Jump to content

𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾

From Wiktionary, the free dictionary

Old Uyghur

[edit]
Orthographic variants
Uyghur script 𐽽𐽰𐽷𐽾 (cʾkr /⁠čakr⁠/)[1]

Etymology 1

[edit]

Inherited from Proto-Common Turkic *čakïr (light gray, grayish blue (of eyes)). Cognate with Karakhanid چَاقِرْ (čaqır, blue or gray of eyes).

Adjective

[edit]

𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾 (cʾkyr /čaḳïr, čagïr/)

  1. (rare) blue (said of eye color)
    𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾 𐽷𐽳𐽶𐽴𐾁𐽳𐽷
    cʾkyr kwyzlwk
    /čakïr közlüg/
    blue-eyed.

Etymology 2

[edit]

Borrowed from Tocharian B cākkär, from Sogdian ܨܮܪ (čaxr /⁠cγr⁠/), 𐼕𐼋𐼋𐼘 (čakr⁠ /⁠ckkr⁠/), itself from Sanskrit चक्र (cakra, wheel), ultimately from Proto-Indo-Iranian *čakrám (wheel).

Noun

[edit]

𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾 (cʾkyr /čakir, čakré/)

  1. wheel
  2. (weaponry) chakram, a kind of disk used as a melee weapon
  3. (religion, Buddhism) chakra
  4. (religion, Buddhism) one of seven jewels representative of the Buddha's and or Maitreya's allure in Mahāyāna Buddhism
Declension
[edit]
Declension of 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾
Note: Not all forms are attested.
singular definite plural
nominative 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾 (cʾkyr) 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐾁𐽰𐽾 (cʾkyrlʾr)
genitive 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐽺𐽶𐽺𐽷 (cʾkyrnynk) 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐾁𐽰𐽾𐽺𐽶𐽺𐽷 (cʾkyrlʾrnynk)
dative 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐽷𐽰 (cʾkyrkʾ) 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐾁𐽰𐽾𐽷𐽰 (cʾkyrlʾrkʾ)
accusative 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐽶𐽷 (cʾkyryk)
𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐽺𐽶 (cʾkyrny)
𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐾁𐽰𐽾𐽶𐽷 (cʾkyrlʾryk)
𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐾁𐽰𐽾𐽺𐽶 (cʾkyrlʾrny)
locative 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐽸𐽰 (cʾkyrdʾ) 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐾁𐽰𐽾𐽸𐽰 (cʾkyrlʾrdʾ)
ablative 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐽸𐽶𐽺 (cʾkyrdyn) 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐾁𐽰𐽾𐽸𐽶𐽺 (cʾkyrlʾrdyn)
instrumental 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐽶𐽺 (cʾkyryn) 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐾁𐽰𐽾𐽶𐽺 (cʾkyrlʾryn)
equative 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐽽𐽰 (cʾkyrcʾ)
directive 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐽷𐽰𐽾𐽳 (cʾkyrkʾrw)
similative 𐽽𐽰𐽷𐽶𐽾𐾁𐽰𐽶𐽳 (cʾkyrlʾyw)
Derived terms
[edit]

See also

[edit]
Colors in Old Uyghur · 𐽰𐽳𐽶𐽺𐽷 (ʾwynk) (layout · text)
     𐽰𐽰𐽲 (ʾʾq), 𐽶𐽳𐽾𐽳𐽺𐽷 (ywrwnk)      𐽼𐽳𐽴 (pwz), 𐽷𐽳𐽶𐽷 (kwyk)      𐽲𐽰𐽾𐽰 (qʾrʾ)
             𐽰𐽰𐾁 (ʾʾl), 𐽲𐽶𐽴𐽶𐾁 (qyzyl)              𐽰𐽰𐽾 (ʾʾr), 𐽶𐽰𐽲𐽶𐽴 (yʾqyz)              𐽻𐽰𐽾𐽶𐽲 (sʾryq)
                          𐽷𐽳𐽶𐽷 (kwyk), 𐽶𐽰𐽿𐽶𐾁 (yʾšyl)             
                          𐽷𐽳𐽶𐽷 (kwyk)             
                          𐽶𐽶𐽼𐽷𐽶𐽺 (yypkyn), 𐽲𐽶𐽴𐽲𐽰𐽺 (qyzqʾn)             

References

[edit]
  1. ^ Etymology 2 only.
  • Caferoğlu, Ahmet (1968), “çaḳır”, in Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü (Türk Dil Kurumu Yayınları; 260) (in Turkish), Istanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi, page çaḳır
  • Wilkens, Jens (2021), “(1) čakır, č(a)kir ~ č(a)k(i)r ~ čakir”, in Handwörterbuch des Altuigurischen (in German), Göttingen: Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, page (1) čakır, č(a)kir ~ č(a)k(i)r ~ čakir