सुप्रचेतस्
Sanskrit
[edit]Alternative scripts
[edit]Alternative scripts
- সুপ্ৰচেতস্ (Assamese script)
- ᬲᬸᬧ᭄ᬭᬘᬾᬢᬲ᭄ (Balinese script)
- সুপ্রচেতস্ (Bengali script)
- 𑰭𑰲𑰢𑰿𑰨𑰓𑰸𑰝𑰭𑰿 (Bhaiksuki script)
- 𑀲𑀼𑀧𑁆𑀭𑀘𑁂𑀢𑀲𑁆 (Brahmi script)
- သုပြစေတသ် (Burmese script)
- સુપ્રચેતસ્ (Gujarati script)
- ਸੁਪ੍ਰਚੇਤਸ੍ (Gurmukhi script)
- 𑌸𑍁𑌪𑍍𑌰𑌚𑍇𑌤𑌸𑍍 (Grantha script)
- ꦱꦸꦥꦿꦕꦺꦠꦱ꧀ (Javanese script)
- 𑂮𑂳𑂣𑂹𑂩𑂒𑂵𑂞𑂮𑂹 (Kaithi script)
- ಸುಪ್ರಚೇತಸ್ (Kannada script)
- សុប្រចេតស៑ (Khmer script)
- ສຸປ຺ຣເຈຕສ຺ (Lao script)
- സുപ്രചേതസ് (Malayalam script)
- ᠰᡠᢒᡵᠠᢜᡝᢠᠠᠰ᠌ (Manchu script)
- 𑘭𑘳𑘢𑘿𑘨𑘓𑘹𑘝𑘭𑘿 (Modi script)
- ᠰᠤᢒᠷᠠᢋᠧᢐᠠᠰ (Mongolian script)
- 𑧍𑧔𑧂𑧠𑧈𑦳𑧚𑦽𑧍𑧠 (Nandinagari script)
- 𑐳𑐸𑐥𑑂𑐬𑐔𑐾𑐟𑐳𑑂 (Newa script)
- ସୁପ୍ରଚେତସ୍ (Odia script)
- ꢱꢸꢦ꣄ꢬꢗꢾꢡꢱ꣄ (Saurashtra script)
- 𑆱𑆶𑆥𑇀𑆫𑆖𑆼𑆠𑆱𑇀 (Sharada script)
- 𑖭𑖲𑖢𑖿𑖨𑖓𑖸𑖝𑖭𑖿 (Siddham script)
- සුප්රචෙතස් (Sinhalese script)
- 𑪁𑩒𑩰 𑪙𑩼𑩡𑩔𑩫𑪁 𑪙 (Soyombo script)
- 𑚨𑚰𑚞𑚶𑚤𑚏𑚲𑚙𑚨𑚶 (Takri script)
- ஸுப்ரசேதஸ் (Tamil script)
- సుప్రచేతస్ (Telugu script)
- สุปฺรเจตสฺ (Thai script)
- སུ་པྲ་ཙེ་ཏ་ས྄ (Tibetan script)
- 𑒮𑒳𑒣𑓂𑒩𑒔𑒹𑒞𑒮𑓂 (Tirhuta script)
- 𑨰𑨃𑨞𑩇𑨫𑨣𑨄𑨙𑨰𑨴 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]From सु- (su-) + प्रचेतस् (pracetas).
Pronunciation
[edit]Adjective
[edit]सु॒प्रचे॑तस् • (suprácetas) stem
- very wise
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 1.159.4:
- ते मायिनो ममिरे सुप्रचेतसो जामी सयोनी मिथुना समोकसा ।
नव्यंनव्यं तन्तुमा तन्वते दिवि समुद्रे अन्तः कवयः सुदीतयः ॥- te māyino mamire supracetaso jāmī sayonī mithunā samokasā.
navyaṃnavyaṃ tantumā tanvate divi samudre antaḥ kavayaḥ sudītayaḥ. - They with surpassing skill, extremely wise, have measured out the Twins united in their birth and in their home.
They, the refulgent Sages, weave within the sky, yea, in the depths of sea, a web for ever new.
- te māyino mamire supracetaso jāmī sayonī mithunā samokasā.
- ते मायिनो ममिरे सुप्रचेतसो जामी सयोनी मिथुना समोकसा ।
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | सु॒प्रचे॑ताः (suprácetāḥ) | सु॒प्रचे॑तसौ (suprácetasau) सु॒प्रचे॑तसा¹ (suprácetasā¹) |
सु॒प्रचे॑तसः (suprácetasaḥ) सु॒प्रचे॑ताः¹ (suprácetāḥ¹) |
| accusative | सु॒प्रचे॑तसम् (suprácetasam) सु॒प्रचे॑ताम्¹ (suprácetām¹) |
सु॒प्रचे॑तसौ (suprácetasau) सु॒प्रचे॑तसा¹ (suprácetasā¹) |
सु॒प्रचे॑तसः (suprácetasaḥ) सु॒प्रचे॑ताः¹ (suprácetāḥ¹) |
| instrumental | सु॒प्रचे॑तसा (suprácetasā) | सु॒प्रचे॑तोभ्याम् (suprácetobhyām) | सु॒प्रचे॑तोभिः (suprácetobhiḥ) |
| dative | सु॒प्रचे॑तसे (suprácetase) | सु॒प्रचे॑तोभ्याम् (suprácetobhyām) | सु॒प्रचे॑तोभ्यः (suprácetobhyaḥ) |
| ablative | सु॒प्रचे॑तसः (suprácetasaḥ) | सु॒प्रचे॑तोभ्याम् (suprácetobhyām) | सु॒प्रचे॑तोभ्यः (suprácetobhyaḥ) |
| genitive | सु॒प्रचे॑तसः (suprácetasaḥ) | सु॒प्रचे॑तसोः (suprácetasoḥ) | सु॒प्रचे॑तसाम् (suprácetasām) |
| locative | सु॒प्रचे॑तसि (suprácetasi) | सु॒प्रचे॑तसोः (suprácetasoḥ) | सु॒प्रचे॑तस्सु (suprácetassu) |
| vocative | सुप्र॑चेतः (súpracetaḥ) | सुप्र॑चेतसौ (súpracetasau) सुप्र॑चेतसा¹ (súpracetasā¹) |
सुप्र॑चेतसः (súpracetasaḥ) सुप्र॑चेताः¹ (súpracetāḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | सु॒प्रचे॑ताः (suprácetāḥ) | सु॒प्रचे॑तसौ (suprácetasau) सु॒प्रचे॑तसा¹ (suprácetasā¹) |
सु॒प्रचे॑तसः (suprácetasaḥ) सु॒प्रचे॑ताः¹ (suprácetāḥ¹) |
| accusative | सु॒प्रचे॑तसम् (suprácetasam) सु॒प्रचे॑ताम्¹ (suprácetām¹) |
सु॒प्रचे॑तसौ (suprácetasau) सु॒प्रचे॑तसा¹ (suprácetasā¹) |
सु॒प्रचे॑तसः (suprácetasaḥ) सु॒प्रचे॑ताः¹ (suprácetāḥ¹) |
| instrumental | सु॒प्रचे॑तसा (suprácetasā) | सु॒प्रचे॑तोभ्याम् (suprácetobhyām) | सु॒प्रचे॑तोभिः (suprácetobhiḥ) |
| dative | सु॒प्रचे॑तसे (suprácetase) | सु॒प्रचे॑तोभ्याम् (suprácetobhyām) | सु॒प्रचे॑तोभ्यः (suprácetobhyaḥ) |
| ablative | सु॒प्रचे॑तसः (suprácetasaḥ) | सु॒प्रचे॑तोभ्याम् (suprácetobhyām) | सु॒प्रचे॑तोभ्यः (suprácetobhyaḥ) |
| genitive | सु॒प्रचे॑तसः (suprácetasaḥ) | सु॒प्रचे॑तसोः (suprácetasoḥ) | सु॒प्रचे॑तसाम् (suprácetasām) |
| locative | सु॒प्रचे॑तसि (suprácetasi) | सु॒प्रचे॑तसोः (suprácetasoḥ) | सु॒प्रचे॑तस्सु (suprácetassu) |
| vocative | सुप्र॑चेतः (súpracetaḥ) | सुप्र॑चेतसौ (súpracetasau) सुप्र॑चेतसा¹ (súpracetasā¹) |
सुप्र॑चेतसः (súpracetasaḥ) सुप्र॑चेताः¹ (súpracetāḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | सु॒प्रचे॑तः (suprácetaḥ) सु॒प्रचे॑ताः¹ (suprácetāḥ¹) |
सु॒प्रचे॑तसी (suprácetasī) | सु॒प्रचे॑तांसि (suprácetāṃsi) |
| accusative | सु॒प्रचे॑तः (suprácetaḥ) सु॒प्रचे॑ताः¹ (suprácetāḥ¹) |
सु॒प्रचे॑तसी (suprácetasī) | सु॒प्रचे॑तांसि (suprácetāṃsi) |
| instrumental | सु॒प्रचे॑तसा (suprácetasā) | सु॒प्रचे॑तोभ्याम् (suprácetobhyām) | सु॒प्रचे॑तोभिः (suprácetobhiḥ) |
| dative | सु॒प्रचे॑तसे (suprácetase) | सु॒प्रचे॑तोभ्याम् (suprácetobhyām) | सु॒प्रचे॑तोभ्यः (suprácetobhyaḥ) |
| ablative | सु॒प्रचे॑तसः (suprácetasaḥ) | सु॒प्रचे॑तोभ्याम् (suprácetobhyām) | सु॒प्रचे॑तोभ्यः (suprácetobhyaḥ) |
| genitive | सु॒प्रचे॑तसः (suprácetasaḥ) | सु॒प्रचे॑तसोः (suprácetasoḥ) | सु॒प्रचे॑तसाम् (suprácetasām) |
| locative | सु॒प्रचे॑तसि (suprácetasi) | सु॒प्रचे॑तसोः (suprácetasoḥ) | सु॒प्रचे॑तस्सु (suprácetassu) |
| vocative | सुप्र॑चेतः (súpracetaḥ) | सुप्र॑चेतसी (súpracetasī) | सुप्र॑चेतांसि (súpracetāṃsi) |
- ¹Vedic
References
[edit]- Monier Williams (1899), “सुप्रचेतस्”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1228.