Jump to content

kłaść

From Wiktionary, the free dictionary
See also: kłasc

Old Polish

[edit]

Etymology

[edit]

Inherited from Proto-Slavic *klàsti (stem *klad-). First attested in the end of the 14th century.

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): (10th–15th CE) /kɫaɕt͡ɕʲ/
  • IPA(key): (15th CE) /kɫaɕt͡ɕʲ/

Verb

[edit]

kłaść impf (perfective położyć, frequentative kładać)

  1. (attested in Lesser Poland) to put (to place something somewhere)
    • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 32, 7, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
      Slowem boszim nebosa sø sczwerdzona... Sgromadzaiø iaco w pøchirz wodi morske, cladø w zkarbech gløbocosci (ponens in thesauris abyssos)
      [Słowem bożym niebiosa są śćwierdzona... Zgromadzaję jako w pęchyrz wody morskie, kładę w skarbiech głębokości (ponens in thesauris abyssos)]
    • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[1], page 767:
      Svyaty Maczyey... pyrvey nyz vypyssal vmączenye boze..., klądzye hystorya o Iudaschu
      [Święty Maciej... pirwej niż wypisał umęczenie boże..., kładzie historyją o Judaszu]
  2. (attested in Sieradz-Łęczyca) to resist
    • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[2], [3], [4], volume XXII, Łęczyca, page 16:
      Pugna, boy, lupis opponit, boyvge, naprzeczyw cladzye oves
      [Pugna, boj, lupis opponit, bojuje, naprzeciw kładzie oves]
  3. (attested in Greater Poland, Kuyavia) to give; to pay
    • 1959 [1420], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1073, Poznań:
      Panu Nemerzy cladzono pol grzyvni, czo mu za ne Chwalatha raczyl
      [Panu Niemierzy kładziono poł grzywny, co mu za nie Chwalęta ręczył]
    • 1897 [1420], Teki Adolfa Pawińskiego‎[5], volume VII, number 1982, Brześć Kujawski Voivodeship:
      Hoc, quod stat in libro, legere iussimus, et circa hoc castellanus kladl memoriale, sed ipsum non receperunt
      [Hoc, quod stat in libro, legere iussimus, et circa hoc castellanus kładł memoriale, sed ipsum non receperunt]
  4. (attested in Greater Poland) to lay; to present, to show
    • 1959 [1436], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1463, Poznań:
      Jze moya mathka k temu dzedzy[c]twu nycz nye ma, tu gdze poswy kladą
      [Iże moja matka k temu dziedzi[c]twu nic nie ma, tu gdzie pozwy kładą]
  5. to bring
    • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[6], page 637:
      Kristus... kazal (sc. św. Piotrowi) myecz schovacz... Na tho kladzye svyąthy Maczyey *dolyczeny: Vschelky, ktory vezmye myecz..., od myecza zgynye
      [Krystus... kazał (sc. św. Piotrowi) miecz schować... Na to kładzie święty Maciej doliczeni: Wszelki, ktory weźmie miecz..., od miecza zginie]
  6. to assume, to base on something; to see in something, to consider, to judge, to reckon
    • 1874-1891 [Fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[7], [8], [9], volume XXII, page 234:
      Geny mowili, eze temu blogo, gen ma dossicz gymyenya... A trzeczy cladli blogoscz we czczy tego swyata a w mądrosczi
      [Jeni mowili, eże temu błogo, jen ma dosyć jimienia... A trzeci kładli błogość we czci tego świata a w mądrości]
    • 1885-2024 [Fifteenth century], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[10], volume V, page 19:
      Clascz zle inputare
      [Kłaść źle (czy złe) inputare]
    • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[11], page 176:
      Nyektorzy od Bozego Narodzenya początek tego vyeku klądą (quidam ab Incarnatione Domini initium eius, sc. aetatis, ponunt)
      [Niektorzy od Bożego Narodzenia początek tego wieku kładą (quidam ab Incarnatione Domini initium eius, sc. aetatis, ponunt)]
  7. (attested in Lesser Poland) to make, to do
    • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 12, 2, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
      Kaco dlugo clascz bødø radi w duszi moiey (quamdiu ponam consilia in anima mea) a bolescz w serczu moiem?
      [Kako długo kłaść będę rady w duszy mojej (quamdiu ponam consilia in anima mea) a boleść w siercu mojem?]
    • 1874-1891 [c. 1420], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[12], [13], [14], volume XXIV, page 82:
      Przyrownano yeszth crolewszthwo nebeszke czlowecowi crolowi, yensze chczal lyczbø polozycz szwimi szlugami. A gdysz poczøl liczbø claszcz (cum coepisset rationem ponere Mat 18, 24), prziszedl yeszt k nemw yeden, yensze byl winen yemu dzeszøcz tyszøczy funtow szlotha albo szrzebra
      [Przyrownano jest krolewstwo niebieskie człowiekowi krolowi, jenże chciał liczbę położyć swymi sługami. A gdyż począł liczbę kłaść (cum coepisset rationem ponere Mat 18, 24), przyszedł jest k niemu jeden, jenże był winien jemu dziesięć tysięcy funtow złota albo śrzebra]
    • 1923 [1467], Helena Polaczkówna, editor, Najstarsza księga sądowa wsi Trześniowa 1419-1609‎[15], Trześniów, Podkarpackie Voivodeship, page 82:
      Inimicicias magnas ponunt vel potw[a]rz cladą
      [Inimicicias magnas ponunt vel potw[a]rz kładą]
    • 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, section 49,1:
      Pokolena Levi nye licz any clacz svmi gich s sinmi israelskimi (neque pones summam eorum cum filiis Israel)
      [Pokolenia Lewi nie licz ani kładź sumy jich z synmi israelskimi (neque pones summam eorum cum filiis Israel)]
    • 1885-2024 [Fifteenth century], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎[16], volume V, page 22:
      Czynycz vel clascz inferre
      [Czynić vel kłaść inferre]
  8. (reflexive with się) to lie down (to put oneself in a horizontal position)
    • 1876-1929 [c. 1500], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎[17], volume X, page 358:
      Se signari [signo] sancte crucis cladvcz sya et surgendo
      [Se signari [signo] sancte crucis kładąc się et surgendo]

Derived terms

[edit]
verbs
verbs
[edit]
adjectives
adverbs
nouns
verbs

Descendants

[edit]
  • Polish: kłaść
  • Silesian: kłaś

References

[edit]

Polish

[edit]

Etymology

[edit]

    Inherited from Old Polish kłaść.

    Pronunciation

    [edit]
     
    • Audio 1; “kłaść”:(file)
    • Audio 2; “kłaść się”:(file)
    • Rhymes: -aɕt͡ɕ
    • Syllabification: kłaść

    Verb

    [edit]

    kłaść impf (perfective położyć, frequentative kładać)

    1. (transitive) to put, to lay (to place something somewhere)
    2. (transitive) to lay (to cause a person to take a horizontal position)
    3. (transitive) to put (to place someone somewhere for a longer period, particularly so that they may heal)
    4. (transitive) to put to bed (to help someone go to sleep)
    5. (transitive) to lay (to create fundamentals upon which other elements rest)
    6. (transitive) to lay (to cover a surface with something)
    7. (transitive) to put (to place hand-written text or a stamp on something)
    8. (transitive) to mess up (to execute something poorly)
    9. (transitive, card games) to deal
    10. (reflexive with się) to lie down (to put oneself in a horizontal position)
      Synonym: zalegać
      Antonyms: podnosić się, wstawać
    11. (reflexive with się) to be put (to place oneself somewhere for a longer period, particularly so that they may heal)
    12. (reflexive with się) to lie down (to go to bed)
      Synonym: wstawać
    13. (reflexive with się) to lean (to rest diagonally either entirely or completely)
      Synonyms: pokładać się, przechylać się, przewracać się
      Antonym: podnosić się
    14. (reflexive with się) to rest (to cover oneself in a lower position)
      Synonyms: rozsnuwać się, rozścielać się, rozściełać się, słać się, ścielić się

    Conjugation

    [edit]
    Conjugation of kłaść impf
    person singular plural
    masculine feminine neuter virile nonvirile
    infinitive kłaść
    present tense 1st kładę kładziemy
    2nd kładziesz kładziecie
    3rd kładzie kładą
    impersonal kładzie się
    past tense 1st kładłem,
    -(e)m kładł     		kładłam,
    -(e)m kładła     		kładłom,
    -(e)m kładło     		kładliśmy,
    -(e)śmy kładli     		kładłyśmy,
    -(e)śmy kładły
    2nd kładłeś,
    -(e)ś kładł     		kładłaś,
    -(e)ś kładła     		kładłoś,
    -(e)ś kładło     		kładliście,
    -(e)ście kładli     		kładłyście,
    -(e)ście kładły
    3rd kładł kładła kładło kładli kładły
    impersonal kładziono
    future tense 1st będę kładł,
    będę kłaść     		będę kładła,
    będę kłaść     		będę kładło,
    będę kłaść     		będziemy kładli,
    będziemy kłaść     		będziemy kładły,
    będziemy kłaść
    2nd będziesz kładł,
    będziesz kłaść     		będziesz kładła,
    będziesz kłaść     		będziesz kładło,
    będziesz kłaść     		będziecie kładli,
    będziecie kłaść     		będziecie kładły,
    będziecie kłaść
    3rd będzie kładł,
    będzie kłaść     		będzie kładła,
    będzie kłaść     		będzie kładło,
    będzie kłaść     		będą kładli,
    będą kłaść     		będą kładły,
    będą kłaść
    impersonal będzie kłaść się
    conditional 1st kładłbym,
    bym kładł     		kładłabym,
    bym kładła     		kładłobym,
    bym kładło     		kładlibyśmy,
    byśmy kładli     		kładłybyśmy,
    byśmy kładły
    2nd kładłbyś,
    byś kładł     		kładłabyś,
    byś kładła     		kładłobyś,
    byś kładło     		kładlibyście,
    byście kładli     		kładłybyście,
    byście kładły
    3rd kładłby,
    by kładł     		kładłaby,
    by kładła     		kładłoby,
    by kładło     		kładliby,
    by kładli     		kładłyby,
    by kładły
    impersonal kładziono by
    imperative 1st niech kładę kładźmy
    2nd kładź kładźcie
    3rd niech kładzie niech kładą
    active adjectival participle kładący kładąca kładące kładący kładące
    passive adjectival participle kładziony kładziona kładzione kładzeni kładzione
    contemporary adverbial participle kładąc
    verbal noun kładzenie

    Derived terms

    [edit]
    adjective
    noun
    verbs
    verbs
    [edit]
    adjectives
    adverbs
    nouns
    verbs

    Further reading

    [edit]

    Silesian

    [edit]

    Pronunciation

    [edit]

    Verb

    [edit]

    kłaść impf

    1. alternative form of kłaś

    Conjugation

    [edit]

    This verb needs an inflection-table template.

    Further reading

    [edit]
    Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=kłaść&oldid=90526715"