साधयति
Appearance
Sanskrit
[edit]Alternative forms
[edit]Alternative scripts
- সাধয়তি (Assamese script)
- ᬲᬵᬥᬬᬢᬶ (Balinese script)
- সাধয়তি (Bengali script)
- 𑰭𑰯𑰠𑰧𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
- 𑀲𑀸𑀥𑀬𑀢𑀺 (Brahmi script)
- သာဓယတိ (Burmese script)
- સાધયતિ (Gujarati script)
- ਸਾਧਯਤਿ (Gurmukhi script)
- 𑌸𑌾𑌧𑌯𑌤𑌿 (Grantha script)
- ꦱꦴꦣꦪꦠꦶ (Javanese script)
- 𑂮𑂰𑂡𑂨𑂞𑂱 (Kaithi script)
- ಸಾಧಯತಿ (Kannada script)
- សាធយតិ (Khmer script)
- ສາຘຍຕິ (Lao script)
- സാധയതി (Malayalam script)
- ᠰᠠ᠊ᠠᢡᠠᠶᠠᢠᡳ (Manchu script)
- 𑘭𑘰𑘠𑘧𑘝𑘱 (Modi script)
- ᠰᠠᢗᢑᠾᠠᠶ᠋ᠠᢐᠢ (Mongolian script)
- 𑧍𑧑𑧀𑧇𑦽𑧒 (Nandinagari script)
- 𑐳𑐵𑐢𑐫𑐟𑐶 (Newa script)
- ସାଧଯତି (Odia script)
- ꢱꢵꢤꢫꢡꢶ (Saurashtra script)
- 𑆱𑆳𑆣𑆪𑆠𑆴 (Sharada script)
- 𑖭𑖯𑖠𑖧𑖝𑖰 (Siddham script)
- සාධයති (Sinhalese script)
- 𑪁𑩛𑩮𑩻𑩫𑩑 (Soyombo script)
- 𑚨𑚭𑚜𑚣𑚙𑚮 (Takri script)
- ஸாத⁴யதி (Tamil script)
- సాధయతి (Telugu script)
- สาธยติ (Thai script)
- སཱ་དྷ་ཡ་ཏི (Tibetan script)
- 𑒮𑒰𑒡𑒨𑒞𑒱 (Tirhuta script)
- 𑨰𑨊𑨜𑨪𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]From Proto-Indo-European *soHdʰ-éye-ti.[1] Synchronically साध् (sādh) + -अयति (-áyati).
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]सा॒धय॑ति • (sādháyati) third-singular indicative (class 10, type P, causative, root साध्)[2]
- to straighten, make straight (a path)
- to guide straight or well, direct or bring to a goal
- to master, subdue, overpower, conquer, win, win over
- to summon, conjure up (a god or spirit)
- (law) to enforce payment, recover (a debt), collect (taxes)
- to subdue a disease, set right, heal, cure
- to bring to an end or conclusion, complete, make perfect, bring about, accomplish, effect, fulfil, execute, practice
- to attain one's object, be successful
- to produce, make, render
- to establish a truth, substantiate, prove, demonstrate
- to make ready, prepare
- to gain, obtain, acquire, procure
- to find out (by calculation)
- to grant, bestow, yield
- to put or place in
- to set out, proceed, go
Conjugation
[edit]Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.
| Nonfinite Forms: सा॒धयि॑तुम् (sādháyitum) | |||
|---|---|---|---|
| Undeclinable | |||
| Infinitive | सा॒धयि॑तुम् sādháyitum | ||
| Gerund | सा॒ध॒यि॒त्वा sādhayitvā́ | ||
| Participles | |||
| Masculine/Neuter Gerundive | सा॒ध॒यि॒त॒व्य॑ / सा॒ध॒नीय॑ sādhayitavyà / sādhanī́ya | ||
| Feminine Gerundive | सा॒ध॒यि॒त॒व्या॑ / सा॒ध॒नीया॑ sādhayitavyā̀ / sādhanī́yā | ||
| Masculine/Neuter Past Passive Participle | सा॒धि॒त sādhitá | ||
| Feminine Past Passive Participle | सा॒धि॒ता sādhitā́ | ||
| Masculine/Neuter Past Active Participle | सा॒धि॒तव॑त् sādhitávat | ||
| Feminine Past Active Participle | सा॒धि॒तव॑ती sādhitávatī | ||
| Present: सा॒धय॑ति (sādháyati), सा॒धय॑ते (sādháyate) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | सा॒धय॑ति sādháyati |
सा॒धय॑तः sādháyataḥ |
सा॒धय॑न्ति sādháyanti |
सा॒धय॑ते sādháyate |
सा॒धये॑ते sādháyete |
सा॒धय॑न्ते sādháyante | |
| Second | सा॒धय॑सि sādháyasi |
सा॒धय॑थः sādháyathaḥ |
सा॒धय॑थ sādháyatha |
सा॒धय॑से sādháyase |
सा॒धये॑थे sādháyethe |
सा॒धय॑ध्वे sādháyadhve | |
| First | सा॒धया॑मि sādháyāmi |
सा॒धया॑वः sādháyāvaḥ |
सा॒धया॑मः / सा॒धया॑मसि¹ sādháyāmaḥ / sādháyāmasi¹ |
सा॒धये॑ sādháye |
सा॒धया॑वहे sādháyāvahe |
सा॒धया॑महे sādháyāmahe | |
| Imperative | |||||||
| Third | सा॒धय॑तु sādháyatu |
सा॒धय॑ताम् sādháyatām |
सा॒धय॑न्तु sādháyantu |
सा॒धय॑ताम् sādháyatām |
सा॒धये॑ताम् sādháyetām |
सा॒धय॑न्ताम् sādháyantām | |
| Second | सा॒धय॑ sādháya |
सा॒धय॑तम् sādháyatam |
सा॒धय॑त sādháyata |
सा॒धय॑स्व sādháyasva |
सा॒धये॑थाम् sādháyethām |
सा॒धय॑ध्वम् sādháyadhvam | |
| First | सा॒धया॑नि sādháyāni |
सा॒धया॑व sādháyāva |
सा॒धया॑म sādháyāma |
सा॒धयै॑ sādháyai |
सा॒धया॑वहै sādháyāvahai |
सा॒धया॑महै sādháyāmahai | |
| Optative/Potential | |||||||
| Third | सा॒धये॑त् sādháyet |
सा॒धये॑ताम् sādháyetām |
सा॒धये॑युः sādháyeyuḥ |
सा॒धये॑त sādháyeta |
सा॒धये॑याताम् sādháyeyātām |
सा॒धये॑रन् sādháyeran | |
| Second | सा॒धयेः॑ sādháyeḥ |
सा॒धये॑तम् sādháyetam |
सा॒धये॑त sādháyeta |
सा॒धये॑थाः sādháyethāḥ |
सा॒धये॑याथाम् sādháyeyāthām |
सा॒धये॑ध्वम् sādháyedhvam | |
| First | सा॒धये॑यम् sādháyeyam |
सा॒धये॑व sādháyeva |
सा॒धये॑म sādháyema |
सा॒धये॑य sādháyeya |
सा॒धये॑वहि sādháyevahi |
सा॒धये॑महि sādháyemahi | |
| Subjunctive | |||||||
| Third | सा॒धया॑त् / सा॒धया॑ति sādháyāt / sādháyāti |
सा॒धया॑तः sādháyātaḥ |
सा॒धया॑न् sādháyān |
सा॒धया॑ते / सा॒धया॑तै sādháyāte / sādháyātai |
सा॒धयै॑ते sādháyaite |
सा॒धय॑न्त / सा॒धया॑न्तै sādháyanta / sādháyāntai | |
| Second | सा॒धयाः॑ / सा॒धया॑सि sādháyāḥ / sādháyāsi |
सा॒धया॑थः sādháyāthaḥ |
सा॒धया॑थ sādháyātha |
सा॒धया॑से / सा॒धया॑सै sādháyāse / sādháyāsai |
सा॒धयै॑थे sādháyaithe |
सा॒धया॑ध्वै sādháyādhvai | |
| First | सा॒धया॑नि sādháyāni |
सा॒धया॑व sādháyāva |
सा॒धया॑म sādháyāma |
सा॒धयै॑ sādháyai |
सा॒धया॑वहै sādháyāvahai |
सा॒धया॑महै sādháyāmahai | |
| Participles | |||||||
| सा॒धय॑त् sādháyat |
सा॒धय॑मान / साधयान² sādháyamāna / sādhayāna² | ||||||
| Notes |
| ||||||
| Imperfect: असा॑धयत् (ásādhayat), असा॑धयत (ásādhayata) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | |||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
| Indicative | ||||||
| Third | असा॑धयत् ásādhayat |
असा॑धयताम् ásādhayatām |
असा॑धयन् ásādhayan |
असा॑धयत ásādhayata |
असा॑धयेताम् ásādhayetām |
असा॑धयन्त ásādhayanta |
| Second | असा॑धयः ásādhayaḥ |
असा॑धयतम् ásādhayatam |
असा॑धयत ásādhayata |
असा॑धयथाः ásādhayathāḥ |
असा॑धयेथाम् ásādhayethām |
असा॑धयध्वम् ásādhayadhvam |
| First | असा॑धयम् ásādhayam |
असा॑धयाव ásādhayāva |
असा॑धयाम ásādhayāma |
असा॑धये ásādhaye |
असा॑धयावहि ásādhayāvahi |
असा॑धयामहि ásādhayāmahi |
| Future: सा॒ध॒यि॒ष्यति॑ (sādhayiṣyáti), सा॒ध॒यि॒ष्यते॑ (sādhayiṣyáte) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | सा॒ध॒यि॒ष्यति॑ sādhayiṣyáti |
सा॒ध॒यि॒ष्यतः॑ sādhayiṣyátaḥ |
सा॒ध॒यि॒ष्यन्ति॑ sādhayiṣyánti |
सा॒ध॒यि॒ष्यते॑ sādhayiṣyáte |
सा॒ध॒यि॒ष्येते॑ sādhayiṣyéte |
सा॒ध॒यि॒ष्यन्ते॑ sādhayiṣyánte | |
| Second | सा॒ध॒यि॒ष्यसि॑ sādhayiṣyási |
सा॒ध॒यि॒ष्यथः॑ sādhayiṣyáthaḥ |
सा॒ध॒यि॒ष्यथ॑ sādhayiṣyátha |
सा॒ध॒यि॒ष्यसे॑ sādhayiṣyáse |
सा॒ध॒यि॒ष्येथे॑ sādhayiṣyéthe |
सा॒ध॒यि॒ष्यध्वे॑ sādhayiṣyádhve | |
| First | सा॒ध॒यि॒ष्यामि॑ sādhayiṣyā́mi |
सा॒ध॒यि॒ष्यावः॑ sādhayiṣyā́vaḥ |
सा॒ध॒यि॒ष्यामः॑ / सा॒ध॒यि॒ष्याम॑सि¹ sādhayiṣyā́maḥ / sādhayiṣyā́masi¹ |
सा॒ध॒यि॒ष्ये sādhayiṣyé |
सा॒ध॒यि॒ष्याव॑हे sādhayiṣyā́vahe |
सा॒ध॒यि॒ष्याम॑हे sādhayiṣyā́mahe | |
| Participles | |||||||
| सा॒ध॒यि॒ष्यत् sādhayiṣyát |
सा॒ध॒यि॒ष्यमा॑ण sādhayiṣyámāṇa | ||||||
| Notes |
| ||||||
| Conditional: असा॑धयिष्यत् (ásādhayiṣyat), असा॑धयिष्यत (ásādhayiṣyata) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | |||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
| Indicative | ||||||
| Third | असा॑धयिष्यत् ásādhayiṣyat |
असा॑धयिष्यताम् ásādhayiṣyatām |
असा॑धयिष्यन् ásādhayiṣyan |
असा॑धयिष्यत ásādhayiṣyata |
असा॑धयिष्येताम् ásādhayiṣyetām |
असा॑धयिष्यन्त ásādhayiṣyanta |
| Second | असा॑धयिष्यः ásādhayiṣyaḥ |
असा॑धयिष्यतम् ásādhayiṣyatam |
असा॑धयिष्यत ásādhayiṣyata |
असा॑धयिष्यथाः ásādhayiṣyathāḥ |
असा॑धयिष्येथाम् ásādhayiṣyethām |
असा॑धयिष्यध्वम् ásādhayiṣyadhvam |
| First | असा॑धयिष्यम् ásādhayiṣyam |
असा॑धयिष्याव ásādhayiṣyāva |
असा॑धयिष्याम ásādhayiṣyāma |
असा॑धयिष्ये ásādhayiṣye |
असा॑धयिष्यावहि ásādhayiṣyāvahi |
असा॑धयिष्यामहि ásādhayiṣyāmahi |
| Benedictive/Precative: सा॒ध्यात् (sādhyā́t) or सा॒ध्याः (sādhyā́ḥ), सा॒ध॒यि॒षी॒ष्ट (sādhayiṣīṣṭá) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Optative/Potential | |||||||
| Third | सा॒ध्यात् / सा॒ध्याः¹ sādhyā́t / sādhyā́ḥ¹ |
सा॒ध्यास्ता॑म् sādhyā́stām |
सा॒ध्यासुः॑ sādhyā́suḥ |
सा॒ध॒यि॒षी॒ष्ट sādhayiṣīṣṭá |
सा॒ध॒यि॒षी॒यास्ता॑म्² sādhayiṣīyā́stām² |
सा॒ध॒यि॒षी॒रन् sādhayiṣīrán | |
| Second | सा॒ध्याः sādhyā́ḥ |
सा॒ध्यास्त॑म् sādhyā́stam |
सा॒ध्यास्त॑ sādhyā́sta |
सा॒ध॒यि॒षी॒ष्ठाः sādhayiṣīṣṭhā́ḥ |
सा॒ध॒यि॒षी॒यास्था॑म्² sādhayiṣīyā́sthām² |
सा॒ध॒यि॒षी॒ढ्वम् sādhayiṣīḍhvám | |
| First | सा॒ध्यास॑म् sādhyā́sam |
सा॒ध्यास्व॑ sādhyā́sva |
सा॒ध्यास्म॑ sādhyā́sma |
सा॒ध॒यि॒षी॒य sādhayiṣīyá |
सा॒ध॒यि॒षी॒वहि॑ sādhayiṣīváhi |
सा॒ध॒यि॒षी॒महि॑ sādhayiṣīmáhi | |
| Notes |
| ||||||
| Perfect: सा॒ध॒यामास॑ (sādhayā́mā́sa) or सा॒ध॒यांच॒कार॑ (sādhayā́ṃcakā́ra), सा॒ध॒यांच॒क्रे (sādhayā́ṃcakré) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | |||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
| Indicative | ||||||
| Third | सा॒ध॒यामास॑ / सा॒ध॒यांच॒कार॑ sādhayā́mā́sa / sādhayā́ṃcakā́ra |
सा॒ध॒यामा॒सतुः॑ / सा॒ध॒यांच॒क्रतुः॑ sādhayā́māsátuḥ / sādhayā́ṃcakrátuḥ |
सा॒ध॒यामा॒सुः / सा॒ध॒यांच॒क्रुः sādhayā́māsúḥ / sādhayā́ṃcakrúḥ |
सा॒ध॒यांच॒क्रे sādhayā́ṃcakré |
सा॒ध॒यांच॒क्राते॑ sādhayā́ṃcakrā́te |
सा॒ध॒यांच॑क्रि॒रे sādhayā́ṃcakriré |
| Second | सा॒ध॒यामासि॑थ / सा॒ध॒यांच॒कर्थ॑ sādhayā́mā́sitha / sādhayā́ṃcakártha |
सा॒ध॒यामा॒सथुः॑ / सा॒ध॒यांच॒क्रथुः॑ sādhayā́māsáthuḥ / sādhayā́ṃcakráthuḥ |
सा॒ध॒यामा॒स / सा॒ध॒यांच॒क्र sādhayā́māsá / sādhayā́ṃcakrá |
सा॒ध॒यांच॑कृ॒षे sādhayā́ṃcakṛṣé |
सा॒ध॒यांच॒क्राथे॑ sādhayā́ṃcakrā́the |
सा॒ध॒यांच॑कृ॒ध्वे sādhayā́ṃcakṛdhvé |
| First | सा॒ध॒यामास॑ / सा॒ध॒यांच॒कर॑ sādhayā́mā́sa / sādhayā́ṃcakára |
सा॒ध॒यामा॑सि॒व / सा॒ध॒यांच॑कृ॒व sādhayā́māsivá / sādhayā́ṃcakṛvá |
सा॒ध॒यामा॑सि॒म / सा॒ध॒यांच॑कृ॒म sādhayā́māsimá / sādhayā́ṃcakṛmá |
सा॒ध॒यांच॒क्रे sādhayā́ṃcakré |
सा॒ध॒यांच॑कृ॒वहे॑ sādhayā́ṃcakṛváhe |
सा॒ध॒यांच॑कृ॒महे॑ sādhayā́ṃcakṛmáhe |
| Participles | ||||||
| सा॒ध॒यामा॑सि॒वांस् / सा॒ध॒यांच॑कृ॒वांस् sādhayā́māsivā́ṃs / sādhayā́ṃcakṛvā́ṃs |
सा॒ध॒यांच॑क्रा॒ण sādhayā́ṃcakrāṇá | |||||
References
[edit]- ^ Rix, Helmut, editor (2001), Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 517
- ^ Monier Williams (1899), “साध्”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1200, column 3.
Categories:
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms suffixed with -अयति
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit verbs
- Sanskrit class 10 verbs
- Sanskrit active verbs
- Sanskrit causative verbs
- Sanskrit terms belonging to the root साध्
- Sanskrit verbs in Devanagari script
- sa:Law
- Sanskrit verbs with s-future