zupełnie

From Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Old Polish[edit]

Etymology[edit]

From zupełny +‎ -ie. First attested in the fifteenth century.

Pronunciation[edit]

  • IPA(key): (10th–15th CE) /zupɛɫɲɛ/
  • IPA(key): (15th CE) /zupɛɫɲɛ/

Adverb[edit]

zupełnie

  1. completely, entirely
    Synonym: zupełna
    • 1950 [1477], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 3096:
      *Jakøm ya Janowy... za szvmą pyenyadzy kxągąm zapyszan[y]ą przeth zapowyedza... *doszych vczynyl svpelnye
      [Jakom ja Janowi... za sumę pieniędzy księgą zapisan[y]ą przed zapowiedzią... dosyć uczynił zupełnie]
    • 1875, Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej[1], page 77:
      O, vythay, myly szynv, s panny Mariey narodzony, bo moya vyara... mocznye y zupelnye zawzdy vyerzy podlug thwogych szlow, yzesz thy w byalosczy chlyeba thego prawy bog
      [O, witaj, miły synu, z panny Maryjej narodzony, bo moja wiara... mocnie i zupełnie zawżdy wierzy podług twojich słow, iżeś ty w białości chleba tego prawy Bog]
  2. exactly (in an exact manner)
    • 1981-2001 [c. 1500], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume I, page 85:
      Sed quis est tam eloquens..., ut posset illos planctus explicare, integraliter, zupelnye, quos tunc fecit virgo Maria?
      [Sed quis est tam eloquens..., ut posset illos planctus explicare, integraliter, zupełnie, quos tunc fecit virgo Maria?]
  3. abundantly
    • 1981-2001 [15th century], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume II, page 94:
      Notandum, quod Christus homo sedet a dextris dei, eminenenter hereditans omnem boni possessionem, congruenter reintegrans omnem celi habitacionem, affluenter, gl. szupelnye affluenter, erogans omnem doni perfeccionem
      [Notandum, quod Christus homo sedet a dextris Dei, eminenenter hereditans omnem boni possessionem, congruenter reintegrans omnem celi habitacionem, affluenter, gl. zupełnie affluenter, erogans omnem doni perfeccionem]

Related terms[edit]

adjectives
adverbs
nouns

Descendants[edit]

  • Polish: zupełnie

References[edit]

Polish[edit]

Etymology[edit]

Inherited from Old Polish zupełnie. By surface analysis, zupełny +‎ -ie.

Pronunciation[edit]

  • IPA(key): /zuˈpɛw.ɲɛ/
  • (Middle Polish) IPA(key): /zuˈpɛɫ.ɲɛ/
  • (file)
  • Rhymes: -ɛwɲɛ
  • Syllabification: zu‧peł‧nie

Adverb[edit]

zupełnie (comparative zupełniej, superlative najzupełniej)

  1. completely, absolutely, entirely, totally (in a way having all ascribable traits)
    Synonyms: bez reszty, całkowicie, do cna, do spodu, do szczętu, doszczętnie, kompletnie, na sto procent
    Antonym: częściowo
  2. completely, absolutely, entirely, totally (in a way not lacking anything)
    Synonyms: całkiem, całkowicie

Particle[edit]

zupełnie

  1. Something has all ascribable traits to the speaker's surprise; completely, totally
    Synonym: całkiem

Related terms[edit]

adjective

Trivia[edit]

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), zupełnie is one of the most used words in Polish, appearing 50 times in scientific texts, 6 times in news, 18 times in essays, 34 times in fiction, and 50 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 158 times, making it the 367th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

References[edit]

  1. ^ Ida Kurcz (1990), “zupełnie”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 787

Further reading[edit]