सत्य

Hindi

Etymology

Borrowed from Sanskrit सत्य (satyá, “true; truth, reality”). Doublet of सच (sac), a tadbhava.

Pronunciation

• (Standard Hindi) IPA^(key): /sət̪.jᵊ/, [sɐt̪.jᵊ]

• Audio:

  (file)

Adjective

सत्य • (satya) (indeclinable, Urdu spelling ستیہ)

1. true, real

   Synonym: सच्चा (saccā)

   Antonyms: मिथ्या (mithyā), झूठा (jhūṭhā)

2. sincere, honest, righteous

   Synonym: सच्चा (saccā)

Derived terms

• असत्य (asatya)
• सत्यवाद (satyavād)
• सत्याभास (satyābhās)

Noun

सत्य • (satya) m (Urdu spelling ستیہ)

1. truth

   Synonym: सच्चाई (saccāī)

   Antonyms: मिथ्या (mithyā), झूठ (jhūṭh)

2. reality, actuality

   Synonyms: वास्तविकता (vāstaviktā), हक़ीक़त (haqīqat)

3. sincerity, righteousness

Declension

Declension of सत्य (masc cons-stem)

	singular	plural
direct	सत्य satya	सत्य satya
oblique	सत्य satya	सत्यों satyõ
vocative	सत्य satya	सत्यो satyo

Related terms

• सत्या f (satyā)

Marathi

Etymology

Borrowed from Sanskrit सत्य (satyá)

Pronunciation

• IPA^(key): /sət̪.jə/

Noun

सत्य • (satya) n

1. truth

   Synonym: खरे (khare)

Declension

Declension of सत्य (neut cons-stem)
direct singular	सत्य saty
direct plural	सत्ये, सत्यं satye, satya
	singular एकवचन		plural अनेकवचन
nominative प्रथमा	सत्य saty		सत्ये, सत्यं satye, satya
oblique सामान्यरूप	सत्या satyā		सत्यां- satyān-
acc. / dative द्वितीया / चतुर्थी	सत्याला satyālā		सत्यांना satyānnā
ergative	सत्याने, सत्यानं satyāne, satyāna		सत्यांनी satyānnī
instrumental	सत्याशी satyāśī		सत्यांशी satyānśī
locative सप्तमी	सत्यात satyāt		सत्यांत satyāt
vocative संबोधन	सत्या satyā		सत्यांनो satyānno
Oblique Note: The oblique case precedes all postpositions. There is no space between the stem and the postposition. Locative Note: -त (-ta) is a postposition.

Genitive declension of सत्य (neut cons-stem)
	masculine object पुल्लिंगी कर्म		feminine object स्त्रीलिंगी कर्म		neuter object नपुसकलिंगी कर्म		oblique सामान्यरूप
	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular* एकवचन	plural अनेकवचन
singular subject एकवचनी कर्ता	सत्याचा satyāċā	सत्याचे satyāċe	सत्याची satyācī	सत्याच्या satyācā	सत्याचे, सत्याचं satyāċe, satyāċa	सत्याची satyācī	सत्याच्या satyācā
plural subject अनेकवचनी कर्ता	सत्यांचा satyānċā	सत्यांचे satyānċe	सत्यांची satyāñcī	सत्यांच्या satyāncā	सत्यांचे, सत्यांचं satyānċe, satyānċa	सत्यांची satyāñcī	सत्यांच्या satyāñcā
* Note: Word-final ए (e) in neuter words is alternatively written with the anusvara and pronounced as अ (a). Oblique Note: For most postpostions, the oblique genitive can be optionally inserted between the stem and the postposition.

References

• Berntsen, Maxine (1982–1983), “सत्य”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• সত্য (Assamese script)
• ᬲᬢ᭄ᬬ (Balinese script)
• সত্য (Bengali script)
• 𑰭𑰝𑰿𑰧 (Bhaiksuki script)
• 𑀲𑀢𑁆𑀬 (Brahmi script)
• သတျ (Burmese script)
• સત્ય (Gujarati script)
• ਸਤ੍ਯ (Gurmukhi script)
• 𑌸𑌤𑍍𑌯 (Grantha script)
• ꦱꦠꦾ (Javanese script)
• 𑂮𑂞𑂹𑂨 (Kaithi script)
• ಸತ್ಯ (Kannada script)
• សត្យ (Khmer script)
• ສຕ຺ຍ (Lao script)
• സത്യ (Malayalam script)
• ᠰᠠᢠᠶᠠ (Manchu script)
• 𑘭𑘝𑘿𑘧 (Modi script)
• ᠰᠠᢐᠶ᠎ᠠ (Mongolian script)
• 𑧍𑦽𑧠𑧇 (Nandinagari script)
• 𑐳𑐟𑑂𑐫 (Newa script)
• ସତ୍ଯ (Odia script)
• ꢱꢡ꣄ꢫ (Saurashtra script)
• 𑆱𑆠𑇀𑆪 (Sharada script)
• 𑖭𑖝𑖿𑖧 (Siddham script)
• සත්‍ය (Sinhalese script)
• 𑪁𑩫 𑪙𑩻 (Soyombo script)
• 𑚨𑚙𑚶𑚣 (Takri script)
• ஸத்ய (Tamil script)
• సత్య (Telugu script)
• สตฺย (Thai script)
• ས་ཏྱ (Tibetan script)
• 𑒮𑒞𑓂𑒨 (Tirhuta script)
• 𑨰𑨙𑩇𑨪 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₁es-der.

Proto-Indo-Iranian *Hsatyás

Sanskrit सत्य

From Proto-Indo-Iranian *Hsatyás (“true”), from Proto-Indo-European *h₁sn̥t-yó-s, from *h₁sónts, from *h₁es- (“to be”). Cognate with Avestan 𐬵𐬀𐬌𐬚𐬌𐬌𐬀 (haⁱθiia), Old Persian 𐏃𐏁𐎡𐎹 (h-š-i-y /⁠hašiya⁠/), Gothic 𐍃𐌿𐌽𐌾𐌹𐍃 (sunjis).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /sɐt.jɐ́/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /s̪ɐt̪.jɐ/

Adjective

स॒त्य • (satyá) stem

1. true, real, actual, genuine
   • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 6.22.1:

     य एक इद्धव्यश्चर्षणीनामिन्द्रं तं गीर्भिरभ्यर्च आभिः।
     यः पत्यते वृषभो वृष्ण्यावान्सत्यः सत्वा पुरुमायः सहस्वान्॥

     ya eka iddhavyaścarṣaṇīnāmindraṃ taṃ gīrbhirabhyarca ābhiḥ.
     yaḥ patyate vṛṣabho vṛṣṇyāvānsatyaḥ satvā purumāyaḥ sahasvān.

     WITH these my hymns I glorify that Indra who is alone to be invoked by mortals,
     The Lord, the Mighty One, of manly vigour, victorious, Hero, true, and full of wisdom.

2. sincere, honest, truthful, faithful
3. pure, virtuous, good
4. successful, effectual, valid

Declension

Masculine a-stem declension of स॒त्य

	singular	dual	plural
nominative	स॒त्यः (satyáḥ)	स॒त्यौ (satyáu) स॒त्या¹ (satyā́¹)	स॒त्याः (satyā́ḥ) स॒त्यासः॑¹ (satyā́saḥ¹)
accusative	स॒त्यम् (satyám)	स॒त्यौ (satyáu) स॒त्या¹ (satyā́¹)	स॒त्यान् (satyā́n)
instrumental	स॒त्येन॑ (satyéna)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्यैः (satyáiḥ) स॒त्येभिः॑¹ (satyébhiḥ¹)
dative	स॒त्याय॑ (satyā́ya)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्येभ्यः॑ (satyébhyaḥ)
ablative	स॒त्यात् (satyā́t)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्येभ्यः॑ (satyébhyaḥ)
genitive	स॒त्यस्य॑ (satyásya)	स॒त्ययोः॑ (satyáyoḥ) स॒त्योः¹ (satyóḥ¹)	स॒त्याना॑म् (satyā́nām)
locative	स॒त्ये (satyé)	स॒त्ययोः॑ (satyáyoḥ) स॒त्योः¹ (satyóḥ¹)	स॒त्येषु॑ (satyéṣu)
vocative	सत्य॑ (sátya)	सत्यौ॑ (sátyau) सत्या॑¹ (sátyā¹)	सत्याः॑ (sátyāḥ) सत्या॑सः¹ (sátyāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of स॒त्या

	singular	dual	plural
nominative	स॒त्या (satyā́)	स॒त्ये (satyé)	स॒त्याः (satyā́ḥ)
accusative	स॒त्याम् (satyā́m)	स॒त्ये (satyé)	स॒त्याः (satyā́ḥ)
instrumental	स॒त्यया॑ (satyáyā) स॒त्या¹ (satyā́¹)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्याभिः॑ (satyā́bhiḥ)
dative	स॒त्यायै॑ (satyā́yai)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्याभ्यः॑ (satyā́bhyaḥ)
ablative	स॒त्यायाः॑ (satyā́yāḥ) स॒त्यायै॑² (satyā́yai²)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्याभ्यः॑ (satyā́bhyaḥ)
genitive	स॒त्यायाः॑ (satyā́yāḥ) स॒त्यायै॑² (satyā́yai²)	स॒त्ययोः॑ (satyáyoḥ)	स॒त्याना॑म् (satyā́nām)
locative	स॒त्याया॑म् (satyā́yām)	स॒त्ययोः॑ (satyáyoḥ)	स॒त्यासु॑ (satyā́su)
vocative	सत्ये॑ (sátye)	सत्ये॑ (sátye)	सत्याः॑ (sátyāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of स॒त्य

	singular	dual	plural
nominative	स॒त्यम् (satyám)	स॒त्ये (satyé)	स॒त्यानि॑ (satyā́ni) स॒त्या¹ (satyā́¹)
accusative	स॒त्यम् (satyám)	स॒त्ये (satyé)	स॒त्यानि॑ (satyā́ni) स॒त्या¹ (satyā́¹)
instrumental	स॒त्येन॑ (satyéna)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्यैः (satyáiḥ) स॒त्येभिः॑¹ (satyébhiḥ¹)
dative	स॒त्याय॑ (satyā́ya)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्येभ्यः॑ (satyébhyaḥ)
ablative	स॒त्यात् (satyā́t)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्येभ्यः॑ (satyébhyaḥ)
genitive	स॒त्यस्य॑ (satyásya)	स॒त्ययोः॑ (satyáyoḥ) स॒त्योः¹ (satyóḥ¹)	स॒त्याना॑म् (satyā́nām)
locative	स॒त्ये (satyé)	स॒त्ययोः॑ (satyáyoḥ) स॒त्योः¹ (satyóḥ¹)	स॒त्येषु॑ (satyéṣu)
vocative	सत्य॑ (sátya)	सत्ये॑ (sátye)	सत्या॑नि (sátyāni) सत्या॑¹ (sátyā¹)

• ¹Vedic

Noun

स॒त्य • (satyá) stem, n

1. truth
2. reality

Declension

Neuter a-stem declension of स॒त्य

	singular	dual	plural
nominative	स॒त्यम् (satyám)	स॒त्ये (satyé)	स॒त्यानि॑ (satyā́ni) स॒त्या¹ (satyā́¹)
accusative	स॒त्यम् (satyám)	स॒त्ये (satyé)	स॒त्यानि॑ (satyā́ni) स॒त्या¹ (satyā́¹)
instrumental	स॒त्येन॑ (satyéna)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्यैः (satyáiḥ) स॒त्येभिः॑¹ (satyébhiḥ¹)
dative	स॒त्याय॑ (satyā́ya)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्येभ्यः॑ (satyébhyaḥ)
ablative	स॒त्यात् (satyā́t)	स॒त्याभ्या॑म् (satyā́bhyām)	स॒त्येभ्यः॑ (satyébhyaḥ)
genitive	स॒त्यस्य॑ (satyásya)	स॒त्ययोः॑ (satyáyoḥ) स॒त्योः¹ (satyóḥ¹)	स॒त्याना॑म् (satyā́nām)
locative	स॒त्ये (satyé)	स॒त्ययोः॑ (satyáyoḥ) स॒त्योः¹ (satyóḥ¹)	स॒त्येषु॑ (satyéṣu)
vocative	सत्य॑ (sátya)	सत्ये॑ (sátye)	सत्या॑नि (sátyāni) सत्या॑¹ (sátyā¹)

• ¹Vedic

Derived terms

• सत्यकर्मन् (satyakarman, “one whose actions are true; sincerity in action”)
• सत्यक्रिया (satyakriyā, “a promise, oath”)
• सत्यघ्न (satyaghna, “breaking one's word”)
• सत्यजित् (satyajit, “truly victorious, conquering by truth”)
• सत्यदर्शिन् (satyadarśin, “truth-seeing, truth-discerning”)
• सत्यधर्म (satyadharma, “the law of truth”)
• सत्यबन्ध (satyabandha, “bound by the truth, truthful”)
• सत्यभाषण (satyabhāṣaṇa, “speaking of the truth”)
• सत्यभेदिन् (satyabhedin, “violating truth, promise-breaking”)
• सत्यम् (satyam, “truly, indeed, certainly, verily, yes”)
• सत्यलोक (satyaloka, “world of truth”)

Descendants

• Ashokan Prakrit: 𑀲𑀘 (saca)
  • Magadhi Prakrit: 𑀲𑀘𑁆𑀘 (sacca)
    • Early Assamese: সঞ্চা (soñca)
      • Assamese: সঁচা (xõsa)
    • Bengali: সাঁচা (śãca), সাচ্চা (śacca)
    • Sylheti: ꠢꠣꠌꠣ (hasa)
  • Maharastri Prakrit: 𑀲𑀘𑁆𑀘 (sacca)
    • Old Marathi: साच (sāca)
  • Pali: sacca
    • → Thai: สัจจะ (learned)
  • Sauraseni Prakrit: 𑀲𑀘𑁆𑀘 (sacca)
    • Gujarati: સાચ (sāc)
    • Hindustani: sac

      Hindi: सच

      Urdu: سچ

    • Punjabi:

      Gurmukhi script: ਸੱਚ (sacca)

      Shahmukhi script: سچ (sac)

    • Romani: ćaćo
• → Bengali: সত্য (śotto)
• → Hindi: सत्य (satya)
• → Kannada: ಸತ್ಯ (satya)
• → Khmer: សត្យ (sat), សត្យា (sattyaa)
• → Lao: ສັດ (sat)
• → Lü: ᦉᦈ (ṡṫs), ᦉᧆᦈ (ṡadṫs)
• → Malay: setia
  • → Indonesian: setia
• → Malayalam: സത്യം (satyaṁ)
• → Marathi: सत्य (satya)
• → Punjabi: ਸਤਿ (sati)
• → Telugu: సత్యము (satyamu)
• → Thai: สัตย์ (sàt)
• → Tamil: சத்தியம் (cattiyam), சத்யா (catyā)

Further reading

• Monier Williams (1899), “सत्य”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1135, column 3.
• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “satyá”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 759