सांख्य
Definition from Wiktionary, the free dictionary
Contents |
[edit] Sanskrit
[edit] Adjective
सांख्य (sāṃkhya)
- numeral, relating to number
- relating to number (in grammar as expressed by the case-terminations etc.)
- rational, or discriminative
[edit] Declension
Masculine a-stem declension of सांख्य
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | सांख्यः (sāṃkhyaḥ) | सांख्यौ (sāṃkhyau) | सांख्याः (sāṃkhyāḥ) |
| Vocative | सांख्य (sāṃkhya) | सांख्यौ (sāṃkhyau) | सांख्याः (sāṃkhyāḥ) |
| Accusative | सांख्यम् (sāṃkhyam) | सांख्यौ (sāṃkhyau) | सांख्यान् (sāṃkhyān) |
| Instrumental | सांख्येन (sāṃkhyena) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्यैः (sāṃkhyaiḥ) |
| Dative | सांख्याय (sāṃkhyāya) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्येभ्यः (sāṃkhyebhyaḥ) |
| Ablative | सांख्यात् (sāṃkhyāt) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्येभ्यः (sāṃkhyebhyaḥ) |
| Genitive | सांख्यस्य (sāṃkhyasya) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्यानाम् (sāṃkhyānām) |
| Locative | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्येषु (sāṃkhyeṣu) |
Feminine ā-stem declension of सांख्य
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | सांख्या (sāṃkhyā) | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्याः (sāṃkhyāḥ) |
| Vocative | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्याः (sāṃkhyāḥ) |
| Accusative | सांख्याम् (sāṃkhyām) | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्याः (sāṃkhyāḥ) |
| Instrumental | सांख्यया (sāṃkhyayā) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्याभिः (sāṃkhyābhiḥ) |
| Dative | सांख्यायै (sāṃkhyāyai) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्याभ्यः (sāṃkhyābhyaḥ) |
| Ablative | सांख्यायाः (sāṃkhyāyāḥ) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्याभ्यः (sāṃkhyābhyaḥ) |
| Genitive | सांख्यायाः (sāṃkhyāyāḥ) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्यानाम् (sāṃkhyānām) |
| Locative | सांख्यायाम् (sāṃkhyāyām) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्यासु (sāṃkhyāsu) |
Neuter a-stem declension of सांख्य
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | सांख्यम् (sāṃkhyam) | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्यानि (sāṃkhyāni) |
| Vocative | सांख्य (sāṃkhya) | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्यानि (sāṃkhyāni) |
| Accusative | सांख्यम् (sāṃkhyam) | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्यानि (sāṃkhyāni) |
| Instrumental | सांख्येन (sāṃkhyena) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्यैः (sāṃkhyaiḥ) |
| Dative | सांख्याय (sāṃkhyāya) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्येभ्यः (sāṃkhyebhyaḥ) |
| Ablative | सांख्यात् (sāṃkhyāt) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्येभ्यः (sāṃkhyebhyaḥ) |
| Genitive | सांख्यस्य (sāṃkhyasya) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्यानाम् (sāṃkhyānām) |
| Locative | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्येषु (sāṃkhyeṣu) |
[edit] Noun
सांख्य (sāṃkhya) m.
- one who calculates or discriminates well, (especially) an adherent of the Samkhya doctrine
- name of a man
- patronymic of the Vedic rishi अत्रि (atri)
- name of Shiva
[edit] Declension
Masculine a-stem declension of सांख्य
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | सांख्यः (sāṃkhyaḥ) | सांख्यौ (sāṃkhyau) | सांख्याः (sāṃkhyāḥ) |
| Vocative | सांख्य (sāṃkhya) | सांख्यौ (sāṃkhyau) | सांख्याः (sāṃkhyāḥ) |
| Accusative | सांख्यम् (sāṃkhyam) | सांख्यौ (sāṃkhyau) | सांख्यान् (sāṃkhyān) |
| Instrumental | सांख्येन (sāṃkhyena) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्यैः (sāṃkhyaiḥ) |
| Dative | सांख्याय (sāṃkhyāya) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्येभ्यः (sāṃkhyebhyaḥ) |
| Ablative | सांख्यात् (sāṃkhyāt) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्येभ्यः (sāṃkhyebhyaḥ) |
| Genitive | सांख्यस्य (sāṃkhyasya) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्यानाम् (sāṃkhyānām) |
| Locative | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्येषु (sāṃkhyeṣu) |
[edit] Noun
सांख्य (sāṃkhya) n. (according to some also m.)
[edit] Declension
Neuter a-stem declension of सांख्य
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | सांख्यम् (sāṃkhyam) | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्यानि (sāṃkhyāni) |
| Vocative | सांख्य (sāṃkhya) | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्यानि (sāṃkhyāni) |
| Accusative | सांख्यम् (sāṃkhyam) | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्यानि (sāṃkhyāni) |
| Instrumental | सांख्येन (sāṃkhyena) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्यैः (sāṃkhyaiḥ) |
| Dative | सांख्याय (sāṃkhyāya) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्येभ्यः (sāṃkhyebhyaḥ) |
| Ablative | सांख्यात् (sāṃkhyāt) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्येभ्यः (sāṃkhyebhyaḥ) |
| Genitive | सांख्यस्य (sāṃkhyasya) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्यानाम् (sāṃkhyānām) |
| Locative | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्येषु (sāṃkhyeṣu) |
Masculine a-stem declension of सांख्य
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | सांख्यः (sāṃkhyaḥ) | सांख्यौ (sāṃkhyau) | सांख्याः (sāṃkhyāḥ) |
| Vocative | सांख्य (sāṃkhya) | सांख्यौ (sāṃkhyau) | सांख्याः (sāṃkhyāḥ) |
| Accusative | सांख्यम् (sāṃkhyam) | सांख्यौ (sāṃkhyau) | सांख्यान् (sāṃkhyān) |
| Instrumental | सांख्येन (sāṃkhyena) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्यैः (sāṃkhyaiḥ) |
| Dative | सांख्याय (sāṃkhyāya) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्येभ्यः (sāṃkhyebhyaḥ) |
| Ablative | सांख्यात् (sāṃkhyāt) | सांख्याभ्याम् (sāṃkhyābhyām) | सांख्येभ्यः (sāṃkhyebhyaḥ) |
| Genitive | सांख्यस्य (sāṃkhyasya) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्यानाम् (sāṃkhyānām) |
| Locative | सांख्ये (sāṃkhye) | सांख्ययोः (sāṃkhyayoḥ) | सांख्येषु (sāṃkhyeṣu) |
[edit] References
- Sir Monier Monier-Williams, A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, 1898, page 1199
