dáil

See also: Dáil, dail, Dail, and dàil

Irish

Pronunciation

• IPA^(key): /d̪ˠɑːlʲ/, /d̪ˠaːlʲ/

Etymology 1

From Old Irish dál, from Proto-Celtic *datlā. Compare Breton dael and Welsh dadl.

Noun

dáil f (genitive singular dála, nominative plural dálaí)

1. tryst
2. betrothal
3. legislature
4. (usually capitalized; in full, Dáil Éireann) the lower house of the Irish parliament
5. (in the plural) conditions
6. (in the plural) data

Declension

Declension of dáil (third declension)

bare forms singular plural nominative dáil dálaí vocative a dháil a dhálaí genitive dála dálaí dative dáil dálaí forms with the definite article singular plural nominative an dáil na dálaí genitive na dála na ndálaí dative leis an dáil don dáil leis na dálaí

Derived terms

• bandáil
• comhdháil
• Dáil Éireann
• dáileán
• i ndeireadh na dála
• mórdháil

Related terms

• dálach (“fond of meetings”)

Etymology 2

From Old Irish dáilid.

Verb

dáil (present analytic dáileann, future analytic dáilfidh, verbal noun dáileadh, past participle dáilte)

1. to allocate, distribute, allot
2. to pour out

Conjugation

Conjugation of dáil (first conjugation – A)

indicative	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
present	dáilim	dáileann tú; dáilir†	dáileann sé, sí	dáilimid; dáileann muid	dáileann sibh	dáileann siad; dáilid†	a dháileann; a dháileas	dáiltear
past	dháil mé; dháileas	dháil tú; dháilis	dháil sé, sí	dháileamar; dháil muid	dháil sibh; dháileabhair	dháil siad; dháileadar	a dháil	dáileadh
past habitual	dháilinn / dáilinn‡	dháilteá / dáilteá‡	dháileadh sé, sí / dáileadh sé, sí‡	dháilimis; dháileadh muid / dáilimis‡; dáileadh muid‡	dháileadh sibh / dáileadh sibh‡	dháilidís; dháileadh siad / dáilidís‡; dáileadh siad‡	a dháileadh	dháiltí / dáiltí‡
	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
future	dáilfidh mé; dáilfead	dáilfidh tú; dáilfir†	dáilfidh sé, sí	dáilfimid; dáilfidh muid	dáilfidh sibh	dáilfidh siad; dáilfid†	a dháilfidh; a dháilfeas	dáilfear
conditional	dháilfinn / dáilfinn‡	dháilfeá / dáilfeá‡	dháilfeadh sé, sí / dáilfeadh sé, sí‡	dháilfimis; dháilfeadh muid / dáilfimis‡; dáilfeadh muid‡	dháilfeadh sibh / dáilfeadh sibh‡	dháilfidís; dháilfeadh siad / dáilfidís‡; dáilfeadh siad‡	a dháilfeadh	dháilfí / dáilfí‡
subjunctive	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
present	go ndáile mé; go ndáilead†	go ndáile tú; go ndáilir†	go ndáile sé, sí	go ndáilimid; go ndáile muid	go ndáile sibh	go ndáile siad; go ndáilid†	—	go ndáiltear
past	dá ndáilinn	dá ndáilteá	dá ndáileadh sé, sí	dá ndáilimis; dá ndáileadh muid	dá ndáileadh sibh	dá ndáilidís; dá ndáileadh siad	—	dá ndáiltí
imperative	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
—	dáilim	dáil	dáileadh sé, sí	dáilimis	dáiligí; dáilidh†	dáilidís	—	dáiltear
past participle	dáilte
verbal noun	dáileadh

^† archaic or dialect form
^‡ dependent form

Mutation

Mutated forms of dáil

radical	lenition	eclipsis
dáil	dháil	ndáil

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

Further reading

• Dinneen, Patrick S. (1927), “dáil”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 301; reprinted with additions 1996, →ISBN
• Ó Dónaill, Niall (1977), “dáil”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN

Old Irish

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈd̪aːlʲ/

Verb

·dáil

1. third-person singular preterite conjunct of dáilid

Verb

dáil

1. second-person singular imperative of dáilid

Noun

dáil

1. genitive singular of dál n
2. inflection of dál f:
   1. accusative/dative singular
   2. nominative/vocative/accusative dual

Mutation

Mutation of dáil

radical	lenition	nasalization
dáil	dáil pronounced with /ð-/	ndáil

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in Old Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.