अर्पयति

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• অৰ্পয়তি (Assamese script)
• ᬅᬃᬧᬬᬢᬶ (Balinese script)
• অর্পয়তি (Bengali script)
• 𑰀𑰨𑰿𑰢𑰧𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
• 𑀅𑀭𑁆𑀧𑀬𑀢𑀺 (Brahmi script)
• အရ်္ပယတိ (Burmese script)
• અર્પયતિ (Gujarati script)
• ਅਰ੍ਪਯਤਿ (Gurmukhi script)
• 𑌅𑌰𑍍𑌪𑌯𑌤𑌿 (Grantha script)
• ꦄꦂꦥꦪꦠꦶ (Javanese script)
• 𑂃𑂩𑂹𑂣𑂨𑂞𑂱 (Kaithi script)
• ಅರ್ಪಯತಿ (Kannada script)
• អប៌យតិ (Khmer script)
• ອຣ຺ປຍຕິ (Lao script)
• അര്പയതി (Malayalam script)
• ᠠᡵᢒᠠᠶᠠᢠᡳ (Manchu script)
• 𑘀𑘨𑘿𑘢𑘧𑘝𑘱 (Modi script)
• ᠠᠷᢒᠠᠶ᠋ᠠᢐᠢ (Mongolian script)
• 𑦠𑧈𑧠𑧂𑧇𑦽𑧒 (Nandinagari script)
• 𑐀𑐬𑑂𑐥𑐫𑐟𑐶 (Newa script)
• ଅର୍ପଯତି (Odia script)
• ꢂꢬ꣄ꢦꢫꢡꢶ (Saurashtra script)
• 𑆃𑆫𑇀𑆥𑆪𑆠𑆴 (Sharada script)
• 𑖀𑖨𑖿𑖢𑖧𑖝𑖰 (Siddham script)
• අර්‍පයති (Sinhalese script)
• 𑩐𑩼 𑪙𑩰𑩻𑩫𑩑 (Soyombo script)
• 𑚀𑚤𑚶𑚞𑚣𑚙𑚮 (Takri script)
• அர்பயதி (Tamil script)
• అర్పయతి (Telugu script)
• อรฺปยติ (Thai script)
• ཨ་རྤ་ཡ་ཏི (Tibetan script)
• 𑒁𑒩𑓂𑒣𑒨𑒞𑒱 (Tirhuta script)
• 𑨀𑨫𑩇𑨞𑨪𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₃er-

Sanskrit ऋ (ṛ)

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Sanskrit -अयति (-ayati)

Sanskrit अर्पयति

From ऋ (ṛ) + -अयति (-ayati).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /ɐɾ.pɐ́.jɐ.ti/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /ɐɾ.pɐ.jɐ.t̪i/

Verb

अ॒र्पय॑ति • (arpáyati) third-singular indicative (causative, root ऋ)

1. cause to move, throw, cast
2. cast through, pierce
3. put in or upon, place, insert, fix into or upon, fasten
   • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda
4. place on, apply
5. direct or turn towards
   • c. 500 BCE – 100 BCE, Rāmāyaṇa
6. deliver up, surrender, offer, reach over, present, give
7. give back, restore

Conjugation

Present: अ॒र्पय॑ति (arpáyati), अ॒र्पय॑ते (arpáyate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अ॒र्पय॑ति arpáyati	अ॒र्पय॑तः arpáyataḥ	अ॒र्पय॑न्ति arpáyanti	अ॒र्पय॑ते arpáyate	अ॒र्पये॑ते arpáyete	अ॒र्पय॑न्ते arpáyante
Second	अ॒र्पय॑सि arpáyasi	अ॒र्पय॑थः arpáyathaḥ	अ॒र्पय॑थ arpáyatha	अ॒र्पय॑से arpáyase	अ॒र्पये॑थे arpáyethe	अ॒र्पय॑ध्वे arpáyadhve
First	अ॒र्पया॑मि arpáyāmi	अ॒र्पया॑वः arpáyāvaḥ	अ॒र्पया॑मः / अ॒र्पया॑मसि¹ arpáyāmaḥ / arpáyāmasi¹	अ॒र्पये॑ arpáye	अ॒र्पया॑वहे arpáyāvahe	अ॒र्पया॑महे arpáyāmahe
Imperative
Third	अ॒र्पय॑तु arpáyatu	अ॒र्पय॑ताम् arpáyatām	अ॒र्पय॑न्तु arpáyantu	अ॒र्पय॑ताम् arpáyatām	अ॒र्पये॑ताम् arpáyetām	अ॒र्पय॑न्ताम् arpáyantām
Second	अ॒र्पय॑ arpáya	अ॒र्पय॑तम् arpáyatam	अ॒र्पय॑त arpáyata	अ॒र्पय॑स्व arpáyasva	अ॒र्पये॑थाम् arpáyethām	अ॒र्पय॑ध्वम् arpáyadhvam
First	अ॒र्पया॑णि arpáyāṇi	अ॒र्पया॑व arpáyāva	अ॒र्पया॑म arpáyāma	अ॒र्पयै॑ arpáyai	अ॒र्पया॑वहै arpáyāvahai	अ॒र्पया॑महै arpáyāmahai
Optative/Potential
Third	अ॒र्पये॑त् arpáyet	अ॒र्पये॑ताम् arpáyetām	अ॒र्पये॑युः arpáyeyuḥ	अ॒र्पये॑त arpáyeta	अ॒र्पये॑याताम् arpáyeyātām	अ॒र्पये॑रन् arpáyeran
Second	अ॒र्पयेः॑ arpáyeḥ	अ॒र्पये॑तम् arpáyetam	अ॒र्पये॑त arpáyeta	अ॒र्पये॑थाः arpáyethāḥ	अ॒र्पये॑याथाम् arpáyeyāthām	अ॒र्पये॑ध्वम् arpáyedhvam
First	अ॒र्पये॑यम् arpáyeyam	अ॒र्पये॑व arpáyeva	अ॒र्पये॑म arpáyema	अ॒र्पये॑य arpáyeya	अ॒र्पये॑वहि arpáyevahi	अ॒र्पये॑महि arpáyemahi
Subjunctive
Third	अ॒र्पया॑त् / अ॒र्पया॑ति arpáyāt / arpáyāti	अ॒र्पया॑तः arpáyātaḥ	अ॒र्पया॑न् arpáyān	अ॒र्पया॑ते / अ॒र्पया॑तै arpáyāte / arpáyātai	अ॒र्पयै॑ते arpáyaite	अ॒र्पय॑न्त / अ॒र्पया॑न्तै arpáyanta / arpáyāntai
Second	अ॒र्पयाः॑ / अ॒र्पया॑सि arpáyāḥ / arpáyāsi	अ॒र्पया॑थः arpáyāthaḥ	अ॒र्पया॑थ arpáyātha	अ॒र्पया॑से / अ॒र्पया॑सै arpáyāse / arpáyāsai	अ॒र्पयै॑थे arpáyaithe	अ॒र्पया॑ध्वै arpáyādhvai
First	अ॒र्पया॑णि arpáyāṇi	अ॒र्पया॑व arpáyāva	अ॒र्पया॑म arpáyāma	अ॒र्पयै॑ arpáyai	अ॒र्पया॑वहै arpáyāvahai	अ॒र्पया॑महै arpáyāmahai
Participles
	अ॒र्पय॑त् arpáyat			अ॒र्पय॑माण / अर्पयाण² arpáyamāṇa / arpayāṇa²
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic ²Later Sanskrit

Imperfect: आर्प॑यत् (ā́rpayat), आर्प॑यत (ā́rpayata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	आर्प॑यत् ā́rpayat	आर्प॑यताम् ā́rpayatām	आर्प॑यन् ā́rpayan	आर्प॑यत ā́rpayata	आर्प॑येताम् ā́rpayetām	आर्प॑यन्त ā́rpayanta
Second	आर्प॑यः ā́rpayaḥ	आर्प॑यतम् ā́rpayatam	आर्प॑यत ā́rpayata	आर्प॑यथाः ā́rpayathāḥ	आर्प॑येथाम् ā́rpayethām	आर्प॑यध्वम् ā́rpayadhvam
First	आर्प॑यम् ā́rpayam	आर्प॑याव ā́rpayāva	आर्प॑याम ā́rpayāma	आर्प॑ये ā́rpaye	आर्प॑यावहि ā́rpayāvahi	आर्प॑यामहि ā́rpayāmahi

Derived terms

• अर्पण (arpaṇa, “offering”)
• अर्पणीय (arpaṇīya, “to be delivered”)
• अर्पयिता (arpayitā, “will deliver”)
• अर्पित (arpita, “offered”)
• अर्प्यते (arpyate, “is delivered”)
• समर्पयति (samarpayati, “delivers”)

Descendants

• Pali: अप्पेति (appeti)
• Prakrit: अप्पेइ (appei), अप्पावेइ (appāvei) (see there for further descendants)

References

• Monier Williams (1899), “अर्पयति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page {{{1}}}.
• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “arpáyati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press