पित्तल

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• পিত্তল (Assamese script)
• ᬧᬶᬢ᭄ᬢᬮ (Balinese script)
• পিত্তল (Bengali script)
• 𑰢𑰰𑰝𑰿𑰝𑰩 (Bhaiksuki script)
• 𑀧𑀺𑀢𑁆𑀢𑀮 (Brahmi script)
• ပိတ္တလ (Burmese script)
• પિત્તલ (Gujarati script)
• ਪਿਤ੍ਤਲ (Gurmukhi script)
• 𑌪𑌿𑌤𑍍𑌤𑌲 (Grantha script)
• ꦥꦶꦠ꧀ꦠꦭ (Javanese script)
• 𑂣𑂱𑂞𑂹𑂞𑂪 (Kaithi script)
• ಪಿತ್ತಲ (Kannada script)
• បិត្តល (Khmer script)
• ປິຕ຺ຕລ (Lao script)
• പിത്തല (Malayalam script)
• ᢒᡳᢠᢠᠠᠯᠠ (Manchu script)
• 𑘢𑘱𑘝𑘿𑘝𑘩 (Modi script)
• ᢒᠢᢐᢐᠠᠯᠠ᠋ (Mongolian script)
• 𑧂𑧒𑦽𑧠𑦽𑧉 (Nandinagari script)
• 𑐥𑐶𑐟𑑂𑐟𑐮 (Newa script)
• ପିତ୍ତଲ (Odia script)
• ꢦꢶꢡ꣄ꢡꢭ (Saurashtra script)
• 𑆥𑆴𑆠𑇀𑆠𑆬 (Sharada script)
• 𑖢𑖰𑖝𑖿𑖝𑖩 (Siddham script)
• පිත‍්තල (Sinhalese script)
• 𑩰𑩑𑩫 𑪙𑩫𑩽 (Soyombo script)
• 𑚞𑚮𑚙𑚶𑚙𑚥 (Takri script)
• பித்தல (Tamil script)
• పిత్తల (Telugu script)
• ปิตฺตล (Thai script)
• པི་ཏྟ་ལ (Tibetan script)
• 𑒣𑒱𑒞𑓂𑒞𑒪 (Tirhuta script)
• 𑨞𑨁𑨙𑩇𑨙𑨬 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Sanskrit पित्त (pitta)

Proto-Indo-European *-lós

Sanskrit -ल (-la)

Sanskrit पित्तल

From पित्त (pitta, “bile”) +‎ -ल (-la).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /pit.tɐ.lɐ/, [pit̚.tɐ.lɐ]
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /pit̪.t̪ɐ.l̪ɐ/, [pit̪̚.t̪ɐ.l̪ɐ]

Adjective

पित्तल • (pittala) stem

1. bilious; bile-generating
   • c. 600 BCE – 600 CE, Suśruta, Suśruta Saṃhitā
   • Rasārṇava 18.125.1:

     कट्वम्लतीक्ष्णलवणं पिच्छिलं पित्तलं च यत्‌ ।

     kaṭvamlatīkṣṇalavaṇaṃ picchilaṃ pittalaṃ ca yat‌.

     […] [one must abstain from] that which is bitter, sour, pungent, salty, slimy or bile-generating.

Declension

Masculine a-stem declension of पित्तल

	singular	dual	plural
nominative	पित्तलः (pittalaḥ)	पित्तलौ (pittalau) पित्तला¹ (pittalā¹)	पित्तलाः (pittalāḥ) पित्तलासः¹ (pittalāsaḥ¹)
accusative	पित्तलम् (pittalam)	पित्तलौ (pittalau) पित्तला¹ (pittalā¹)	पित्तलान् (pittalān)
instrumental	पित्तलेन (pittalena)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलैः (pittalaiḥ) पित्तलेभिः¹ (pittalebhiḥ¹)
dative	पित्तलाय (pittalāya)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलेभ्यः (pittalebhyaḥ)
ablative	पित्तलात् (pittalāt)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलेभ्यः (pittalebhyaḥ)
genitive	पित्तलस्य (pittalasya)	पित्तलयोः (pittalayoḥ)	पित्तलानाम् (pittalānām)
locative	पित्तले (pittale)	पित्तलयोः (pittalayoḥ)	पित्तलेषु (pittaleṣu)
vocative	पित्तल (pittala)	पित्तलौ (pittalau) पित्तला¹ (pittalā¹)	पित्तलाः (pittalāḥ) पित्तलासः¹ (pittalāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of पित्तला

	singular	dual	plural
nominative	पित्तला (pittalā)	पित्तले (pittale)	पित्तलाः (pittalāḥ)
accusative	पित्तलाम् (pittalām)	पित्तले (pittale)	पित्तलाः (pittalāḥ)
instrumental	पित्तलया (pittalayā) पित्तला¹ (pittalā¹)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलाभिः (pittalābhiḥ)
dative	पित्तलायै (pittalāyai)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलाभ्यः (pittalābhyaḥ)
ablative	पित्तलायाः (pittalāyāḥ) पित्तलायै² (pittalāyai²)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलाभ्यः (pittalābhyaḥ)
genitive	पित्तलायाः (pittalāyāḥ) पित्तलायै² (pittalāyai²)	पित्तलयोः (pittalayoḥ)	पित्तलानाम् (pittalānām)
locative	पित्तलायाम् (pittalāyām)	पित्तलयोः (pittalayoḥ)	पित्तलासु (pittalāsu)
vocative	पित्तले (pittale)	पित्तले (pittale)	पित्तलाः (pittalāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of पित्तल

	singular	dual	plural
nominative	पित्तलम् (pittalam)	पित्तले (pittale)	पित्तलानि (pittalāni) पित्तला¹ (pittalā¹)
accusative	पित्तलम् (pittalam)	पित्तले (pittale)	पित्तलानि (pittalāni) पित्तला¹ (pittalā¹)
instrumental	पित्तलेन (pittalena)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलैः (pittalaiḥ) पित्तलेभिः¹ (pittalebhiḥ¹)
dative	पित्तलाय (pittalāya)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलेभ्यः (pittalebhyaḥ)
ablative	पित्तलात् (pittalāt)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलेभ्यः (pittalebhyaḥ)
genitive	पित्तलस्य (pittalasya)	पित्तलयोः (pittalayoḥ)	पित्तलानाम् (pittalānām)
locative	पित्तले (pittale)	पित्तलयोः (pittalayoḥ)	पित्तलेषु (pittaleṣu)
vocative	पित्तल (pittala)	पित्तले (pittale)	पित्तलानि (pittalāni) पित्तला¹ (pittalā¹)

• ¹Vedic

Noun

पित्तल • (pittala) stem, n

1. brass, bell metal
2. Himalayan birch (a tree whose bark was used for writing upon)

   Synonym: भूर्ज (bhūrja)

Declension

Neuter a-stem declension of पित्तल

	singular	dual	plural
nominative	पित्तलम् (pittalam)	पित्तले (pittale)	पित्तलानि (pittalāni) पित्तला¹ (pittalā¹)
accusative	पित्तलम् (pittalam)	पित्तले (pittale)	पित्तलानि (pittalāni) पित्तला¹ (pittalā¹)
instrumental	पित्तलेन (pittalena)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलैः (pittalaiḥ) पित्तलेभिः¹ (pittalebhiḥ¹)
dative	पित्तलाय (pittalāya)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलेभ्यः (pittalebhyaḥ)
ablative	पित्तलात् (pittalāt)	पित्तलाभ्याम् (pittalābhyām)	पित्तलेभ्यः (pittalebhyaḥ)
genitive	पित्तलस्य (pittalasya)	पित्तलयोः (pittalayoḥ)	पित्तलानाम् (pittalānām)
locative	पित्तले (pittale)	पित्तलयोः (pittalayoḥ)	पित्तलेषु (pittaleṣu)
vocative	पित्तल (pittala)	पित्तले (pittale)	पित्तलानि (pittalāni) पित्तला¹ (pittalā¹)

• ¹Vedic

Descendants

• Prakrit: 𑀧𑀺𑀢𑁆𑀢𑀮 (pittala)
  • Central:
    • Hindustani: pītal

      Hindi: पीतल

      Urdu: پِیتَل

  • Eastern:
    • Bengali: পিতল (pitol)
  • Northern:
    • Nepali: पित्तल (pittal)
  • Northwestern:
    • Punjabi: ਪਿੱਤਲ (pittal)
  • Southern:
    • Marathi: पितळ (pitaḷ)
• → Gujarati: પિત્તળ (pittaḷ)
• → Old Kannada: ಪಿತ್ತಳೆ (pittaḷe)
  • Kannada: ಹಿತ್ತಾಳೆ (hittāḷe)
• → Malayalam: പിത്തള (pittaḷa)
• → Tamil: பித்தளை (pittaḷai)

References

• Monier Williams (1899), “पित्तल”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 627.
• Hellwig, Oliver (2010–2026), “pittala”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.
• Apte, Vaman Shivram (1890), “पित्तल”, in The practical Sanskrit-English dictionary, Poona: Prasad Prakashan, page 1022
• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “pittala”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 462