हरिण
Appearance
Pali
[edit]Alternative forms
[edit]Alternative scripts
Noun
[edit]हरिण m
- Devanagari script form of hariṇa (“deer”)
Declension
[edit]Declension table of "हरिण" (masculine)
| Case \ Number | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nominative (first) | हरिणो (hariṇo) | हरिणा (hariṇā) |
| Accusative (second) | हरिणं (hariṇaṃ) | हरिणे (hariṇe) |
| Instrumental (third) | हरिणेन (hariṇena) | हरिणेहि (hariṇehi) or हरिणेभि (hariṇebhi) |
| Dative (fourth) | हरिणस्स (hariṇassa) or हरिणाय (hariṇāya) or हरिणत्थं (hariṇatthaṃ) | हरिणानं (hariṇānaṃ) |
| Ablative (fifth) | हरिणस्मा (hariṇasmā) or हरिणम्हा (hariṇamhā) or हरिणा (hariṇā) | हरिणेहि (hariṇehi) or हरिणेभि (hariṇebhi) |
| Genitive (sixth) | हरिणस्स (hariṇassa) | हरिणानं (hariṇānaṃ) |
| Locative (seventh) | हरिणस्मिं (hariṇasmiṃ) or हरिणम्हि (hariṇamhi) or हरिणे (hariṇe) | हरिणेसु (hariṇesu) |
| Vocative (calling) | हरिण (hariṇa) | हरिणा (hariṇā) |
Prakrit
[edit]Noun
[edit]हरिण (hariṇa)
- Devanagari script form of 𑀳𑀭𑀺𑀡 (“deer”)
Sanskrit
[edit]Alternative scripts
[edit]Alternative scripts
- হৰিণ (Assamese script)
- ᬳᬭᬶᬡ (Balinese script)
- হরিণ (Bengali script)
- 𑰮𑰨𑰰𑰜 (Bhaiksuki script)
- 𑀳𑀭𑀺𑀡 (Brahmi script)
- ဟရိဏ (Burmese script)
- હરિણ (Gujarati script)
- ਹਰਿਣ (Gurmukhi script)
- 𑌹𑌰𑌿𑌣 (Grantha script)
- ꦲꦫꦶꦟ (Javanese script)
- 𑂯𑂩𑂱𑂝 (Kaithi script)
- ಹರಿಣ (Kannada script)
- ហរិណ (Khmer script)
- ຫຣິຓ (Lao script)
- ഹരിണ (Malayalam script)
- ᡥᠠᡵᡳᢏᠠ (Manchu script)
- 𑘮𑘨𑘱𑘜 (Modi script)
- ᠾᠠᠷᠢᢏᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑧎𑧈𑧒𑦼 (Nandinagari script)
- 𑐴𑐬𑐶𑐞 (Newa script)
- ହରିଣ (Odia script)
- ꢲꢬꢶꢠ (Saurashtra script)
- 𑆲𑆫𑆴𑆟 (Sharada script)
- 𑖮𑖨𑖰𑖜 (Siddham script)
- හරිණ (Sinhalese script)
- 𑪂𑩼𑩑𑩪 (Soyombo script)
- 𑚩𑚤𑚮𑚘 (Takri script)
- ஹரிண (Tamil script)
- హరిణ (Telugu script)
- หริณ (Thai script)
- ཧ་རི་ཎ (Tibetan script)
- 𑒯𑒩𑒱𑒝 (Tirhuta script)
- 𑨱𑨫𑨁𑨘 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]From हरि (hari, “yellow, fawn coloured”); from Proto-Indo-European *ǵʰelh₃-.
Pronunciation
[edit]Adjective
[edit]ह॒रि॒ण • (hariṇá) stem
- fawn coloured, yellowish, tawny
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | ह॒रि॒णः (hariṇáḥ) | ह॒रि॒णौ (hariṇáu) ह॒रि॒णा¹ (hariṇā́¹) |
ह॒रि॒णाः (hariṇā́ḥ) ह॒रि॒णासः॑¹ (hariṇā́saḥ¹) |
| accusative | ह॒रि॒णम् (hariṇám) | ह॒रि॒णौ (hariṇáu) ह॒रि॒णा¹ (hariṇā́¹) |
ह॒रि॒णान् (hariṇā́n) |
| instrumental | ह॒रि॒णेन॑ (hariṇéna) | ह॒रि॒णाभ्या॑म् (hariṇā́bhyām) | ह॒रि॒णैः (hariṇáiḥ) ह॒रि॒णेभिः॑¹ (hariṇébhiḥ¹) |
| dative | ह॒रि॒णाय॑ (hariṇā́ya) | ह॒रि॒णाभ्या॑म् (hariṇā́bhyām) | ह॒रि॒णेभ्यः॑ (hariṇébhyaḥ) |
| ablative | ह॒रि॒णात् (hariṇā́t) | ह॒रि॒णाभ्या॑म् (hariṇā́bhyām) | ह॒रि॒णेभ्यः॑ (hariṇébhyaḥ) |
| genitive | ह॒रि॒णस्य॑ (hariṇásya) | ह॒रि॒णयोः॑ (hariṇáyoḥ) | ह॒रि॒णाना॑म् (hariṇā́nām) |
| locative | ह॒रि॒णे (hariṇé) | ह॒रि॒णयोः॑ (hariṇáyoḥ) | ह॒रि॒णेषु॑ (hariṇéṣu) |
| vocative | हरि॑ण (háriṇa) | हरि॑णौ (háriṇau) हरि॑णा¹ (háriṇā¹) |
हरि॑णाः (háriṇāḥ) हरि॑णासः¹ (háriṇāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | ह॒रि॒णी (hariṇī́) | ह॒रि॒ण्यौ॑ (hariṇyàu) ह॒रि॒णी¹ (hariṇī́¹) |
ह॒रि॒ण्यः॑ (hariṇyàḥ) ह॒रि॒णीः¹ (hariṇī́ḥ¹) |
| accusative | ह॒रि॒णीम् (hariṇī́m) | ह॒रि॒ण्यौ॑ (hariṇyàu) ह॒रि॒णी¹ (hariṇī́¹) |
ह॒रि॒णीः (hariṇī́ḥ) |
| instrumental | ह॒रि॒ण्या (hariṇyā́) | ह॒रि॒णीभ्या॑म् (hariṇī́bhyām) | ह॒रि॒णीभिः॑ (hariṇī́bhiḥ) |
| dative | ह॒रि॒ण्यै (hariṇyái) | ह॒रि॒णीभ्या॑म् (hariṇī́bhyām) | ह॒रि॒णीभ्यः॑ (hariṇī́bhyaḥ) |
| ablative | ह॒रि॒ण्याः (hariṇyā́ḥ) ह॒रि॒ण्यै² (hariṇyái²) |
ह॒रि॒णीभ्या॑म् (hariṇī́bhyām) | ह॒रि॒णीभ्यः॑ (hariṇī́bhyaḥ) |
| genitive | ह॒रि॒ण्याः (hariṇyā́ḥ) ह॒रि॒ण्यै² (hariṇyái²) |
ह॒रि॒ण्योः (hariṇyóḥ) | ह॒रि॒णीना॑म् (hariṇī́nām) |
| locative | ह॒रि॒ण्याम् (hariṇyā́m) | ह॒रि॒ण्योः (hariṇyóḥ) | ह॒रि॒णीषु॑ (hariṇī́ṣu) |
| vocative | हरि॑णि (háriṇi) | हरि॑ण्यौ (háriṇyau) हरि॑णी¹ (háriṇī¹) |
हरि॑ण्यः (háriṇyaḥ) हरि॑णीः¹ (háriṇīḥ¹) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | ह॒रि॒णम् (hariṇám) | ह॒रि॒णे (hariṇé) | ह॒रि॒णानि॑ (hariṇā́ni) ह॒रि॒णा¹ (hariṇā́¹) |
| accusative | ह॒रि॒णम् (hariṇám) | ह॒रि॒णे (hariṇé) | ह॒रि॒णानि॑ (hariṇā́ni) ह॒रि॒णा¹ (hariṇā́¹) |
| instrumental | ह॒रि॒णेन॑ (hariṇéna) | ह॒रि॒णाभ्या॑म् (hariṇā́bhyām) | ह॒रि॒णैः (hariṇáiḥ) ह॒रि॒णेभिः॑¹ (hariṇébhiḥ¹) |
| dative | ह॒रि॒णाय॑ (hariṇā́ya) | ह॒रि॒णाभ्या॑म् (hariṇā́bhyām) | ह॒रि॒णेभ्यः॑ (hariṇébhyaḥ) |
| ablative | ह॒रि॒णात् (hariṇā́t) | ह॒रि॒णाभ्या॑म् (hariṇā́bhyām) | ह॒रि॒णेभ्यः॑ (hariṇébhyaḥ) |
| genitive | ह॒रि॒णस्य॑ (hariṇásya) | ह॒रि॒णयोः॑ (hariṇáyoḥ) | ह॒रि॒णाना॑म् (hariṇā́nām) |
| locative | ह॒रि॒णे (hariṇé) | ह॒रि॒णयोः॑ (hariṇáyoḥ) | ह॒रि॒णेषु॑ (hariṇéṣu) |
| vocative | हरि॑ण (háriṇa) | हरि॑णे (háriṇe) | हरि॑णानि (háriṇāni) हरि॑णा¹ (háriṇā¹) |
- ¹Vedic
Noun
[edit]ह॒रि॒ण • (hariṇá) stem, m
- a deer, antelope, stag
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 1.163.1:
- यदक्र॑न्दः प्रथ॒मं जाय॑मान उ॒द्यन्त्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात्।
श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उ॑प॒स्तुत्यं॒ महि॑ जा॒तं ते॑ अर्वन्॥- yádákrandaḥ prathamáṃ jā́yamāna udyántsamudrā́dutá vā púrīṣāt.
śyenásya pakṣā́ hariṇásya bāhū́ upastútyaṃ máhi jātáṃ te arvan. - When, first springing into life, you neighed, proceeding from the sea or upper waters, you had the limbs of the deer, and eagle's wings.
O Horse, your birth is near and must be lauded.
- yádákrandaḥ prathamáṃ jā́yamāna udyántsamudrā́dutá vā púrīṣāt.
- यदक्र॑न्दः प्रथ॒मं जाय॑मान उ॒द्यन्त्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात्।
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | ह॒रि॒णः (hariṇáḥ) | ह॒रि॒णौ (hariṇáu) ह॒रि॒णा¹ (hariṇā́¹) |
ह॒रि॒णाः (hariṇā́ḥ) ह॒रि॒णासः॑¹ (hariṇā́saḥ¹) |
| accusative | ह॒रि॒णम् (hariṇám) | ह॒रि॒णौ (hariṇáu) ह॒रि॒णा¹ (hariṇā́¹) |
ह॒रि॒णान् (hariṇā́n) |
| instrumental | ह॒रि॒णेन॑ (hariṇéna) | ह॒रि॒णाभ्या॑म् (hariṇā́bhyām) | ह॒रि॒णैः (hariṇáiḥ) ह॒रि॒णेभिः॑¹ (hariṇébhiḥ¹) |
| dative | ह॒रि॒णाय॑ (hariṇā́ya) | ह॒रि॒णाभ्या॑म् (hariṇā́bhyām) | ह॒रि॒णेभ्यः॑ (hariṇébhyaḥ) |
| ablative | ह॒रि॒णात् (hariṇā́t) | ह॒रि॒णाभ्या॑म् (hariṇā́bhyām) | ह॒रि॒णेभ्यः॑ (hariṇébhyaḥ) |
| genitive | ह॒रि॒णस्य॑ (hariṇásya) | ह॒रि॒णयोः॑ (hariṇáyoḥ) | ह॒रि॒णाना॑म् (hariṇā́nām) |
| locative | ह॒रि॒णे (hariṇé) | ह॒रि॒णयोः॑ (hariṇáyoḥ) | ह॒रि॒णेषु॑ (hariṇéṣu) |
| vocative | हरि॑ण (háriṇa) | हरि॑णौ (háriṇau) हरि॑णा¹ (háriṇā¹) |
हरि॑णाः (háriṇāḥ) हरि॑णासः¹ (háriṇāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
Related terms
[edit]- हरिणी (hariṇī́, “doe”)
Descendants
[edit]- Pali: hariṇa
- Prakrit: 𑀳𑀭𑀺𑀡 (hariṇa)
- Hindi: हिरन (hiran)
- Sindhi: हरणु
- Bengali: হরিণ (horin)
- Assamese: হৰিণ (horin)
References
[edit]- Monier Williams (1899), “हरिण”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1291.
Categories:
- Pali lemmas
- Pali nouns
- Pali nouns in Devanagari script
- Pali masculine nouns
- Prakrit lemmas
- Prakrit nouns
- Prakrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script
- Sanskrit a-stem adjectives
- Sanskrit a-stem nouns
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit masculine nouns
- Sanskrit terms with quotations