सम्बन्ध

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• সম্বন্ধ (Assamese script)
• ᬲᬫ᭄ᬩᬦ᭄ᬥ (Balinese script)
• সম্বন্ধ (Bengali script)
• 𑰭𑰦𑰿𑰤𑰡𑰿𑰠 (Bhaiksuki script)
• 𑀲𑀫𑁆𑀩𑀦𑁆𑀥 (Brahmi script)
• သမ္ဗန္ဓ (Burmese script)
• સમ્બન્ધ (Gujarati script)
• ਸਮ੍ਬਨ੍ਧ (Gurmukhi script)
• 𑌸𑌮𑍍𑌬𑌨𑍍𑌧 (Grantha script)
• ꦱꦩ꧀ꦧꦤ꧀ꦣ (Javanese script)
• 𑂮𑂧𑂹𑂥𑂢𑂹𑂡 (Kaithi script)
• ಸಮ್ಬನ್ಧ (Kannada script)
• សម្ពន្ធ (Khmer script)
• ສມ຺ພນ຺ຘ (Lao script)
• സമ്ബന്ധ (Malayalam script)
• ᠰᠠᠮᠪᠠᠨᢡᠠ (Manchu script)
• 𑘭𑘦𑘿𑘤𑘡𑘿𑘠 (Modi script)
• ᠰᠠᠮᠪᠠᠨᢑᠾᠠ᠋ (Mongolian script)
• 𑧍𑧆𑧠𑧄𑧁𑧠𑧀 (Nandinagari script)
• 𑐳𑐩𑑂𑐧𑐣𑑂𑐢 (Newa script)
• ସମ୍ବନ୍ଧ (Odia script)
• ꢱꢪ꣄ꢨꢥ꣄ꢤ (Saurashtra script)
• 𑆱𑆩𑇀𑆧𑆤𑇀𑆣 (Sharada script)
• 𑖭𑖦𑖿𑖤𑖡𑖿𑖠 (Siddham script)
• සම‍්බන්‍ධ (Sinhalese script)
• 𑪁𑩴 𑪙𑩲𑩯 𑪙𑩮 (Soyombo script)
• 𑚨𑚢𑚶𑚠𑚝𑚶𑚜 (Takri script)
• ஸம்ப³ந்த⁴ (Tamil script)
• సమ్బన్ధ (Telugu script)
• สมฺพนฺธ (Thai script)
• ས་མྦ་ནྡྷ (Tibetan script)
• 𑒮𑒧𑓂𑒥𑒢𑓂𑒡 (Tirhuta script)
• 𑨰𑨢𑩇𑨠𑨝𑩇𑨜 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *sambandʰás, from Proto-Indo-Iranian *sambʰandʰás. Equivalent to सम्- (sam-, “together”) +‎ बन्ध (bandha, “binding, joining”). Cognate with Sogdian 𐼰𐼻𐼱𐼰𐼻𐽂 (ʾnβʾnt, “joined, attachment”), Ossetian ӕмбонд (æmbond, “fence”), Old Norse samband n (“connection”).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /sɐm.bɐn.dʱɐ/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /s̪ɐm.bɐn̪.d̪ʱɐ/

Noun

सम्बन्ध • (sambandha) stem, m

1. binding or joining together, close connection or union or association, conjunction, inherence, connection with or relation to (instrumental case with or without सह (saha), or compound; in philosophy relation or connection is said to be of three kinds, namely समवाय (samavāya), संयोग (saṃyoga) and स्वरूप (svarūpa), q.v.) (ŚrS.; Śaṃk.; Sarvad.)
2. personal connection (by marriage), relationship, fellowship, friendship, intimacy with (instrumental case with or without सह (saha) locative case or compound) (PārGṛ.; Mn.; MBh.)
3. a relation, relative, kinsman, fellow, friend, ally (Āpast.; MBh.; BhP.)
4. a collection, volume, book, (Śukas.)
5. a particular kind of calamity (VarBṛS.)
6. prosperity, success (L.)
7. fitness, propriety (L.)
8. the application of authority to prove a theological doctrine, (W.)

Declension

Masculine a-stem declension of सम्बन्ध

	singular	dual	plural
nominative	सम्बन्धः (sambandhaḥ)	सम्बन्धौ (sambandhau) सम्बन्धा¹ (sambandhā¹)	सम्बन्धाः (sambandhāḥ) सम्बन्धासः¹ (sambandhāsaḥ¹)
accusative	सम्बन्धम् (sambandham)	सम्बन्धौ (sambandhau) सम्बन्धा¹ (sambandhā¹)	सम्बन्धान् (sambandhān)
instrumental	सम्बन्धेन (sambandhena)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धैः (sambandhaiḥ) सम्बन्धेभिः¹ (sambandhebhiḥ¹)
dative	सम्बन्धाय (sambandhāya)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धेभ्यः (sambandhebhyaḥ)
ablative	सम्बन्धात् (sambandhāt)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धेभ्यः (sambandhebhyaḥ)
genitive	सम्बन्धस्य (sambandhasya)	सम्बन्धयोः (sambandhayoḥ)	सम्बन्धानाम् (sambandhānām)
locative	सम्बन्धे (sambandhe)	सम्बन्धयोः (sambandhayoḥ)	सम्बन्धेषु (sambandheṣu)
vocative	सम्बन्ध (sambandha)	सम्बन्धौ (sambandhau) सम्बन्धा¹ (sambandhā¹)	सम्बन्धाः (sambandhāḥ) सम्बन्धासः¹ (sambandhāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Descendants

• Pali: sambandha
  • → Burmese: သမ္ဗန္ဓ (sambandha.)
  • → Khmer: សម្ពន្ធ (sɑmpŭən)
  • → Thai: สัมพันธ์ (sǎm-pan)
• → Gujarati: સંબંધ (sambandh)
• → Hindi: संबंध (sambandh), सम्बन्ध (sambandh)
• → Kannada: ಸಂಬಂಧ (sambandha)
• → Malayalam: സംബന്ധം (sambandhaṁ)
• → Nepali: संबंध (sambandha)
• → Odia: ସମ୍ବନ୍ଧ (sambandha)
• → Old Marathi: 𑘭𑘽𑘤𑘽𑘠 (saṃbaṃdha)
  • Marathi: संबंध (sambandha)
• → Punjabi: ਸੰਬੰਧ (sambandh)
• → Tamil: சம்பந்தம் (campantam)
• → Telugu: సంబంధము (sambandhamu)

Adjective

सम्बन्ध • (sambandha) stem

1. able, capable (L.)
2. fit, right, proper (L.)

Declension

Masculine a-stem declension of सम्बन्ध

	singular	dual	plural
nominative	सम्बन्धः (sambandhaḥ)	सम्बन्धौ (sambandhau) सम्बन्धा¹ (sambandhā¹)	सम्बन्धाः (sambandhāḥ) सम्बन्धासः¹ (sambandhāsaḥ¹)
accusative	सम्बन्धम् (sambandham)	सम्बन्धौ (sambandhau) सम्बन्धा¹ (sambandhā¹)	सम्बन्धान् (sambandhān)
instrumental	सम्बन्धेन (sambandhena)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धैः (sambandhaiḥ) सम्बन्धेभिः¹ (sambandhebhiḥ¹)
dative	सम्बन्धाय (sambandhāya)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धेभ्यः (sambandhebhyaḥ)
ablative	सम्बन्धात् (sambandhāt)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धेभ्यः (sambandhebhyaḥ)
genitive	सम्बन्धस्य (sambandhasya)	सम्बन्धयोः (sambandhayoḥ)	सम्बन्धानाम् (sambandhānām)
locative	सम्बन्धे (sambandhe)	सम्बन्धयोः (sambandhayoḥ)	सम्बन्धेषु (sambandheṣu)
vocative	सम्बन्ध (sambandha)	सम्बन्धौ (sambandhau) सम्बन्धा¹ (sambandhā¹)	सम्बन्धाः (sambandhāḥ) सम्बन्धासः¹ (sambandhāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of सम्बन्धा

	singular	dual	plural
nominative	सम्बन्धा (sambandhā)	सम्बन्धे (sambandhe)	सम्बन्धाः (sambandhāḥ)
accusative	सम्बन्धाम् (sambandhām)	सम्बन्धे (sambandhe)	सम्बन्धाः (sambandhāḥ)
instrumental	सम्बन्धया (sambandhayā) सम्बन्धा¹ (sambandhā¹)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धाभिः (sambandhābhiḥ)
dative	सम्बन्धायै (sambandhāyai)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धाभ्यः (sambandhābhyaḥ)
ablative	सम्बन्धायाः (sambandhāyāḥ) सम्बन्धायै² (sambandhāyai²)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धाभ्यः (sambandhābhyaḥ)
genitive	सम्बन्धायाः (sambandhāyāḥ) सम्बन्धायै² (sambandhāyai²)	सम्बन्धयोः (sambandhayoḥ)	सम्बन्धानाम् (sambandhānām)
locative	सम्बन्धायाम् (sambandhāyām)	सम्बन्धयोः (sambandhayoḥ)	सम्बन्धासु (sambandhāsu)
vocative	सम्बन्धे (sambandhe)	सम्बन्धे (sambandhe)	सम्बन्धाः (sambandhāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of सम्बन्ध

	singular	dual	plural
nominative	सम्बन्धम् (sambandham)	सम्बन्धे (sambandhe)	सम्बन्धानि (sambandhāni) सम्बन्धा¹ (sambandhā¹)
accusative	सम्बन्धम् (sambandham)	सम्बन्धे (sambandhe)	सम्बन्धानि (sambandhāni) सम्बन्धा¹ (sambandhā¹)
instrumental	सम्बन्धेन (sambandhena)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धैः (sambandhaiḥ) सम्बन्धेभिः¹ (sambandhebhiḥ¹)
dative	सम्बन्धाय (sambandhāya)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धेभ्यः (sambandhebhyaḥ)
ablative	सम्बन्धात् (sambandhāt)	सम्बन्धाभ्याम् (sambandhābhyām)	सम्बन्धेभ्यः (sambandhebhyaḥ)
genitive	सम्बन्धस्य (sambandhasya)	सम्बन्धयोः (sambandhayoḥ)	सम्बन्धानाम् (sambandhānām)
locative	सम्बन्धे (sambandhe)	सम्बन्धयोः (sambandhayoḥ)	सम्बन्धेषु (sambandheṣu)
vocative	सम्बन्ध (sambandha)	सम्बन्धे (sambandhe)	सम्बन्धानि (sambandhāni) सम्बन्धा¹ (sambandhā¹)

• ¹Vedic

References

• Monier Williams (1899), “सम्बन्ध”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1177/3.