लक्ष्मण

Hindi

श्रीराम और श्रीलक्ष्मण

Etymology

From Sanskrit लक्ष्मण (lakṣmaṇa).

Pronunciation

• (Delhi) IPA^(key): /lək.ʂməɳ/, [lɐk.ʃmɐ̃ɳ]

Proper noun

लक्ष्मण • (lakṣmaṇ) m

1. (Hinduism) Lakshmana, younger brother of Rama
2. a male given name from Sanskrit

Declension

Declension of लक्ष्मण (masc cons-stem)

	singular	plural
direct	लक्ष्मण lakṣmaṇ	लक्ष्मण lakṣmaṇ
oblique	लक्ष्मण lakṣmaṇ	लक्ष्मणों lakṣmaṇõ
vocative	लक्ष्मण lakṣmaṇ	लक्ष्मणो lakṣmaṇo

References

• Dāsa, Śyāmasundara (1965–1975), “लक्ष्मण”, in Hindī Śabdasāgara [lit. “Sea of Hindi words”] (in Hindi), Kashi [Varanasi]: Nagari Pracarini Sabha, page 4231
• McGregor, Ronald Stuart (1993), “लक्ष्मण”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press, page 878
• Caturvedi, Mahendra; Bhola Nath Tiwari (1970), “लक्ष्मण”, in A practical Hindi-English dictionary, Delhi: National Publishing House, page 662

Marathi

Etymology

Borrowed from Sanskrit लक्ष्मण (lakṣmaṇa). First attested as Old Marathi 𑘩𑘎𑘿𑘬𑘿𑘦𑘜 (lakṣmaṇa).

Pronunciation

• IPA^(key): /lək.ʂməɳ/
• Hyphenation: लक्‧षमण
• Rhymes: -əɳ

Proper noun

लक्ष्मण • (lakṣmaṇ) m

1. (Hinduism) Lakshmana, son of Dasharatha and Sumitra, younger brother of Lord Rama
2. a male given name from Sanskrit

Declension

Declension of लक्ष्मण (masc cons-stem)
direct singular	लक्ष्मण lakṣmaṇ
direct plural	लक्ष्मण lakṣmaṇ
	singular एकवचन		plural अनेकवचन
nominative प्रथमा	लक्ष्मण lakṣmaṇ		लक्ष्मण lakṣmaṇ
oblique सामान्यरूप	लक्ष्मणा lakṣmaṇā		लक्ष्मणां- lakṣmaṇān-
acc. / dative द्वितीया / चतुर्थी	लक्ष्मणाला lakṣmaṇālā		लक्ष्मणांना lakṣmaṇānnā
ergative	लक्ष्मणाने, लक्ष्मणानं lakṣmaṇāne, lakṣmaṇāna		लक्ष्मणांनी lakṣmaṇānnī
instrumental	लक्ष्मणाशी lakṣmaṇāśī		लक्ष्मणांशी lakṣmaṇānśī
locative सप्तमी	लक्ष्मणात lakṣmaṇāt		लक्ष्मणांत lakṣmaṇāt
vocative संबोधन	लक्ष्मणा lakṣmaṇā		लक्ष्मणांनो lakṣmaṇānno
Oblique Note: The oblique case precedes all postpositions. There is no space between the stem and the postposition. Locative Note: -त (-ta) is a postposition.

Genitive declension of लक्ष्मण (masc cons-stem)
	masculine object पुल्लिंगी कर्म		feminine object स्त्रीलिंगी कर्म		neuter object नपुसकलिंगी कर्म		oblique सामान्यरूप
	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular* एकवचन	plural अनेकवचन
singular subject एकवचनी कर्ता	लक्ष्मणाचा lakṣmaṇāċā	लक्ष्मणाचे lakṣmaṇāċe	लक्ष्मणाची lakṣmaṇācī	लक्ष्मणाच्या lakṣmaṇācā	लक्ष्मणाचे, लक्ष्मणाचं lakṣmaṇāċe, lakṣmaṇāċa	लक्ष्मणाची lakṣmaṇācī	लक्ष्मणाच्या lakṣmaṇācā
plural subject अनेकवचनी कर्ता	लक्ष्मणांचा lakṣmaṇānċā	लक्ष्मणांचे lakṣmaṇānċe	लक्ष्मणांची lakṣmaṇāñcī	लक्ष्मणांच्या lakṣmaṇāncā	लक्ष्मणांचे, लक्ष्मणांचं lakṣmaṇānċe, lakṣmaṇānċa	लक्ष्मणांची lakṣmaṇāñcī	लक्ष्मणांच्या lakṣmaṇāñcā
* Note: Word-final ए (e) in neuter words is alternatively written with the anusvara and pronounced as अ (a). Oblique Note: For most postpostions, the oblique genitive can be optionally inserted between the stem and the postposition.

Sanskrit

Alternative forms

Alternative scripts

• লক্ষ্মণ (Assamese script)
• ᬮᬓ᭄ᬱ᭄ᬫᬡ (Balinese script)
• লক্ষ্মণ (Bengali script)
• 𑰩𑰎𑰿𑰬𑰿𑰦𑰜 (Bhaiksuki script)
• 𑀮𑀓𑁆𑀱𑁆𑀫𑀡 (Brahmi script)
• လက္ၑ္မဏ (Burmese script)
• લક્ષ્મણ (Gujarati script)
• ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ (Gurmukhi script)
• 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 (Grantha script)
• ꦭꦏ꧀ꦰ꧀ꦩꦟ (Javanese script)
• 𑂪𑂍𑂹𑂭𑂹𑂧𑂝 (Kaithi script)
• ಲಕ್ಷ್ಮಣ (Kannada script)
• លក្ឞ្មណ (Khmer script)
• ລກ຺ຩ຺ມຓ (Lao script)
• ലക്ഷ്മണ (Malayalam script)
• ᠯᠠᡬᢢᠮᠠᢏᠠ (Manchu script)
• 𑘩𑘎𑘿𑘬𑘿𑘦𑘜 (Modi script)
• ᠯᠠᢉᢔᠮᠠᢏᠠ᠋ (Mongolian script)
• 𑧉𑦮𑧠𑧌𑧠𑧆𑦼 (Nandinagari script)
• 𑐮𑐎𑑂𑐲𑑂𑐩𑐞 (Newa script)
• ଲକ୍ଷ୍ମଣ (Odia script)
• ꢭꢒ꣄ꢰ꣄ꢪꢠ (Saurashtra script)
• 𑆬𑆑𑇀𑆰𑇀𑆩𑆟 (Sharada script)
• 𑖩𑖎𑖿𑖬𑖿𑖦𑖜 (Siddham script)
• ලක්‍ෂ‍්මණ (Sinhalese script)
• 𑩽𑩜 𑪙𑪀 𑪙𑩴𑩪 (Soyombo script)
• 𑚥𑚊𑚶𑚶𑚢𑚘 (Takri script)
• லக்ஷ்மண (Tamil script)
• లక్ష్మణ (Telugu script)
• ลกฺษฺมณ (Thai script)
• ལ་ཀྵྨ་ཎ (Tibetan script)
• 𑒪𑒏𑓂𑒭𑓂𑒧𑒝 (Tirhuta script)
• 𑨬𑨋𑩇𑨯𑩇𑨢𑨘 (Zanabazar Square script)

Etymology

From the root लक्ष् (lakṣ)

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /lɐkʂ.mɐ.ɳɐ/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /l̪ɐkʂ.mɐ.ɳɐ/

Proper noun

लक्ष्मण • (lakṣmaṇa) stem, m

1. (Hinduism) Lakshmana, son of Dasharatha and Sumitra, younger brother of Rama.

Descendants

• Prakrit: 𑀮𑀓𑁆𑀔𑀡 (lakkhaṇa)
  • Hindi: लखन (lakhan)
  • → Kannada: ಲಕ್ಕಣ (lakkaṇa)
• → Malay: laksamana (“admiral”)
  • Indonesian: laksamana
  • → Cebuano: laksamana
  • → Kapampangan: Laxamana
  • → Tagalog: Lacsamana, laksamana
• → Tamil: இலட்சுமணன் (ilaṭcumaṇaṉ)

References

• Monier Williams (1899), “लक्ष्मण”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 0891.