cieśla

See also: Ciesla, Cieśla, cieślą, and Cieślą

Old Polish

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *tesľa. First attested in 1261.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /t͡ɕʲɛɕlʲa/
• IPA^(key): (15^th CE) /t͡ɕʲɛɕlʲa/

Noun

cieśla m pers

1. (attested in Lesser Poland, Masovia, woodworking) carpenter (craftsman who make various types of work on wood)
   • 1874 [1261], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎^[1], volume I, page 84:

     Homines nostri pecheneri, videlicet cesle

     [Homines nostri pecheneri, videlicet cieśle]

   • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎^{transliteration, transcription}, Krakow, page gl. 101a:

     Czesly artificesillud vias proicerunt

     [Cieśli artificesillud vias proicerunt]

   • 1880-1894 [XV med.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎^[2], volume V, page 259:

     Czieslie zona carpentary vxor

     [Cieśle żona carpentary vxor]

   • 1880-1894 [XV med.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎^[3], volume V, page 260:

     Czeszle oddana zona lignifabri uxor

     [Cieśle oddana zona lignifabri uxor]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 47:

     Czieslam tignacii

     [Cieślam tignacii]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 54:

     Czeslam fabris

     [Cieślam fabris]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 121:

     Czesla faber

     [Cieśla faber]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 127:

     Mystrz nad czeslamy architectus

     [Mystrz nad cieślami architectus]

   • 1950 [1479], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1475, Warsaw:

     Jakom ya nye przyssedl szamowthor sz brathem mogym Mykolayem do domv do gey... y nye wzalem gey *trzach ssekyr Marczynowy czeszly gwalthem

     [Jakom ja nie przyszedł samowtor z bratem mojim Mikołajem do domu do jej... i nie wziąłem jej trzach siekir Marcinowi cieśli gwałtem]

   • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 24r:

     Carpentarius zymmerman czyeszlą

     [Carpentarius zymmerman cieśla]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[4], page 127:

     Iozeph, ysch byl czyesla, dal sludze svoyemv dvye drzevye, aby ye vczyosal rovno podlug myary

     [Jozef, iż był cieśla, dał słudze swojemu dwie drzewie, aby je uciosał rowno podług miary]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[5], page 345:

     Azali to nie jest syn Józefów, onego cieśle?

     [Azali to nie jest syn Józefów, onego cieśle?]

2. (masonry, hapax legomenon) stonemason
   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 42:

     Cziesle, lamyącze kamyenye latomorum

     [Cieśle łamiące kamienie latomorum]

3. (construction) builder
   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 85:

     Czesla architectus

     [Cieśla architectus]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 127:

     Czesla architectus

     [Cieśla architectus]

Derived terms

adjectives

• cieślin

nouns

• cieślica
• cieślina

Related terms

nouns

• ciesło
• ciosn

verbs

• ciosać impf

Descendants

• Polish: cieśla
• Silesian: cieśla

References

• Boryś, Wiesław (2005), “cieśla”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “cieśla”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “cieśla”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “cieśla”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• K. Nitsch, editor (1955), “cieśla”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 305
• Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “cieśla”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, et al., editors (2023), “cieśla”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *tesľa

Old Polish cieśla

Polish cieśla

Inherited from Old Polish cieśla.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈt͡ɕɛ.ɕla/

• (Lesser Poland):
  • (Goral):
    • (Zagórze) IPA^(key): [ˈt͡ɕɛ.ɕla]

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɛɕla
• Syllabification: cie‧śla
• Homophone: Cieśla

Noun

cieśla m pers

1. (woodworking) carpenter (craftsman who make various types of work on wood)

Declension

Declension of cieśla

	singular	plural
nominative	cieśla	cieśle
genitive	cieśli	cieśli/cieślów
dative	cieśli	cieślom
accusative	cieślę	cieśli/cieślów
instrumental	cieślą	cieślami
locative	cieśli	cieślach
vocative	cieślo	cieśle

Related terms

adjective

• ciesielski

nouns

• ciesielstwo
• ciesiołka
• cieślarnia
• cieślica
• cieślictwo
• cieśliczka
• ciosła

Further reading

• “cieśla”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[6] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “cieśla”, in Polish dictionaries at PWN‎^[7] (in Polish)
• Józefa Kobylińska (2001), “cieśla, -e”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)‎^[8] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 20