वृत्त
Jump to navigation
Jump to search
Hindi
[edit]Etymology
[edit]Borrowed from Sanskrit वृत्त (vṛtta).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]वृत्त • (vŕtt) m
Declension
[edit]Declension of वृत्त (masc cons-stem)
Sanskrit
[edit]Alternative forms
[edit]Alternative scripts
- ৱৃত্ত (Assamese script)
- ᬯᬺᬢ᭄ᬢ (Balinese script)
- বৃত্ত (Bengali script)
- 𑰪𑰴𑰝𑰿𑰝 (Bhaiksuki script)
- 𑀯𑀾𑀢𑁆𑀢 (Brahmi script)
- ဝၖတ္တ (Burmese script)
- વૃત્ત (Gujarati script)
- ਵ੍ਰਤ੍ਤ (Gurmukhi script)
- 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤 (Grantha script)
- ꦮꦽꦠ꧀ꦠ (Javanese script)
- 𑂫𑃂𑂞𑂹𑂞 (Kaithi script)
- ವೃತ್ತ (Kannada script)
- វ្ឫត្ត (Khmer script)
- ວ຺ຣິຕ຺ຕ (Lao script)
- വൃത്ത (Malayalam script)
- ᠸᡵᡳᢠᢠᠠ (Manchu script)
- 𑘪𑘵𑘝𑘿𑘝 (Modi script)
- ᠸᠷᠢᢐᢐᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑧊𑧖𑦽𑧠𑦽 (Nandinagari script)
- 𑐰𑐺𑐟𑑂𑐟 (Newa script)
- ଵୃତ୍ତ (Odia script)
- ꢮꢺꢡ꣄ꢡ (Saurashtra script)
- 𑆮𑆸𑆠𑇀𑆠 (Sharada script)
- 𑖪𑖴𑖝𑖿𑖝 (Siddham script)
- වෘත්ත (Sinhalese script)
- 𑩾𑩙𑩫 𑪙𑩫 (Soyombo script)
- 𑚦𑚙𑚶𑚙 (Takri script)
- வ்ரித்த (Tamil script)
- వృత్త (Telugu script)
- วฺฤตฺต (Thai script)
- ཝྲྀ་ཏྟ (Tibetan script)
- 𑒫𑒵𑒞𑓂𑒞 (Tirhuta script)
- 𑨭𑨼𑨉𑨙𑩇𑨙 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]Compound of वृत् (vṛt, “to turn”) + -त (-ta). Cognate with Persian گرد (gard), Russian вертеть (vertetʹ), English worth.
Pronunciation
[edit]- (Vedic) IPA(key): /ʋr̩t.tɐ́/, [ʋr̩t̚.tɐ́]
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /ˈʋr̩t̪.t̪ɐ/, [ˈʋr̩t̪̚.t̪ɐ]
Adjective
[edit]वृत्त • (vṛttá) stem
- Turned, set in motion
- Round, rounded, circular
- Having continued, lasted for a certain time
- Completed, finished, absolved
- Past, elapsed, gone
- Exhausted
- Deceased, dead
- Studied, mastered
- Existing, effective, unimpaired
- Become
- Having acted or behaved towards (loc.)
- Fixed, firm
- Chosen
Declension
[edit]Masculine a-stem declension of वृत्त (vṛttá) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | वृत्तः vṛttáḥ |
वृत्तौ / वृत्ता¹ vṛttaú / vṛttā́¹ |
वृत्ताः / वृत्तासः¹ vṛttā́ḥ / vṛttā́saḥ¹ |
Vocative | वृत्त vṛ́tta |
वृत्तौ / वृत्ता¹ vṛ́ttau / vṛ́ttā¹ |
वृत्ताः / वृत्तासः¹ vṛ́ttāḥ / vṛ́ttāsaḥ¹ |
Accusative | वृत्तम् vṛttám |
वृत्तौ / वृत्ता¹ vṛttaú / vṛttā́¹ |
वृत्तान् vṛttā́n |
Instrumental | वृत्तेन vṛtténa |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तैः / वृत्तेभिः¹ vṛttaíḥ / vṛttébhiḥ¹ |
Dative | वृत्ताय vṛttā́ya |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तेभ्यः vṛttébhyaḥ |
Ablative | वृत्तात् vṛttā́t |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तेभ्यः vṛttébhyaḥ |
Genitive | वृत्तस्य vṛttásya |
वृत्तयोः vṛttáyoḥ |
वृत्तानाम् vṛttā́nām |
Locative | वृत्ते vṛtté |
वृत्तयोः vṛttáyoḥ |
वृत्तेषु vṛttéṣu |
Notes |
|
Feminine ā-stem declension of वृत्ता (vṛttā́) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | वृत्ता vṛttā́ |
वृत्ते vṛtté |
वृत्ताः vṛttā́ḥ |
Vocative | वृत्ते vṛ́tte |
वृत्ते vṛ́tte |
वृत्ताः vṛ́ttāḥ |
Accusative | वृत्ताम् vṛttā́m |
वृत्ते vṛtté |
वृत्ताः vṛttā́ḥ |
Instrumental | वृत्तया / वृत्ता¹ vṛttáyā / vṛttā́¹ |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्ताभिः vṛttā́bhiḥ |
Dative | वृत्तायै vṛttā́yai |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्ताभ्यः vṛttā́bhyaḥ |
Ablative | वृत्तायाः / वृत्तायै² vṛttā́yāḥ / vṛttā́yai² |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्ताभ्यः vṛttā́bhyaḥ |
Genitive | वृत्तायाः / वृत्तायै² vṛttā́yāḥ / vṛttā́yai² |
वृत्तयोः vṛttáyoḥ |
वृत्तानाम् vṛttā́nām |
Locative | वृत्तायाम् vṛttā́yām |
वृत्तयोः vṛttáyoḥ |
वृत्तासु vṛttā́su |
Notes |
|
Feminine i-stem declension of वृत्ति (vṛttí) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | वृत्तिः vṛttíḥ |
वृत्ती vṛttī́ |
वृत्तयः vṛttáyaḥ |
Vocative | वृत्ते vṛ́tte |
वृत्ती vṛ́ttī |
वृत्तयः vṛ́ttayaḥ |
Accusative | वृत्तिम् vṛttím |
वृत्ती vṛttī́ |
वृत्तीः vṛttī́ḥ |
Instrumental | वृत्त्या / वृत्ती¹ vṛttyā́ / vṛttī́¹ |
वृत्तिभ्याम् vṛttíbhyām |
वृत्तिभिः vṛttíbhiḥ |
Dative | वृत्तये / वृत्त्यै² / वृत्ती¹ vṛttáye / vṛttyaí² / vṛttī́¹ |
वृत्तिभ्याम् vṛttíbhyām |
वृत्तिभ्यः vṛttíbhyaḥ |
Ablative | वृत्तेः / वृत्त्याः² / वृत्त्यै³ vṛttéḥ / vṛttyā́ḥ² / vṛttyaí³ |
वृत्तिभ्याम् vṛttíbhyām |
वृत्तिभ्यः vṛttíbhyaḥ |
Genitive | वृत्तेः / वृत्त्याः² / वृत्त्यै³ vṛttéḥ / vṛttyā́ḥ² / vṛttyaí³ |
वृत्त्योः vṛttyóḥ |
वृत्तीनाम् vṛttīnā́m |
Locative | वृत्तौ / वृत्त्याम्² / वृत्ता¹ vṛttaú / vṛttyā́m² / vṛttā́¹ |
वृत्त्योः vṛttyóḥ |
वृत्तिषु vṛttíṣu |
Notes |
|
Neuter a-stem declension of वृत्त (vṛttá) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | वृत्तम् vṛttám |
वृत्ते vṛtté |
वृत्तानि / वृत्ता¹ vṛttā́ni / vṛttā́¹ |
Vocative | वृत्त vṛ́tta |
वृत्ते vṛ́tte |
वृत्तानि / वृत्ता¹ vṛ́ttāni / vṛ́ttā¹ |
Accusative | वृत्तम् vṛttám |
वृत्ते vṛtté |
वृत्तानि / वृत्ता¹ vṛttā́ni / vṛttā́¹ |
Instrumental | वृत्तेन vṛtténa |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तैः / वृत्तेभिः¹ vṛttaíḥ / vṛttébhiḥ¹ |
Dative | वृत्ताय vṛttā́ya |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तेभ्यः vṛttébhyaḥ |
Ablative | वृत्तात् vṛttā́t |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तेभ्यः vṛttébhyaḥ |
Genitive | वृत्तस्य vṛttásya |
वृत्तयोः vṛttáyoḥ |
वृत्तानाम् vṛttā́nām |
Locative | वृत्ते vṛtté |
वृत्तयोः vṛttáyoḥ |
वृत्तेषु vṛttéṣu |
Notes |
|
Noun
[edit]वृत्त • (vṛttá) stem, m
Declension
[edit]Masculine a-stem declension of वृत्त (vṛttá) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | वृत्तः vṛttáḥ |
वृत्तौ / वृत्ता¹ vṛttaú / vṛttā́¹ |
वृत्ताः / वृत्तासः¹ vṛttā́ḥ / vṛttā́saḥ¹ |
Vocative | वृत्त vṛ́tta |
वृत्तौ / वृत्ता¹ vṛ́ttau / vṛ́ttā¹ |
वृत्ताः / वृत्तासः¹ vṛ́ttāḥ / vṛ́ttāsaḥ¹ |
Accusative | वृत्तम् vṛttám |
वृत्तौ / वृत्ता¹ vṛttaú / vṛttā́¹ |
वृत्तान् vṛttā́n |
Instrumental | वृत्तेन vṛtténa |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तैः / वृत्तेभिः¹ vṛttaíḥ / vṛttébhiḥ¹ |
Dative | वृत्ताय vṛttā́ya |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तेभ्यः vṛttébhyaḥ |
Ablative | वृत्तात् vṛttā́t |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तेभ्यः vṛttébhyaḥ |
Genitive | वृत्तस्य vṛttásya |
वृत्तयोः vṛttáyoḥ |
वृत्तानाम् vṛttā́nām |
Locative | वृत्ते vṛtté |
वृत्तयोः vṛttáyoḥ |
वृत्तेषु vṛttéṣu |
Notes |
|
Noun
[edit]वृत्त • (vṛttá) stem, n
- circle
- the epicycle
- occurrence, use
- transformation, a changing into
- Appearance
- formed of or derived from
- event, adventure
- a matter, affair, business
- procedure, practice, action, mode of life, conduct, behaviour
- means of life, subsistence
- (prosody) the rhythm at the end of a verse, final rhythm
- (prosody) any metre containing a fixed number of syllables
- (prosody) a metre consisting of 10 trochees
Declension
[edit]Neuter a-stem declension of वृत्त (vṛttá) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | वृत्तम् vṛttám |
वृत्ते vṛtté |
वृत्तानि / वृत्ता¹ vṛttā́ni / vṛttā́¹ |
Vocative | वृत्त vṛ́tta |
वृत्ते vṛ́tte |
वृत्तानि / वृत्ता¹ vṛ́ttāni / vṛ́ttā¹ |
Accusative | वृत्तम् vṛttám |
वृत्ते vṛtté |
वृत्तानि / वृत्ता¹ vṛttā́ni / vṛttā́¹ |
Instrumental | वृत्तेन vṛtténa |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तैः / वृत्तेभिः¹ vṛttaíḥ / vṛttébhiḥ¹ |
Dative | वृत्ताय vṛttā́ya |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तेभ्यः vṛttébhyaḥ |
Ablative | वृत्तात् vṛttā́t |
वृत्ताभ्याम् vṛttā́bhyām |
वृत्तेभ्यः vṛttébhyaḥ |
Genitive | वृत्तस्य vṛttásya |
वृत्तयोः vṛttáyoḥ |
वृत्तानाम् vṛttā́nām |
Locative | वृत्ते vṛtté |
वृत्तयोः vṛttáyoḥ |
वृत्तेषु vṛttéṣu |
Notes |
|
Descendants
[edit]- → Malay: berita
- → Malayalam: വൃത്തം (vr̥ttaṁ)
- Pali: 𑀯𑀝𑁆𑀝 (vaṭṭa)
- Prakrit: 𑀯𑀝𑁆𑀝 (vaṭṭa), 𑀯𑀢𑁆𑀢 (vatta), 𑀯𑀺𑀢𑁆𑀢 (vitta), 𑀯𑀼𑀢𑁆𑀢 (vutta)
References
[edit]- Monier Williams (1899) “वृत्त”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1009.
- [1]
- Whitney's Sanskrit Roots
Categories:
- Hindi terms derived from Proto-Indo-European
- Hindi terms derived from the Proto-Indo-European root *wert-
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi terms derived from the Sanskrit root वृत्
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi lemmas
- Hindi nouns
- Hindi masculine nouns
- hi:Geometry
- Hindi masculine consonant-stem nouns
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms derived from the Proto-Indo-European root *wert-
- Sanskrit terms belonging to the root वृत्
- Sanskrit compound terms
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit masculine nouns
- Sanskrit a-stem nouns
- Sanskrit neuter nouns
- sa:Prosody