Jump to content

उदित

From Wiktionary, the free dictionary

Hindi

[edit]

Etymology

[edit]

    Borrowed from Sanskrit उदित (udita).

    Pronunciation

    [edit]

    Adjective

    [edit]

    उदित • (udit) (indeclinable)

    1. risen (as the Sun)
      • Swami Vivekananda:
        साहस का सूर्य उदित हो चुका है। भारत का उत्थान अवश्य होगा।
        sāhas kā sūrya udit ho cukā hai. bhārat kā utthān avaśya hogā.
        The Sun of courage has risen; India will surely rise up.
    2. come out, apparent, evident, conspicuous

    Proper noun

    [edit]

    उदित • (udit) m

    1. a male given name, Udit, from Sanskrit

    Declension

    [edit]
    Declension of उदित (sg-only masc cons-stem)
    singular
    direct उदित
    udit
    oblique उदित
    udit
    vocative उदित
    udit

    References

    [edit]

    Pali

    [edit]

    Alternative scripts

    [edit]

    Adjective

    [edit]

    उदित

    1. Devanagari script form of udita (“risen”)

    Sanskrit

    [edit]

    Alternative scripts

    [edit]

    Etymology 1

    [edit]

      From उद्- (ud-, “up, above”) +‎ इत (ita, past participle of इ (i, “to go”)), from Proto-Indo-European *h₁itós.

      Pronunciation

      [edit]

      Adjective

      [edit]

      उदि॑त • (údita) stem

      1. risen, ascended (often applied to the Sun)
        • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 10.121.6:
          यं क्रन्द॑सी॒ अव॑सा तस्तभा॒ने अ॒भ्यैक्षे॑तां॒ मन॑सा॒ रेज॑माने ।
          यत्राधि॒ सूर॒ उदि॑तो वि॒भाति॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥
          yáṃ krándasī ávasā tastabhāné abhyáikṣetāṃ mánasā réjamāne.
          yátrā́dhi sū́ra údito vibhā́ti kásmai devā́ya havíṣā vidhema.
          To Him, supported by His help, two armies embattled look while trembling in their spirit,
          When over them the risen Sun is shining. What God shall we adore with our oblation?
        • c. 500 BCE – 100 BCE, Rāmāyaṇa 2.46.16:
          जाग्रतोर् एव तां रात्रिं सौमित्रेर् उदितो रविः।
          सूतस्य तमसातीरे रामस्य ब्रुवतो गुणान्॥
          jāgrator eva tāṃ rātriṃ saumitrer udito raviḥ.
          sūtasya tamasātīre rāmasya bruvato guṇān.
          While Saumitra (Lakshmana) was thus recounting Rama's excellences to Sumantra, keeping awake that whole night at the bank of Tamasa river, the sun had risen.
      2. high, lofty, tall, elevated
      3. grown, augmented
      4. proud, boasting
      Declension
      [edit]
      Masculine a-stem declension of उदि॑त
      singular dual plural
      nominative उदि॑तः (úditaḥ) उदि॑तौ (úditau)
      उदि॑ता¹ (úditā¹)
      उदि॑ताः (úditāḥ)
      उदि॑तासः¹ (úditāsaḥ¹)
      accusative उदि॑तम् (úditam) उदि॑तौ (úditau)
      उदि॑ता¹ (úditā¹)
      उदि॑तान् (úditān)
      instrumental उदि॑तेन (úditena) उदि॑ताभ्याम् (úditābhyām) उदि॑तैः (úditaiḥ)
      उदि॑तेभिः¹ (úditebhiḥ¹)
      dative उदि॑ताय (úditāya) उदि॑ताभ्याम् (úditābhyām) उदि॑तेभ्यः (úditebhyaḥ)
      ablative उदि॑तात् (úditāt) उदि॑ताभ्याम् (úditābhyām) उदि॑तेभ्यः (úditebhyaḥ)
      genitive उदि॑तस्य (úditasya) उदि॑तयोः (úditayoḥ) उदि॑तानाम् (úditānām)
      locative उदि॑ते (údite) उदि॑तयोः (úditayoḥ) उदि॑तेषु (úditeṣu)
      vocative उदि॑त (údita) उदि॑तौ (úditau)
      उदि॑ता¹ (úditā¹)
      उदि॑ताः (úditāḥ)
      उदि॑तासः¹ (úditāsaḥ¹)
      • ¹Vedic
      Feminine ā-stem declension of उदि॑ता
      singular dual plural
      nominative उदि॑ता (úditā) उदि॑ते (údite) उदि॑ताः (úditāḥ)
      accusative उदि॑ताम् (úditām) उदि॑ते (údite) उदि॑ताः (úditāḥ)
      instrumental उदि॑तया (úditayā)
      उदि॑ता¹ (úditā¹)
      उदि॑ताभ्याम् (úditābhyām) उदि॑ताभिः (úditābhiḥ)
      dative उदि॑तायै (úditāyai) उदि॑ताभ्याम् (úditābhyām) उदि॑ताभ्यः (úditābhyaḥ)
      ablative उदि॑तायाः (úditāyāḥ)
      उदि॑तायै² (úditāyai²)
      उदि॑ताभ्याम् (úditābhyām) उदि॑ताभ्यः (úditābhyaḥ)
      genitive उदि॑तायाः (úditāyāḥ)
      उदि॑तायै² (úditāyai²)
      उदि॑तयोः (úditayoḥ) उदि॑तानाम् (úditānām)
      locative उदि॑तायाम् (úditāyām) उदि॑तयोः (úditayoḥ) उदि॑तासु (úditāsu)
      vocative उदि॑ते (údite) उदि॑ते (údite) उदि॑ताः (úditāḥ)
      • ¹Vedic
      • ²Brāhmaṇas
      Neuter a-stem declension of उदि॑त
      singular dual plural
      nominative उदि॑तम् (úditam) उदि॑ते (údite) उदि॑तानि (úditāni)
      उदि॑ता¹ (úditā¹)
      accusative उदि॑तम् (úditam) उदि॑ते (údite) उदि॑तानि (úditāni)
      उदि॑ता¹ (úditā¹)
      instrumental उदि॑तेन (úditena) उदि॑ताभ्याम् (úditābhyām) उदि॑तैः (úditaiḥ)
      उदि॑तेभिः¹ (úditebhiḥ¹)
      dative उदि॑ताय (úditāya) उदि॑ताभ्याम् (úditābhyām) उदि॑तेभ्यः (úditebhyaḥ)
      ablative उदि॑तात् (úditāt) उदि॑ताभ्याम् (úditābhyām) उदि॑तेभ्यः (úditebhyaḥ)
      genitive उदि॑तस्य (úditasya) उदि॑तयोः (úditayoḥ) उदि॑तानाम् (úditānām)
      locative उदि॑ते (údite) उदि॑तयोः (úditayoḥ) उदि॑तेषु (úditeṣu)
      vocative उदि॑त (údita) उदि॑ते (údite) उदि॑तानि (úditāni)
      उदि॑ता¹ (úditā¹)
      • ¹Vedic
      Descendants
      [edit]
      • Pali: udita
      • Prakrit: 𑀉𑀇𑀅 (uia)
        • Central:
          • Awadhi: उए (ue, “they rose”)
        • Eastern:

      Etymology 2

      [edit]

        Past participle of वद् (vad, “to speak”).

        Pronunciation

        [edit]

        Adjective

        [edit]

        उ॒दि॒त • (uditá) stem

        1. said, spoken
        2. proclaimed, announced, declared, communicated
        3. spoken to, addressed
        Declension
        [edit]
        Masculine a-stem declension of उ॒दि॒त
        singular dual plural
        nominative उ॒दि॒तः (uditáḥ) उ॒दि॒तौ (uditáu)
        उ॒दि॒ता¹ (uditā́¹)
        उ॒दि॒ताः (uditā́ḥ)
        उ॒दि॒तासः॑¹ (uditā́saḥ¹)
        accusative उ॒दि॒तम् (uditám) उ॒दि॒तौ (uditáu)
        उ॒दि॒ता¹ (uditā́¹)
        उ॒दि॒तान् (uditā́n)
        instrumental उ॒दि॒तेन॑ (uditéna) उ॒दि॒ताभ्या॑म् (uditā́bhyām) उ॒दि॒तैः (uditáiḥ)
        उ॒दि॒तेभिः॑¹ (uditébhiḥ¹)
        dative उ॒दि॒ताय॑ (uditā́ya) उ॒दि॒ताभ्या॑म् (uditā́bhyām) उ॒दि॒तेभ्यः॑ (uditébhyaḥ)
        ablative उ॒दि॒तात् (uditā́t) उ॒दि॒ताभ्या॑म् (uditā́bhyām) उ॒दि॒तेभ्यः॑ (uditébhyaḥ)
        genitive उ॒दि॒तस्य॑ (uditásya) उ॒दि॒तयोः॑ (uditáyoḥ) उ॒दि॒ताना॑म् (uditā́nām)
        locative उ॒दि॒ते (udité) उ॒दि॒तयोः॑ (uditáyoḥ) उ॒दि॒तेषु॑ (uditéṣu)
        vocative उदि॑त (údita) उदि॑तौ (úditau)
        उदि॑ता¹ (úditā¹)
        उदि॑ताः (úditāḥ)
        उदि॑तासः¹ (úditāsaḥ¹)
        • ¹Vedic
        Feminine ā-stem declension of उ॒दि॒ता
        singular dual plural
        nominative उ॒दि॒ता (uditā́) उ॒दि॒ते (udité) उ॒दि॒ताः (uditā́ḥ)
        accusative उ॒दि॒ताम् (uditā́m) उ॒दि॒ते (udité) उ॒दि॒ताः (uditā́ḥ)
        instrumental उ॒दि॒तया॑ (uditáyā)
        उ॒दि॒ता¹ (uditā́¹)
        उ॒दि॒ताभ्या॑म् (uditā́bhyām) उ॒दि॒ताभिः॑ (uditā́bhiḥ)
        dative उ॒दि॒तायै॑ (uditā́yai) उ॒दि॒ताभ्या॑म् (uditā́bhyām) उ॒दि॒ताभ्यः॑ (uditā́bhyaḥ)
        ablative उ॒दि॒तायाः॑ (uditā́yāḥ)
        उ॒दि॒तायै॑² (uditā́yai²)
        उ॒दि॒ताभ्या॑म् (uditā́bhyām) उ॒दि॒ताभ्यः॑ (uditā́bhyaḥ)
        genitive उ॒दि॒तायाः॑ (uditā́yāḥ)
        उ॒दि॒तायै॑² (uditā́yai²)
        उ॒दि॒तयोः॑ (uditáyoḥ) उ॒दि॒ताना॑म् (uditā́nām)
        locative उ॒दि॒ताया॑म् (uditā́yām) उ॒दि॒तयोः॑ (uditáyoḥ) उ॒दि॒तासु॑ (uditā́su)
        vocative उदि॑ते (údite) उदि॑ते (údite) उदि॑ताः (úditāḥ)
        • ¹Vedic
        • ²Brāhmaṇas
        Neuter a-stem declension of उ॒दि॒त
        singular dual plural
        nominative उ॒दि॒तम् (uditám) उ॒दि॒ते (udité) उ॒दि॒तानि॑ (uditā́ni)
        उ॒दि॒ता¹ (uditā́¹)
        accusative उ॒दि॒तम् (uditám) उ॒दि॒ते (udité) उ॒दि॒तानि॑ (uditā́ni)
        उ॒दि॒ता¹ (uditā́¹)
        instrumental उ॒दि॒तेन॑ (uditéna) उ॒दि॒ताभ्या॑म् (uditā́bhyām) उ॒दि॒तैः (uditáiḥ)
        उ॒दि॒तेभिः॑¹ (uditébhiḥ¹)
        dative उ॒दि॒ताय॑ (uditā́ya) उ॒दि॒ताभ्या॑म् (uditā́bhyām) उ॒दि॒तेभ्यः॑ (uditébhyaḥ)
        ablative उ॒दि॒तात् (uditā́t) उ॒दि॒ताभ्या॑म् (uditā́bhyām) उ॒दि॒तेभ्यः॑ (uditébhyaḥ)
        genitive उ॒दि॒तस्य॑ (uditásya) उ॒दि॒तयोः॑ (uditáyoḥ) उ॒दि॒ताना॑म् (uditā́nām)
        locative उ॒दि॒ते (udité) उ॒दि॒तयोः॑ (uditáyoḥ) उ॒दि॒तेषु॑ (uditéṣu)
        vocative उदि॑त (údita) उदि॑ते (údite) उदि॑तानि (úditāni)
        उदि॑ता¹ (úditā¹)
        • ¹Vedic

        References

        [edit]