क्षुल्लक

Marathi

Etymology

Borrowed from Sanskrit क्षुल्लक (kṣullaká). Compare Gujarati ક્ષુલ્લક (kṣullak), Kannada ಕ್ಷುಲ್ಲಕ (kṣullaka).

Pronunciation

• IPA^(key): /kʂul.lək/

Adjective

क्षुल्लक • (kṣullak)

1. trivial, insignificant

Further reading

• Berntsen, Maxine (1982–1983), “क्षुल्लक”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies
• Molesworth, James Thomas (1857), “क्षुल्लक”, in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press
• दाते, यशवंत रामकृष्ण [Date, Yashwant Ramkrishna] (1932-1950), “क्षुल्लक”, in महाराष्ट्र शब्दकोश (mahārāṣṭra śabdakoś) (in Marathi), पुणे [Pune]: महाराष्ट्र कोशमंडळ (mahārāṣṭra kośmaṇḍaḷ)

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• ক্ষুল্লক (Assamese script)
• ᬓ᭄ᬱᬸᬮ᭄ᬮᬓ (Balinese script)
• ক্ষুল্লক (Bengali script)
• 𑰎𑰿𑰬𑰲𑰩𑰿𑰩𑰎 (Bhaiksuki script)
• 𑀓𑁆𑀱𑀼𑀮𑁆𑀮𑀓 (Brahmi script)
• က္ၑုလ္လက (Burmese script)
• ક્ષુલ્લક (Gujarati script)
• ਕ੍ਸ਼ੁਲ੍ਲਕ (Gurmukhi script)
• 𑌕𑍍𑌷𑍁𑌲𑍍𑌲𑌕 (Grantha script)
• ꦏ꧀ꦰꦸꦭ꧀ꦭꦏ (Javanese script)
• 𑂍𑂹𑂭𑂳𑂪𑂹𑂪𑂍 (Kaithi script)
• ಕ್ಷುಲ್ಲಕ (Kannada script)
• ក្ឞុល្លក (Khmer script)
• ກ຺ຩຸລ຺ລກ (Lao script)
• ക്ഷുല്ലക (Malayalam script)
• ᡬᢢᡠᠯᠯᠠᡬᠠ (Manchu script)
• 𑘎𑘿𑘬𑘳𑘩𑘿𑘩𑘎 (Modi script)
• ᢉᢔᠤᠯᠯᠠᢉᠠ (Mongolian script)
• 𑦮𑧠𑧌𑧔𑧉𑧠𑧉𑦮 (Nandinagari script)
• 𑐎𑑂𑐲𑐸𑐮𑑂𑐮𑐎 (Newa script)
• କ୍ଷୁଲ୍ଲକ (Odia script)
• ꢒ꣄ꢰꢸꢭ꣄ꢭꢒ (Saurashtra script)
• 𑆑𑇀𑆰𑆶𑆬𑇀𑆬𑆑 (Sharada script)
• 𑖎𑖿𑖬𑖲𑖩𑖿𑖩𑖎 (Siddham script)
• ක්‍ෂුල‍්ලක (Sinhalese script)
• 𑩜 𑪙𑪀𑩒𑩽 𑪙𑩽𑩜 (Soyombo script)
• 𑚊𑚶𑚰𑚥𑚶𑚥𑚊 (Takri script)
• க்ஷுல்லக (Tamil script)
• క్షుల్లక (Telugu script)
• กฺษุลฺลก (Thai script)
• ཀྵུ་ལླ་ཀ (Tibetan script)
• 𑒏𑓂𑒭𑒳𑒪𑓂𑒪𑒏 (Tirhuta script)
• 𑨋𑩇𑨯𑨃𑨬𑩇𑨬𑨋 (Zanabazar Square script)

Etymology

A late Vedic corruption of an earlier क्षुद्रक (kṣudraka) which is the diminutive of क्षुद्र (kṣudrá); see there for more.

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /kʂul.lɐ.kɐ́/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /kʂul̪.l̪ɐ.kɐ/

Adjective

क्षु॒ल्ल॒क • (kṣullaká) stem

1. small, little
   • c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda 2.32.5:

     अथो ये क्षुल्लका इव सर्वे ते क्रिमयो हताः ॥

     atho ye kṣullakā iva sarve te krimayo hatāḥ.

     Yes, those worms that seemed very tiny, have all been put to death.

   • c. 1200 BCE – 800 BCE, Kṛṣṇa-Yajurveda (Taittirīya Saṃhitā) IV.5.4.6:

     ...नमो॑ म॒हद्भ्यः॑ क्षुल्ल॒केभ्य॑श् च वो॒ नमो॒...

     ...námo mahádbhyaḥ kṣullakébhyaś ca vo námo...

     Homage to you that are great, and to you that are small, homage!

   • c. 700 BCE, Śatapatha Brāhmaṇa

Declension

Masculine a-stem declension of क्षु॒ल्ल॒क

	singular	dual	plural
nominative	क्षु॒ल्ल॒कः (kṣullakáḥ)	क्षु॒ल्ल॒कौ (kṣullakáu) क्षु॒ल्ल॒का¹ (kṣullakā́¹)	क्षु॒ल्ल॒काः (kṣullakā́ḥ) क्षु॒ल्ल॒कासः॑¹ (kṣullakā́saḥ¹)
accusative	क्षु॒ल्ल॒कम् (kṣullakám)	क्षु॒ल्ल॒कौ (kṣullakáu) क्षु॒ल्ल॒का¹ (kṣullakā́¹)	क्षु॒ल्ल॒कान् (kṣullakā́n)
instrumental	क्षु॒ल्ल॒केन॑ (kṣullakéna)	क्षु॒ल्ल॒काभ्या॑म् (kṣullakā́bhyām)	क्षु॒ल्ल॒कैः (kṣullakáiḥ) क्षु॒ल्ल॒केभिः॑¹ (kṣullakébhiḥ¹)
dative	क्षु॒ल्ल॒काय॑ (kṣullakā́ya)	क्षु॒ल्ल॒काभ्या॑म् (kṣullakā́bhyām)	क्षु॒ल्ल॒केभ्यः॑ (kṣullakébhyaḥ)
ablative	क्षु॒ल्ल॒कात् (kṣullakā́t)	क्षु॒ल्ल॒काभ्या॑म् (kṣullakā́bhyām)	क्षु॒ल्ल॒केभ्यः॑ (kṣullakébhyaḥ)
genitive	क्षु॒ल्ल॒कस्य॑ (kṣullakásya)	क्षु॒ल्ल॒कयोः॑ (kṣullakáyoḥ)	क्षु॒ल्ल॒काना॑म् (kṣullakā́nām)
locative	क्षु॒ल्ल॒के (kṣullaké)	क्षु॒ल्ल॒कयोः॑ (kṣullakáyoḥ)	क्षु॒ल्ल॒केषु॑ (kṣullakéṣu)
vocative	क्षुल्ल॑क (kṣúllaka)	क्षुल्ल॑कौ (kṣúllakau) क्षुल्ल॑का¹ (kṣúllakā¹)	क्षुल्ल॑काः (kṣúllakāḥ) क्षुल्ल॑कासः¹ (kṣúllakāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of क्षु॒ल्लि॒का

	singular	dual	plural
nominative	क्षु॒ल्लि॒का (kṣullikā́)	क्षु॒ल्लि॒के (kṣulliké)	क्षु॒ल्लि॒काः (kṣullikā́ḥ)
accusative	क्षु॒ल्लि॒काम् (kṣullikā́m)	क्षु॒ल्लि॒के (kṣulliké)	क्षु॒ल्लि॒काः (kṣullikā́ḥ)
instrumental	क्षु॒ल्लि॒कया॑ (kṣullikáyā) क्षु॒ल्लि॒का¹ (kṣullikā́¹)	क्षु॒ल्लि॒काभ्या॑म् (kṣullikā́bhyām)	क्षु॒ल्लि॒काभिः॑ (kṣullikā́bhiḥ)
dative	क्षु॒ल्लि॒कायै॑ (kṣullikā́yai)	क्षु॒ल्लि॒काभ्या॑म् (kṣullikā́bhyām)	क्षु॒ल्लि॒काभ्यः॑ (kṣullikā́bhyaḥ)
ablative	क्षु॒ल्लि॒कायाः॑ (kṣullikā́yāḥ) क्षु॒ल्लि॒कायै॑² (kṣullikā́yai²)	क्षु॒ल्लि॒काभ्या॑म् (kṣullikā́bhyām)	क्षु॒ल्लि॒काभ्यः॑ (kṣullikā́bhyaḥ)
genitive	क्षु॒ल्लि॒कायाः॑ (kṣullikā́yāḥ) क्षु॒ल्लि॒कायै॑² (kṣullikā́yai²)	क्षु॒ल्लि॒कयोः॑ (kṣullikáyoḥ)	क्षु॒ल्लि॒काना॑म् (kṣullikā́nām)
locative	क्षु॒ल्लि॒काया॑म् (kṣullikā́yām)	क्षु॒ल्लि॒कयोः॑ (kṣullikáyoḥ)	क्षु॒ल्लि॒कासु॑ (kṣullikā́su)
vocative	क्षुल्लि॑के (kṣúllike)	क्षुल्लि॑के (kṣúllike)	क्षुल्लि॑काः (kṣúllikāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of क्षु॒ल्ल॒क

	singular	dual	plural
nominative	क्षु॒ल्ल॒कम् (kṣullakám)	क्षु॒ल्ल॒के (kṣullaké)	क्षु॒ल्ल॒कानि॑ (kṣullakā́ni) क्षु॒ल्ल॒का¹ (kṣullakā́¹)
accusative	क्षु॒ल्ल॒कम् (kṣullakám)	क्षु॒ल्ल॒के (kṣullaké)	क्षु॒ल्ल॒कानि॑ (kṣullakā́ni) क्षु॒ल्ल॒का¹ (kṣullakā́¹)
instrumental	क्षु॒ल्ल॒केन॑ (kṣullakéna)	क्षु॒ल्ल॒काभ्या॑म् (kṣullakā́bhyām)	क्षु॒ल्ल॒कैः (kṣullakáiḥ) क्षु॒ल्ल॒केभिः॑¹ (kṣullakébhiḥ¹)
dative	क्षु॒ल्ल॒काय॑ (kṣullakā́ya)	क्षु॒ल्ल॒काभ्या॑म् (kṣullakā́bhyām)	क्षु॒ल्ल॒केभ्यः॑ (kṣullakébhyaḥ)
ablative	क्षु॒ल्ल॒कात् (kṣullakā́t)	क्षु॒ल्ल॒काभ्या॑म् (kṣullakā́bhyām)	क्षु॒ल्ल॒केभ्यः॑ (kṣullakébhyaḥ)
genitive	क्षु॒ल्ल॒कस्य॑ (kṣullakásya)	क्षु॒ल्ल॒कयोः॑ (kṣullakáyoḥ)	क्षु॒ल्ल॒काना॑म् (kṣullakā́nām)
locative	क्षु॒ल्ल॒के (kṣullaké)	क्षु॒ल्ल॒कयोः॑ (kṣullakáyoḥ)	क्षु॒ल्ल॒केषु॑ (kṣullakéṣu)
vocative	क्षुल्ल॑क (kṣúllaka)	क्षुल्ल॑के (kṣúllake)	क्षुल्ल॑कानि (kṣúllakāni) क्षुल्ल॑का¹ (kṣúllakā¹)

• ¹Vedic

Descendants

• Prakrit: 𑀔𑀼𑀮𑁆𑀮𑀕 (khullaga) 𑀔𑀼𑀮𑁆𑀮𑀬 (khullaya)
• → Gujarati: ક્ષુલ્લક (kṣullak)
• → Kannada: ಕ್ಷುಲ್ಲಕ (kṣullaka)
• → Marathi: क्षुल्लक (kṣullak)

Further reading

• Monier Williams (1899), “क्षुल्लक”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 332, column 1.