Jump to content

ağız

From Wiktionary, the free dictionary

Azerbaijani

[edit]
Other scripts
Cyrillic ағыз
Arabic آغؽز
Ağız.

Etymology

[edit]

From Proto-Turkic *āgïŕ. Cognate with Old Turkic 𐰍𐰕 (ǧz /⁠aɣïz⁠/), etc.

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): [ɑˈɣɯz]
  • Audio:(file)
  • Hyphenation: a‧ğız

Noun

[edit]

ağız (definite accusative ağzı, plural ağızlar)

  2. mouth
    Ağzındakını tüpür! ― spit out what you have in your mouth!
  4. estuary
  6. blade
    bıçağın ağzı ― blade of a knife
  8. an opening of something
    1. the hole at the top of a pot and alike
      qazanın ağzı ― opening of a pot
    2. muzzle
      tüfəngin ağzı ― muzzle of a gun
      topun ağzı ― muzzle of a cannon
    3. entrance, entry, entry point
      mağaranın ağzı ― entry to the cave
      Synonym: girəcək
  9. immediate proximity of something
    1. front
      qapının ağzında ― in front of the door; at the threshold
    2. side
      yolun ağzı ― side of the road; roadside
      Synonyms: yan, qıraq, kənar
    3. eve
      bayram ağzı ― eve of a holiday
      yazağzı ― eve of the spring
      Synonyms: qabaq, ərəfə

Usage notes

[edit]

This noun is one of several Azerbaijani nouns which lose their last vowel in the accusative, genitive and dative singular, and in the singular possessive forms (see more Azerbaijani nouns which lose their last vowel).

Declension

[edit]
Declension of ağız
singular plural
nominative ağızağızlar
definite accusative ağzıağızları
dative ağzaağızlara
locative ağızdaağızlarda
ablative ağızdanağızlardan
definite genitive ağzınağızların
Possessive forms of ağız
nominative
singular plural
mənim (“my”) ağzım ağızlarım
sənin (“your”) ağzın ağızların
onun (“his/her/its”) ağzı ağızları
bizim (“our”) ağzımız ağızlarımız
sizin (“your”) ağzınız ağızlarınız
onların (“their”) ağzı or ağızları ağızları
accusative
singular plural
mənim (“my”) ağzımı ağızlarımı
sənin (“your”) ağzını ağızlarını
onun (“his/her/its”) ağzını ağızlarını
bizim (“our”) ağzımızı ağızlarımızı
sizin (“your”) ağzınızı ağızlarınızı
onların (“their”) ağzını or ağızlarını ağızlarını
dative
singular plural
mənim (“my”) ağzıma ağızlarıma
sənin (“your”) ağzına ağızlarına
onun (“his/her/its”) ağzına ağızlarına
bizim (“our”) ağzımıza ağızlarımıza
sizin (“your”) ağzınıza ağızlarınıza
onların (“their”) ağzına or ağızlarına ağızlarına
locative
singular plural
mənim (“my”) ağzımda ağızlarımda
sənin (“your”) ağzında ağızlarında
onun (“his/her/its”) ağzında ağızlarında
bizim (“our”) ağzımızda ağızlarımızda
sizin (“your”) ağzınızda ağızlarınızda
onların (“their”) ağzında or ağızlarında ağızlarında
ablative
singular plural
mənim (“my”) ağzımdan ağızlarımdan
sənin (“your”) ağzından ağızlarından
onun (“his/her/its”) ağzından ağızlarından
bizim (“our”) ağzımızdan ağızlarımızdan
sizin (“your”) ağzınızdan ağızlarınızdan
onların (“their”) ağzından or ağızlarından ağızlarından
genitive
singular plural
mənim (“my”) ağzımın ağızlarımın
sənin (“your”) ağzının ağızlarının
onun (“his/her/its”) ağzının ağızlarının
bizim (“our”) ağzımızın ağızlarımızın
sizin (“your”) ağzınızın ağızlarınızın
onların (“their”) ağzının or ağızlarının ağızlarının

Derived terms

[edit]

Compound verbs:

Crimean Tatar

[edit]
Alternative spellings
Arabic آغز
Soviet Latin aƣьz
Romanian Latin awuz
Cyrillic агъыз
Ukranian Latin ağız

Etymology

[edit]

Inherited from Proto-Turkic *āgïŕ

Pronunciation

[edit]
  • Hyphenation: a‧ğız

Noun

[edit]

ağız

  1. (anatomy) mouth
  2. vent, hole

Declension

[edit]
Declension of ağız
singular plural
nominative ağız ağızlar
genitive ağıznıñ ağızlarnıñ
dative ağızğa ağızlarğa
accusative ağıznı ağızlarnı
locative ağızda ağızlarda
ablative ağızdan ağızlardan

Derived terms

[edit]

References

[edit]

Salar

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Turkic *agïŕ. Cognate with Turkish ağız.

Pronunciation

[edit]
  • (Hualong, Xunhua, Qinghai; Gansu; Ili, Xinjiang) IPA(key): /ɑ(ː)ʁzɨ/, /ɑ(ː)ʁɨz/

Noun

[edit]

ağız (3rd person possessive ağzı, plural ağızlar)

  1. mouth
    Ağzıññı gelgen aşnı, purnıññı yitme.[1]
    Don't put the rice that comes to your mouth into your nose.
  2. measure word for sentence
    bir ağız söz
    a sentence

Declension

[edit]
Declension of ağız
singular plural
nominative ağız ağızlar
genitive ağızniği ağızlarniği
dative ağızqa ağızlarğa
definite accusative ağıznı ağızlarnı
locative ağızda ağızlarda
ablative ağızdan ağızlardan
instrumental ağızla ağızlarla
Possessive declension of ağız
nominative
singular plural
miniği ("my") ağzım ağzımlar
siniği ("your") ağzıñ ağzıñlar
aniği ("their") ağzı ağzılar
piserniği ("our") ağzımız ağzımızlar
selerniği ("your") ağzıñız ağzıñızlar
ularniği ("their") ağzı ağzılar
accusative
singular plural
miniği ("my") ağzımnı ağzımlarnı
siniği ("your") ağzıñnı ağzıñlarnı
aniği ("their") ağzını ağzılarnı
piserniği ("our") ağzımıznı ağzımızlarnı
selerniği ("your") ağzıñıznı ağzıñızlarnı
ularniği ("their") ağzını ağzılarnı
dative
singular plural
miniği ("my") ağzımqa ağzımlarğa
siniği ("your") ağzıñqa ağzıñlarğa
aniği ("their") ağzığa ağzılarğa
piserniği ("our") ağzımızqa ağzımızlarğa
selerniği ("your") ağzıñızqa ağzıñızlarğa
ularniği ("their") ağzığa ağzılarğa
locative
singular plural
miniği ("my") ağzımda ağzımlarda
siniği ("your") ağzıñda ağzıñlarda
aniği ("their") ağzıda ağzılarda
piserniği ("our") ağzımızda ağzımızlarda
selerniği ("your") ağzıñızda ağzıñızlarda
ularniği ("their") ağzıda ağzılarda
ablative
singular plural
miniği ("my") ağzımdan ağzımlardan
siniği ("your") ağzıñdan ağzıñlardan
aniği ("their") ağzıdan ağzılardan
piserniği ("our") ağzımızdan ağzımızlardan
selerniği ("your") ağzıñızdan ağzıñızlardan
ularniği ("their") ağzıdan ağzılardan
instrumental
singular plural
miniği ("my") ağzımla ağzımlarla
siniği ("your") ağzıñla ağzıñlarla
aniği ("their") ağzıla ağzılarla
piserniği ("our") ağzımızla ağzımızlarla
selerniği ("your") ağzıñızla ağzıñızlarla
ularniği ("their") ağzıla ağzılarla

References

[edit]
  1. ^ 进锋张 [Ayso Cañ Cinfen] (2008), 乌璐别格 [Ulubeğ], 鄭初陽 [Çuyañ Yebey oğlı Ceñ], editors, 撒拉尔谚语 [Salar İbret Sözler, Salar Proverbs]‎[1], China Salar Youth League, page 54
  • Potanin, G.N. (1893), “ağız”, in Тангутско-Тибетская окраина Китая и Центральная Монголия (in Russian), pages 428, 430
  • Poyarkov, Alexei; Ladygin, Vasiliy (1893), “Салары. Этнографический очерк [The Salars: An Ethnographic Sketch]”, in Этнографическое ОбозрѢніе: Императорскаго Общества Любителей Естествознанія, Антропологіи и Этнографіи [Ethnographical Review: Imperial Society of Lovers of Natural History, Anthropology and Ethnography]‎[2] (in Russian), Moscow: Publication of the Ethnographic Department, page 33
  • Rockhill, William Woodville (1894), “aks”, in Diary of a journey through Mongolia and Tibet in 1891 and 1892, Washington: Smithsonian Institution, page aks
  • Poppe, Nicholas (1953). Remarks on The Salar Language. Harvard Journal of Asiatic Studies, 16(3/4), 438–477. [3]
  • Kakuk, S. (1962), “ağız”, in “Un Vocabulaire Salar”, in Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae‎[4], volume 14, number 2, Akadémiai Kiadó, →ISBN, pages 173-196
  • 林莲云 [Lin Lianyun] (1985), “ağız”, in 撒拉语简志 [A Brief History of Salar]‎[5], Beijing: 民族出版社: 琴書店, →OCLC, page 123
  • Tenishev, Edhem (1976), “āɣyz, agyz”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow, pages 282, 283
  • Yakup, Abdurishid (2002), “ağız”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon‎[6], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, pages 34, 36
  • Ma, Chengjun; Han, Lianye; Ma, Weisheng (December 2010), “ağzi, aağïz”, in 米娜瓦尔 艾比布拉 (Minavar Abibra), editor, 撒维汉词典 (Sāwéihàncídiǎn) [Salar-Uyghur-Chinese dictionary] (in Chinese), 1st edition, Beijing, →ISBN, pages 7-8
  • 马伟 [Ma Wei]; 朝克 [Chao Ke] (2014), “ağzï”, in 撒拉语366条会话读本 [Salar 366 Conversation Reader]‎[7], 1st edition, 社会科学文献出版社 [Social Science Literature Press], →ISBN, page 108

Turkish

[edit]

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ɑˈɰɯz/, [ɑˈɯz]
  • Hyphenation: a‧ğız

Etymology 1

[edit]

From Ottoman Turkish آغز (ağız), from Proto-Turkic *āgïŕ. Cognate with Old Turkic 𐰍𐰕 (ǧz /⁠aɣïz⁠/).

Noun

[edit]

ağız (definite accusative ağzı, plural ağızlar)

  2. mouth
  4. accent
    Synonyms: şive, lehçe
  5. dialect
Declension
[edit]
Declension of ağız
singular plural
nominative ağız ağızlar
definite accusative ağzı ağızları
dative ağza ağızlara
locative ağızda ağızlarda
ablative ağızdan ağızlardan
genitive ağzın ağızların
Possessive forms
nominative
singular plural
1st singular ağzım ağızlarım
2nd singular ağzın ağızların
3rd singular ağzı ağızları
1st plural ağzımız ağızlarımız
2nd plural ağzınız ağızlarınız
3rd plural ağızları ağızları
definite accusative
singular plural
1st singular ağzımı ağızlarımı
2nd singular ağzını ağızlarını
3rd singular ağzını ağızlarını
1st plural ağzımızı ağızlarımızı
2nd plural ağzınızı ağızlarınızı
3rd plural ağızlarını ağızlarını
dative
singular plural
1st singular ağzıma ağızlarıma
2nd singular ağzına ağızlarına
3rd singular ağzına ağızlarına
1st plural ağzımıza ağızlarımıza
2nd plural ağzınıza ağızlarınıza
3rd plural ağızlarına ağızlarına
locative
singular plural
1st singular ağzımda ağızlarımda
2nd singular ağzında ağızlarında
3rd singular ağzında ağızlarında
1st plural ağzımızda ağızlarımızda
2nd plural ağzınızda ağızlarınızda
3rd plural ağızlarında ağızlarında
ablative
singular plural
1st singular ağzımdan ağızlarımdan
2nd singular ağzından ağızlarından
3rd singular ağzından ağızlarından
1st plural ağzımızdan ağızlarımızdan
2nd plural ağzınızdan ağızlarınızdan
3rd plural ağızlarından ağızlarından
genitive
singular plural
1st singular ağzımın ağızlarımın
2nd singular ağzının ağızlarının
3rd singular ağzının ağızlarının
1st plural ağzımızın ağızlarımızın
2nd plural ağzınızın ağızlarınızın
3rd plural ağızlarının ağızlarının
Derived terms
[edit]

Etymology 2

[edit]

From Ottoman Turkish آغز (ağız), from Proto-Turkic *aguŕ. Cognate with Bashkir ыуыҙ (ıwıź), Uyghur ئوغۇز (oghuz).

Noun

[edit]

ağız

  2. colostrum
Declension
[edit]
Declension of ağız
singular plural
nominative ağız ağızlar
definite accusative ağzı ağızları
dative ağza ağızlara
locative ağızda ağızlarda
ablative ağızdan ağızlardan
genitive ağzın ağızların
Possessive forms
nominative
singular plural
1st singular ağzım ağızlarım
2nd singular ağzın ağızların
3rd singular ağzı ağızları
1st plural ağzımız ağızlarımız
2nd plural ağzınız ağızlarınız
3rd plural ağızları ağızları
definite accusative
singular plural
1st singular ağzımı ağızlarımı
2nd singular ağzını ağızlarını
3rd singular ağzını ağızlarını
1st plural ağzımızı ağızlarımızı
2nd plural ağzınızı ağızlarınızı
3rd plural ağızlarını ağızlarını
dative
singular plural
1st singular ağzıma ağızlarıma
2nd singular ağzına ağızlarına
3rd singular ağzına ağızlarına
1st plural ağzımıza ağızlarımıza
2nd plural ağzınıza ağızlarınıza
3rd plural ağızlarına ağızlarına
locative
singular plural
1st singular ağzımda ağızlarımda
2nd singular ağzında ağızlarında
3rd singular ağzında ağızlarında
1st plural ağzımızda ağızlarımızda
2nd plural ağzınızda ağızlarınızda
3rd plural ağızlarında ağızlarında
ablative
singular plural
1st singular ağzımdan ağızlarımdan
2nd singular ağzından ağızlarından
3rd singular ağzından ağızlarından
1st plural ağzımızdan ağızlarımızdan
2nd plural ağzınızdan ağızlarınızdan
3rd plural ağızlarından ağızlarından
genitive
singular plural
1st singular ağzımın ağızlarımın
2nd singular ağzının ağızlarının
3rd singular ağzının ağızlarının
1st plural ağzımızın ağızlarımızın
2nd plural ağzınızın ağızlarınızın
3rd plural ağızlarının ağızlarının
Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=ağız&oldid=89538977"