मैत्रेय

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Sanskrit[edit]

Etymology 1[edit]

From मैत्रि ‎(maitri).

Adjective[edit]

मैत्रेय ‎(maitreya)

  1. friendly, benevolent (MBh.)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of मैत्रेय
Nom. sg. मैत्रेयः ‎(maitreyaḥ)
Gen. sg. मैत्रेयस्य ‎(maitreyasya)
Singular Dual Plural
Nominative मैत्रेयः ‎(maitreyaḥ) मैत्रेयौ ‎(maitreyau) मैत्रेयाः ‎(maitreyāḥ)
Vocative मैत्रेय ‎(maitreya) मैत्रेयौ ‎(maitreyau) मैत्रेयाः ‎(maitreyāḥ)
Accusative मैत्रेयम् ‎(maitreyam) मैत्रेयौ ‎(maitreyau) मैत्रेयान् ‎(maitreyān)
Instrumental मैत्रेयेण ‎(maitreyeṇa) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयैः ‎(maitreyaiḥ)
Dative मैत्रेयाय ‎(maitreyāya) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः ‎(maitreyebhyaḥ)
Ablative मैत्रेयात् ‎(maitreyāt) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः ‎(maitreyebhyaḥ)
Genitive मैत्रेयस्य ‎(maitreyasya) मैत्रेययोः ‎(maitreyayoḥ) मैत्रेयाणाम् ‎(maitreyāṇām)
Locative मैत्रेये ‎(maitreye) मैत्रेययोः ‎(maitreyayoḥ) मैत्रेयेषु ‎(maitreyeṣu)
Feminine ā-stem declension of मैत्रेय
Nom. sg. मैत्रेया ‎(maitreyā)
Gen. sg. मैत्रेयायाः ‎(maitreyāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative मैत्रेया ‎(maitreyā) मैत्रेये ‎(maitreye) मैत्रेयाः ‎(maitreyāḥ)
Vocative मैत्रेये ‎(maitreye) मैत्रेये ‎(maitreye) मैत्रेयाः ‎(maitreyāḥ)
Accusative मैत्रेयाम् ‎(maitreyām) मैत्रेये ‎(maitreye) मैत्रेयाः ‎(maitreyāḥ)
Instrumental मैत्रेयया ‎(maitreyayā) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयाभिः ‎(maitreyābhiḥ)
Dative मैत्रेयायै ‎(maitreyāyai) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयाभ्यः ‎(maitreyābhyaḥ)
Ablative मैत्रेयायाः ‎(maitreyāyāḥ) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयाभ्यः ‎(maitreyābhyaḥ)
Genitive मैत्रेयायाः ‎(maitreyāyāḥ) मैत्रेययोः ‎(maitreyayoḥ) मैत्रेयाणाम् ‎(maitreyāṇām)
Locative मैत्रेयायाम् ‎(maitreyāyām) मैत्रेययोः ‎(maitreyayoḥ) मैत्रेयासु ‎(maitreyāsu)
Neuter a-stem declension of मैत्रेय
Nom. sg. मैत्रेयम् ‎(maitreyam)
Gen. sg. मैत्रेयस्य ‎(maitreyasya)
Singular Dual Plural
Nominative मैत्रेयम् ‎(maitreyam) मैत्रेये ‎(maitreye) मैत्रेयाणि ‎(maitreyāṇi)
Vocative मैत्रेय ‎(maitreya) मैत्रेये ‎(maitreye) मैत्रेयाणि ‎(maitreyāṇi)
Accusative मैत्रेयम् ‎(maitreyam) मैत्रेये ‎(maitreye) मैत्रेयाणि ‎(maitreyāṇi)
Instrumental मैत्रेयेण ‎(maitreyeṇa) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयैः ‎(maitreyaiḥ)
Dative मैत्रेया ‎(maitreyā) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः ‎(maitreyebhyaḥ)
Ablative मैत्रेयात् ‎(maitreyāt) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः ‎(maitreyebhyaḥ)
Genitive मैत्रेयस्य ‎(maitreyasya) मैत्रेययोः ‎(maitreyayoḥ) मैत्रेयाणाम् ‎(maitreyāṇām)
Locative मैत्रेये ‎(maitreye) मैत्रेययोः ‎(maitreyayoḥ) मैत्रेयेषु ‎(maitreyeṣu)

Etymology 2[edit]

From मित्रयु ‎(mitrayu) (Pāṇ. 6-4, 174).

Noun[edit]

मैत्रेय ‎(maitreyam

  1. patronymic of कौषारव ‎(kauṣārava) (AitBr.)
  2. patronymic of ग्लाव ‎(glāva) (ChUp.) (according to Sch. matronymic from मित्रा ‎(mitrā))
  3. patronymic of various other men (MBh., Pur.)
  4. name of a bodhisattva and future Buddha (the 5th of the present age) (Lalit., MWB. 181 etc.)
  5. name of the विदूषक ‎(vidūṣaka) in the मृच्च्हकटिका ‎(mṛc-chakaṭikā)
  6. name of a grammarian (= मैत्रेयरक्षित ‎(maitreya-rakṣita)) (Cat.)
  7. name of a particular mixed caste (= मैत्रेयक ‎(maitreyaka)) (Kull. on Mn. X, 33)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of मैत्रेय
Nom. sg. मैत्रेयः ‎(maitreyaḥ)
Gen. sg. मैत्रेयस्य ‎(maitreyasya)
Singular Dual Plural
Nominative मैत्रेयः ‎(maitreyaḥ) मैत्रेयौ ‎(maitreyau) मैत्रेयाः ‎(maitreyāḥ)
Vocative मैत्रेय ‎(maitreya) मैत्रेयौ ‎(maitreyau) मैत्रेयाः ‎(maitreyāḥ)
Accusative मैत्रेयम् ‎(maitreyam) मैत्रेयौ ‎(maitreyau) मैत्रेयान् ‎(maitreyān)
Instrumental मैत्रेयेण ‎(maitreyeṇa) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयैः ‎(maitreyaiḥ)
Dative मैत्रेयाय ‎(maitreyāya) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः ‎(maitreyebhyaḥ)
Ablative मैत्रेयात् ‎(maitreyāt) मैत्रेयाभ्याम् ‎(maitreyābhyām) मैत्रेयेभ्यः ‎(maitreyebhyaḥ)
Genitive मैत्रेयस्य ‎(maitreyasya) मैत्रेययोः ‎(maitreyayoḥ) मैत्रेयाणाम् ‎(maitreyāṇām)
Locative मैत्रेये ‎(maitreye) मैत्रेययोः ‎(maitreyayoḥ) मैत्रेयेषु ‎(maitreyeṣu)

References[edit]

  • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 834