मैत्रेय

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Sanskrit[edit]

Etymology 1[edit]

From मैत्रि (maitri).

Adjective[edit]

मैत्रेय (maitreya)

  1. friendly, benevolent (MBh.)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of मैत्रेय
Nom. sg. मैत्रेयः (maitreyaḥ)
Gen. sg. मैत्रेयस्य (maitreyasya)
Singular Dual Plural
Nominative मैत्रेयः (maitreyaḥ) मैत्रेयौ (maitreyau) मैत्रेयाः (maitreyāḥ)
Vocative मैत्रेय (maitreya) मैत्रेयौ (maitreyau) मैत्रेयाः (maitreyāḥ)
Accusative मैत्रेयम् (maitreyam) मैत्रेयौ (maitreyau) मैत्रेयान् (maitreyān)
Instrumental मैत्रेयेण (maitreyeṇa) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयैः (maitreyaiḥ)
Dative मैत्रेयाय (maitreyāya) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ)
Ablative मैत्रेयात् (maitreyāt) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ)
Genitive मैत्रेयस्य (maitreyasya) मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) मैत्रेयाणाम् (maitreyāṇām)
Locative मैत्रेये (maitreye) मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) मैत्रेयेषु (maitreyeṣu)
Feminine ā-stem declension of मैत्रेय
Nom. sg. मैत्रेया (maitreyā)
Gen. sg. मैत्रेयायाः (maitreyāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative मैत्रेया (maitreyā) मैत्रेये (maitreye) मैत्रेयाः (maitreyāḥ)
Vocative मैत्रेये (maitreye) मैत्रेये (maitreye) मैत्रेयाः (maitreyāḥ)
Accusative मैत्रेयाम् (maitreyām) मैत्रेये (maitreye) मैत्रेयाः (maitreyāḥ)
Instrumental मैत्रेयया (maitreyayā) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयाभिः (maitreyābhiḥ)
Dative मैत्रेयायै (maitreyāyai) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयाभ्यः (maitreyābhyaḥ)
Ablative मैत्रेयायाः (maitreyāyāḥ) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयाभ्यः (maitreyābhyaḥ)
Genitive मैत्रेयायाः (maitreyāyāḥ) मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) मैत्रेयाणाम् (maitreyāṇām)
Locative मैत्रेयायाम् (maitreyāyām) मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) मैत्रेयासु (maitreyāsu)
Neuter a-stem declension of मैत्रेय
Nom. sg. मैत्रेयम् (maitreyam)
Gen. sg. मैत्रेयस्य (maitreyasya)
Singular Dual Plural
Nominative मैत्रेयम् (maitreyam) मैत्रेये (maitreye) मैत्रेयाणि (maitreyāṇi)
Vocative मैत्रेय (maitreya) मैत्रेये (maitreye) मैत्रेयाणि (maitreyāṇi)
Accusative मैत्रेयम् (maitreyam) मैत्रेये (maitreye) मैत्रेयाणि (maitreyāṇi)
Instrumental मैत्रेयेण (maitreyeṇa) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयैः (maitreyaiḥ)
Dative मैत्रेया (maitreyā) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ)
Ablative मैत्रेयात् (maitreyāt) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ)
Genitive मैत्रेयस्य (maitreyasya) मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) मैत्रेयाणाम् (maitreyāṇām)
Locative मैत्रेये (maitreye) मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) मैत्रेयेषु (maitreyeṣu)

Etymology 2[edit]

From मित्रयु (mitrayu) (Pāṇ. 6-4, 174).

Noun[edit]

मैत्रेय (maitreyam

  1. patronymic of कौषारव (kauṣārava) (AitBr.)
  2. patronymic of ग्लाव (glāva) (ChUp.) (according to Sch. matronymic from मित्रा (mitrā))
  3. patronymic of various other men (MBh., Pur.)
  4. name of a bodhisattva and future Buddha (the 5th of the present age) (Lalit., MWB. 181 etc.)
  5. name of the विदूषक (vidūṣaka) in the मृच्च्हकटिका (mṛc-chakaṭikā)
  6. name of a grammarian (= मैत्रेयरक्षित (maitreya-rakṣita)) (Cat.)
  7. name of a particular mixed caste (= मैत्रेयक (maitreyaka)) (Kull. on Mn. X, 33)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of मैत्रेय
Nom. sg. मैत्रेयः (maitreyaḥ)
Gen. sg. मैत्रेयस्य (maitreyasya)
Singular Dual Plural
Nominative मैत्रेयः (maitreyaḥ) मैत्रेयौ (maitreyau) मैत्रेयाः (maitreyāḥ)
Vocative मैत्रेय (maitreya) मैत्रेयौ (maitreyau) मैत्रेयाः (maitreyāḥ)
Accusative मैत्रेयम् (maitreyam) मैत्रेयौ (maitreyau) मैत्रेयान् (maitreyān)
Instrumental मैत्रेयेण (maitreyeṇa) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयैः (maitreyaiḥ)
Dative मैत्रेयाय (maitreyāya) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ)
Ablative मैत्रेयात् (maitreyāt) मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ)
Genitive मैत्रेयस्य (maitreyasya) मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) मैत्रेयाणाम् (maitreyāṇām)
Locative मैत्रेये (maitreye) मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) मैत्रेयेषु (maitreyeṣu)

References[edit]

  • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 834