Jump to content

líon

From Wiktionary, the free dictionary
See also: lion, Lion, and lìon

Irish

[edit]

Pronunciation

[edit]

Etymology 1

[edit]

    From Old Irish lín (linen, cloth, thread; net).

    Noun

    [edit]

    líon m (genitive singular lín, nominative plural líonta)

    1. (agriculture, uncountable) flax
    2. (textiles, uncountable) linen
    3. (countable) net
    4. (countable) web
    Declension
    [edit]
    Declension of líon (first declension)
    bare forms
    singular plural
    nominative líon líonta
    vocative a lín a líonta
    genitive lín líonta
    dative líon líonta
    forms with the definite article
    singular plural
    nominative an líon na líonta
    genitive an lín na líonta
    dative leis an líon
    don líon
    leis na líonta
    Derived terms
    [edit]

    Etymology 2

    [edit]

      From Old Irish lín (full number, complement).

      Noun

      [edit]

      líon m (genitive singular lín or líona, nominative plural líonta)

      1. full number, complement; great number
      2. fill, measure
      3. (mathematics) quotient
      4. (literary) party; part, side
      Declension
      [edit]
      Declension of líon (first declension)
      bare forms
      singular plural
      nominative líon líonta
      vocative a lín a líonta
      genitive lín líonta
      dative líon líonta
      forms with the definite article
      singular plural
      nominative an líon na líonta
      genitive an lín na líonta
      dative leis an líon
      don líon
      leis na líonta

      (party; part, side):

      Declension of líon (third declension)
      bare forms
      singular plural
      nominative líon líonta
      vocative a líon a líonta
      genitive líona líonta
      dative líon líonta
      forms with the definite article
      singular plural
      nominative an líon na líonta
      genitive an líona na líonta
      dative leis an líon
      don líon
      leis na líonta
      Derived terms
      [edit]

      Etymology 3

      [edit]

        From Old Irish línaid, from lín (full number, complement).

        Verb

        [edit]

        líon (present analytic líonann, future analytic líonfaidh, verbal noun líonadh, past participle líonta)

        1. (ambitransitive) fill
        2. (ambitransitive, of tide) flood
        Conjugation
        [edit]
        Conjugation of líon (first conjugation – A)
        indicative singular plural direct relative autonomous
        first second third first second third
        present líonaim líonann tú;
        líonair
        líonann sé, sí líonaimid; líonann muid líonann sibh líonann siad;
        líonaid
        a líonann; a líonas líontar
        past líon mé; líonas líon tú; líonais líon sé, sí líonamar; líon muid líon sibh; líonabhair líon siad; líonadar a líon líonadh
        past habitual líonainn líontá líonadh sé, sí líonaimis; líonadh muid líonadh sibh líonaidís; líonadh siad a líonadh líontaí
        singular plural direct relative autonomous
        first second third first second third
        future líonfaidh mé;
        líonfad
        líonfaidh tú;
        líonfair
        líonfaidh sé, sí líonfaimid;
        líonfaidh muid
        líonfaidh sibh líonfaidh siad;
        líonfaid
        a líonfaidh; a líonfas líonfar
        conditional líonfainn líonfá líonfadh sé, sí líonfaimis; líonfadh muid líonfadh sibh líonfaidís; líonfadh siad a líonfadh líonfaí
        subjunctive singular plural direct relative autonomous
        first second third first second third
        present go líona mé;
        go líonad
        go líona tú;
        go líonair
        go líona sé, sí go líonaimid;
        go líona muid
        go líona sibh go líona siad;
        go líonaid
        go líontar
        past líonainn líontá líonadh sé, sí líonaimis;
        líonadh muid
        líonadh sibh líonaidís;
        líonadh siad
        líontaí
        imperative singular plural direct relative autonomous
        first second third first second third
        líonaim líon líonadh sé, sí líonaimis líonaigí;
        líonaidh
        líonaidís líontar
        past participle líonta
        verbal noun líonadh

        archaic or dialect form
        dependent form

        Derived terms
        [edit]

        Etymology 4

        [edit]

        Noun

        [edit]

        líon m (genitive singular lín)

        1. alternative form of laíon
        Declension
        [edit]
        Declension of líon (first declension, no plural)
        bare forms
        singular
        nominative líon
        vocative a lín
        genitive lín
        dative líon
        forms with the definite article
        singular
        nominative an líon
        genitive an lín
        dative leis an líon
        don líon

        Etymology 5

        [edit]

        Verb

        [edit]

        líon (present analytic líonann, future analytic líonfaidh, verbal noun líonú, past participle líonaithe)

        1. alternative form of díon (shelter; waterproof; thatch; immunize)
        Conjugation
        [edit]
        Conjugation of líon (first conjugation – A)
        indicative singular plural direct relative autonomous
        first second third first second third
        present líonaim líonann tú;
        líonair
        líonann sé, sí líonaimid; líonann muid líonann sibh líonann siad;
        líonaid
        a líonann; a líonas líontar
        past líon mé; líonas líon tú; líonais líon sé, sí líonamar; líon muid líon sibh; líonabhair líon siad; líonadar a líon líonadh
        past habitual líonainn líontá líonadh sé, sí líonaimis; líonadh muid líonadh sibh líonaidís; líonadh siad a líonadh líontaí
        singular plural direct relative autonomous
        first second third first second third
        future líonfaidh mé;
        líonfad
        líonfaidh tú;
        líonfair
        líonfaidh sé, sí líonfaimid;
        líonfaidh muid
        líonfaidh sibh líonfaidh siad;
        líonfaid
        a líonfaidh; a líonfas líonfar
        conditional líonfainn líonfá líonfadh sé, sí líonfaimis; líonfadh muid líonfadh sibh líonfaidís; líonfadh siad a líonfadh líonfaí
        subjunctive singular plural direct relative autonomous
        first second third first second third
        present go líona mé;
        go líonad
        go líona tú;
        go líonair
        go líona sé, sí go líonaimid;
        go líona muid
        go líona sibh go líona siad;
        go líonaid
        go líontar
        past líonainn líontá líonadh sé, sí líonaimis;
        líonadh muid
        líonadh sibh líonaidís;
        líonadh siad
        líontaí
        imperative singular plural direct relative autonomous
        first second third first second third
        líonaim líon líonadh sé, sí líonaimis líonaigí;
        líonaidh
        líonaidís líontar
        past participle líonaithe
        verbal noun líonú

        archaic or dialect form
        dependent form

        References

        [edit]
        1. ^ Sjoestedt, M. L. (1931), Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 121, page 65
        2. ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 187
        3. ^ Wagner, Heinrich (1959), Gaeilge Theilinn: Foghraidheacht, Gramadach, Téacsanna [The Irish of Teelin: Phonetics, Grammar, Texts] (in Irish), Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath [Dublin Institute for Advanced Studies], section 197, page 71; reprinted 1979
        4. ^ Ó Máille, T. S. (1974), Liosta Focal as Ros Muc [Word list from Rosmuck] (in Irish), Baile Átha Cliath [Dublin]: Irish University Press, →ISBN, page 131
        5. ^ Hamilton, John Noel (1974), A Phonetic Study of the Irish of Tory Island, Co. Donegal (Studies in Irish Language and Literature, Department of Celtic, Q.U.B.; vol. 3), Institute of Irish Studies, The Queen’s University Belfast, page 296
        6. ^ de Bhaldraithe, Tomás (1977), Gaeilge Chois Fhairrge: An Deilbhíocht [The Irish of Cois Fharraige: Accidence] (in Irish), 2nd edition, Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath [Dublin Institute for Advanced Studies], page 355

        Further reading

        [edit]
        • Dinneen, Patrick S. (1927), “líon”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 665; reprinted with additions 1996, →ISBN
        • Ó Dónaill, Niall (1977), “líon”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN
        • de Bhaldraithe, Tomás (1959), “líon”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
        • líon”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026