काङ्क्षति

Sanskrit

Alternative scripts

Etymology

From the root काङ्क्ष् (kāṅkṣ), from Proto-Indo-European *kenk- (“to burn, pain, desire, hunger”). Related to Old English hungor, whence English hunger.^[1]

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /kɑːŋk.ʂɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /kɑːŋk.ʂɐ.t̪i/

Verb

काङ्क्षति • (kāṅkṣati) third-singular indicative (class 1, type P, root काङ्क्ष्)

to wish, desire, long for, hope for [with accusative]
to expect, wait for, await [with accusative]
to strive to obtain, look for anything [with dative]

Conjugation

Present: काङ्क्षति (kāṅkṣati), काङ्क्षते (kāṅkṣate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	काङ्क्षति kāṅkṣati	काङ्क्षतः kāṅkṣataḥ	काङ्क्षन्ति kāṅkṣanti	काङ्क्षते kāṅkṣate	काङ्क्षेते kāṅkṣete	काङ्क्षन्ते kāṅkṣante
Second	काङ्क्षसि kāṅkṣasi	काङ्क्षथः kāṅkṣathaḥ	काङ्क्षथ kāṅkṣatha	काङ्क्षसे kāṅkṣase	काङ्क्षेथे kāṅkṣethe	काङ्क्षध्वे kāṅkṣadhve
First	काङ्क्षामि kāṅkṣāmi	काङ्क्षावः kāṅkṣāvaḥ	काङ्क्षामः / काङ्क्षामसि¹ kāṅkṣāmaḥ / kāṅkṣāmasi¹	काङ्क्षे kāṅkṣe	काङ्क्षावहे kāṅkṣāvahe	काङ्क्षामहे kāṅkṣāmahe
Imperative
Third	काङ्क्षतु kāṅkṣatu	काङ्क्षताम् kāṅkṣatām	काङ्क्षन्तु kāṅkṣantu	काङ्क्षताम् kāṅkṣatām	काङ्क्षेताम् kāṅkṣetām	काङ्क्षन्ताम् kāṅkṣantām
Second	काङ्क्ष kāṅkṣa	काङ्क्षतम् kāṅkṣatam	काङ्क्षत kāṅkṣata	काङ्क्षस्व kāṅkṣasva	काङ्क्षेथाम् kāṅkṣethām	काङ्क्षध्वम् kāṅkṣadhvam
First	काङ्क्षाणि kāṅkṣāṇi	काङ्क्षाव kāṅkṣāva	काङ्क्षाम kāṅkṣāma	काङ्क्षै kāṅkṣai	काङ्क्षावहै kāṅkṣāvahai	काङ्क्षामहै kāṅkṣāmahai
Optative/Potential
Third	काङ्क्षेत् kāṅkṣet	काङ्क्षेताम् kāṅkṣetām	काङ्क्षेयुः kāṅkṣeyuḥ	काङ्क्षेत kāṅkṣeta	काङ्क्षेयाताम् kāṅkṣeyātām	काङ्क्षेरन् kāṅkṣeran
Second	काङ्क्षेः kāṅkṣeḥ	काङ्क्षेतम् kāṅkṣetam	काङ्क्षेत kāṅkṣeta	काङ्क्षेथाः kāṅkṣethāḥ	काङ्क्षेयाथाम् kāṅkṣeyāthām	काङ्क्षेध्वम् kāṅkṣedhvam
First	काङ्क्षेयम् kāṅkṣeyam	काङ्क्षेव kāṅkṣeva	काङ्क्षेम kāṅkṣema	काङ्क्षेय kāṅkṣeya	काङ्क्षेवहि kāṅkṣevahi	काङ्क्षेमहि kāṅkṣemahi
Subjunctive
Third	काङ्क्षात् / काङ्क्षाति kāṅkṣāt / kāṅkṣāti	काङ्क्षातः kāṅkṣātaḥ	काङ्क्षान् kāṅkṣān	काङ्क्षाते / काङ्क्षातै kāṅkṣāte / kāṅkṣātai	काङ्क्षैते kāṅkṣaite	काङ्क्षन्त / काङ्क्षान्तै kāṅkṣanta / kāṅkṣāntai
Second	काङ्क्षाः / काङ्क्षासि kāṅkṣāḥ / kāṅkṣāsi	काङ्क्षाथः kāṅkṣāthaḥ	काङ्क्षाथ kāṅkṣātha	काङ्क्षासे / काङ्क्षासै kāṅkṣāse / kāṅkṣāsai	काङ्क्षैथे kāṅkṣaithe	काङ्क्षाध्वै kāṅkṣādhvai
First	काङ्क्षाणि kāṅkṣāṇi	काङ्क्षाव kāṅkṣāva	काङ्क्षाम kāṅkṣāma	काङ्क्षै kāṅkṣai	काङ्क्षावहै kāṅkṣāvahai	काङ्क्षामहै kāṅkṣāmahai
Participles
	काङ्क्षत् kāṅkṣat			काङ्क्षमाण kāṅkṣamāṇa
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अकाङ्क्षत् (akāṅkṣat), अकाङ्क्षत (akāṅkṣata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अकाङ्क्षत् akāṅkṣat	अकाङ्क्षताम् akāṅkṣatām	अकाङ्क्षन् akāṅkṣan	अकाङ्क्षत akāṅkṣata	अकाङ्क्षेताम् akāṅkṣetām	अकाङ्क्षन्त akāṅkṣanta
Second	अकाङ्क्षः akāṅkṣaḥ	अकाङ्क्षतम् akāṅkṣatam	अकाङ्क्षत akāṅkṣata	अकाङ्क्षथाः akāṅkṣathāḥ	अकाङ्क्षेथाम् akāṅkṣethām	अकाङ्क्षध्वम् akāṅkṣadhvam
First	अकाङ्क्षम् akāṅkṣam	अकाङ्क्षाव akāṅkṣāva	अकाङ्क्षाम akāṅkṣāma	अकाङ्क्षे akāṅkṣe	अकाङ्क्षावहि akāṅkṣāvahi	अकाङ्क्षामहि akāṅkṣāmahi

Derived terms

Descendants

Dardic:
- Kashmiri: काँछुन् (kām̐chun, “to want”)
Pali: कङ्खति (kaṅkhati, “to look forward to”)
Prakrit: कंखइ (kaṃkhaï, “to wish”) (see there for further descendants)
>? Prakrit: चाहइ (cāhaï, “to want”)

References

^ Pokorny, Julius (1959), Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume 2, Bern, München: Francke Verlag, page 565

[1] Pokorny, Julius (1959), Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume 2, Bern, München: Francke Verlag, page 565

[1]