
- ꦄꦫꦟꦶ (Javanese script)
- 𑂃𑂩𑂝𑂱 (Kaithi script)
- ಅರಣಿ (Kannada script)
- អរណិ (Khmer script)
- ອຣຓິ (Lao script)
- അരണി (Malayalam script)
- ᠠᡵᠠᢏᡳ (Manchu script)
- 𑘀𑘨𑘜𑘱 (Modi script)
- ᠠᠷᠠᢏᠢ (Mongolian script)
- 𑦠𑧈𑦼𑧒 (Nandinagari script)
- 𑐀𑐬𑐞𑐶 (Newa script)
- ଅରଣି (Odia script)
- ꢂꢬꢠꢶ (Saurashtra script)
- 𑆃𑆫𑆟𑆴 (Sharada script)
- 𑖀𑖨𑖜𑖰 (Siddham script)
- අරණි (Sinhalese script)
- 𑩐𑩼𑩪𑩑 (Soyombo script)
- 𑚀𑚤𑚘𑚮 (Takri script)
- அரணி (Tamil script)
- అరణి (Telugu script)
- อรณิ (Thai script)
- ཨ་ར་ཎི (Tibetan script)
- 𑒁𑒩𑒝𑒱 (Tirhuta script)
- 𑨀𑨫𑨘𑨁 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit](This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]अ॒रणि॑ • (aráṇi) stem, f
- "being fitted into" or "turning round" the piece of wood used for kindling fire (taken from Ficus religiosa or Premna serratifolia)
- (figurative) a mother
- discomfort, pain
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | अ॒रणिः॑ (aráṇiḥ) | अ॒रणी॑ (aráṇī) | अ॒रण॑यः (aráṇayaḥ) |
| accusative | अ॒रणि॑म् (aráṇim) | अ॒रणी॑ (aráṇī) | अ॒रणीः॑ (aráṇīḥ) |
| instrumental | अ॒रण्या॑ (aráṇyā) अ॒रणी॑¹ (aráṇī¹) |
अ॒रणि॑भ्याम् (aráṇibhyām) | अ॒रणि॑भिः (aráṇibhiḥ) |
| dative | अ॒रण॑ये (aráṇaye) अ॒रण्यै॑² (aráṇyai²) अ॒रणी॑¹ (aráṇī¹) |
अ॒रणि॑भ्याम् (aráṇibhyām) | अ॒रणि॑भ्यः (aráṇibhyaḥ) |
| ablative | अ॒रणेः॑ (aráṇeḥ) अ॒रण्याः॑² (aráṇyāḥ²) अ॒रण्यै॑³ (aráṇyai³) |
अ॒रणि॑भ्याम् (aráṇibhyām) | अ॒रणि॑भ्यः (aráṇibhyaḥ) |
| genitive | अ॒रणेः॑ (aráṇeḥ) अ॒रण्याः॑² (aráṇyāḥ²) अ॒रण्यै॑³ (aráṇyai³) |
अ॒रण्योः॑ (aráṇyoḥ) | अ॒रणी॑नाम् (aráṇīnām) |
| locative | अ॒रणौ॑ (aráṇau) अ॒रण्या॑म्² (aráṇyām²) अ॒रणा॑¹ (aráṇā¹) |
अ॒रण्योः॑ (aráṇyoḥ) | अ॒रणि॑षु (aráṇiṣu) |
| vocative | अर॑णे (áraṇe) | अर॑णी (áraṇī) | अर॑णयः (áraṇayaḥ) |
- ¹Vedic
- ²Later Sanskrit
- ³Brāhmaṇas
Noun
[edit]अ॒रणि॑ • (aráṇi) stem, m
- the Sun
- the plant Premna serratifolia
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | अ॒रणिः॑ (aráṇiḥ) | अ॒रणी॑ (aráṇī) | अ॒रण॑यः (aráṇayaḥ) |
| accusative | अ॒रणि॑म् (aráṇim) | अ॒रणी॑ (aráṇī) | अ॒रणी॑न् (aráṇīn) |
| instrumental | अ॒रणि॑ना (aráṇinā) अ॒रण्या॑¹ (aráṇyā¹) |
अ॒रणि॑भ्याम् (aráṇibhyām) | अ॒रणि॑भिः (aráṇibhiḥ) |
| dative | अ॒रण॑ये (aráṇaye) | अ॒रणि॑भ्याम् (aráṇibhyām) | अ॒रणि॑भ्यः (aráṇibhyaḥ) |
| ablative | अ॒रणेः॑ (aráṇeḥ) अ॒रण्यः॑¹ (aráṇyaḥ¹) |
अ॒रणि॑भ्याम् (aráṇibhyām) | अ॒रणि॑भ्यः (aráṇibhyaḥ) |
| genitive | अ॒रणेः॑ (aráṇeḥ) अ॒रण्यः॑¹ (aráṇyaḥ¹) |
अ॒रण्योः॑ (aráṇyoḥ) | अ॒रणी॑नाम् (aráṇīnām) |
| locative | अ॒रणौ॑ (aráṇau) अ॒रणा॑¹ (aráṇā¹) |
अ॒रण्योः॑ (aráṇyoḥ) | अ॒रणि॑षु (aráṇiṣu) |
| vocative | अर॑णे (áraṇe) | अर॑णी (áraṇī) | अर॑णयः (áraṇayaḥ) |
- ¹Vedic
References
[edit]- Monier Williams (1899), “अरणि”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 86.
Categories:
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi lemmas
- Hindi nouns
- Hindi masculine nouns
- Hindi masculine i-stem nouns
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit feminine nouns
- Sanskrit i-stem nouns
- Sanskrit masculine nouns