հանրագիտարան

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

From հանուր (hanur, universal, general) +‎ -ա- (-a-) +‎ գիտեմ (gitem, I know) +‎ -արան (-aran, -arium). The first attestation is from 1868.[1] հանրագէտ (hanragēt), հանրագիտական (hanragitakan, encyclopedic) are from 1861.[2]

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

հանրագիտարան (hanragitaran)

  1. encyclopedia
    • 1868, Victor Hugo, Grigor Čʿilinkirean, transl., Les Misérables, volume V, Constantinople, page 70:
      Կարդինալը [] իւր յատկութիւնն էր Հանրագիտարանը ատել եւ գնդախաղ խաղալ
      Kardinalə [] iwr yatkutʿiwnn ēr Hanragitaranə atel ew gndaxał xałal
      The Cardinal [] his specialty was a hatred of the Encyclopaedia, and a play at billiards
    • 1987, Soviet Armenian Encyclopedia volume 13:
      1967-ից գործում է Հայկական սովետական հանրագիտարանի գլխ. խմբագրությունը։
      1967-icʿ gorcum ē Haykakan sovetakan hanragitarani glx. xmbagrutʿyunə.
      The chief editorial board of the Armenian Soviet Encyclopedia operates since 1967.
    • 2003, Azg (daily newspaper) July 18:
      Յուրաքանչյուր ընտանիք պատիվ էր համարում եւ անհրաժեշտություն՝ իր տան գրադարանում ունենալ հանրագիտարանի հրատարակությունները: Չնայած հանրագիտարանային գրականություն (տեղեկատու, բառարաններ եւ այլն) ստեղծելու մեր ժողովրդի հարուստ ավանդույթներին, Հայկական հանրագիտարանն առաջին անգամ ընթերցողին ներկայացավ իբրեւ համապարփակ, լրջորեն մշակված հայերեն գիտական տեղեկատու (անշուշտ, ինչ-ինչ առումներով տեղի տալով ժամանակի գաղափարախոսությանը)։
      Yurakʿančʿyur əntanikʿ pativ ēr hamarum ew anhražeštutʿyun, ir tan gradaranum unenal hanragitarani hratarakutʿyunnerə: Čʿnayac hanragitaranayin grakanutʿyun (tełekatu, baṙaranner ew ayln) stełcelu mer žołovrdi harust avanduytʿnerin, Haykakan hanragitarann aṙaǰin angam əntʿercʿołin nerkayacʿav ibrew hamaparpʿak, lrǰoren mšakvac hayeren gitakan tełekatu (anšušt, inčʿ-inčʿ aṙumnerov tełi talov žamanaki gałapʿaraxosutʿyanə).
      Every family considered it an honor and a necessity to have the publications of the encyclopedia in its home library. Despite the rich tradition of our people in creating encyclopedic literature (references, dictionaries, etc.), the [Soviet] Armenian encyclopedia presented itself to the reader for the first time as a comprehensive, seriously edited scientific reference in Armenian (of course, in some respects giving its due to the ideology of the time).

Declension[edit]

Related terms[edit]

References[edit]

  1. ^ Navoyan, Ṙafik (2011), “հանրագիտարան”, in Aknarkner 19-rd dari 50–80-akan tʿtʿ. ašxarhabaryan norakazmutʿyunneri usumnasirutʿyan. Baṙaran [Studies on Ashkharhabar Neologisms of the 50–80s of the 19th Century. A Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Limush, →ISBN, page 160
  2. ^ Galfayean, Ambrosios (1861), “հանրագէտ”, in Baṙgirkʿ hay-gałłiarēn [Armenian–French Dictionary], Paris: Librairie de L. Hachette et Cie., page 527a