स्वपस्

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• স্বপস্ (Assamese script)
• ᬲ᭄ᬯᬧᬲ᭄ (Balinese script)
• স্বপস্ (Bengali script)
• 𑰭𑰿𑰪𑰢𑰭𑰿 (Bhaiksuki script)
• 𑀲𑁆𑀯𑀧𑀲𑁆 (Brahmi script)
• သွပသ် (Burmese script)
• સ્વપસ્ (Gujarati script)
• ਸ੍ਵਪਸ੍ (Gurmukhi script)
• 𑌸𑍍𑌵𑌪𑌸𑍍 (Grantha script)
• ꦱ꧀ꦮꦥꦱ꧀ (Javanese script)
• 𑂮𑂹𑂫𑂣𑂮𑂹 (Kaithi script)
• ಸ್ವಪಸ್ (Kannada script)
• ស្វបស៑ (Khmer script)
• ສ຺ວປສ຺ (Lao script)
• സ്വപസ് (Malayalam script)
• ᠰᠣᠸᠠᢒᠠᠰ᠌ (Manchu script)
• 𑘭𑘿𑘪𑘢𑘭𑘿 (Modi script)
• ᠰᢦᢒᠠᠰ (Mongolian script)
• 𑧍𑧠𑧊𑧂𑧍𑧠 (Nandinagari script)
• 𑐳𑑂𑐰𑐥𑐳𑑂 (Newa script)
• ସ୍ଵପସ୍ (Odia script)
• ꢱ꣄ꢮꢦꢱ꣄ (Saurashtra script)
• 𑆱𑇀𑆮𑆥𑆱𑇀 (Sharada script)
• 𑖭𑖿𑖪𑖢𑖭𑖿 (Siddham script)
• ස‍්වපස් (Sinhalese script)
• 𑪁 𑪙𑩾𑩰𑪁 𑪙 (Soyombo script)
• 𑚨𑚶𑚦𑚞𑚨𑚶 (Takri script)
• ஸ்வபஸ் (Tamil script)
• స్వపస్ (Telugu script)
• สฺวปสฺ (Thai script)
• སྭ་པ་ས྄ (Tibetan script)
• 𑒮𑓂𑒫𑒣𑒮𑓂 (Tirhuta script)
• 𑨰𑩇𑨭𑨞𑨰𑨴 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-Iranian *HsuHápas (“doing good work; artistic, well created”), from Proto-Indo-European *h₁su-h₃ép-os, from *h₁su- (“good”) + *h₃ep- (“work”). Cognate with Old Avestan 𐬵𐬎𐬎𐬁𐬞𐬀𐬵 (huuāpah, “doing good work”), Persian خوب (xub, “good, well, nice”). By surface analysis, सु- (su-) +‎ अप॑स् (ápas).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /su.ʋɐ́.pɐs/

• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /s̪ʋɐ.pɐs̪/

Adjective

स्वप॑स् • (svápas) stem

1. doing good work
2. well made, skillfully done
   • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 1.61.6:

     अस्मा इदु त्वष्टा तक्षद्वज्रं स्वपस्तमं स्वर्यं रणाय।
     वृत्रस्य चिद्विदद्येन मर्म तुजन्नीशानस्तुजता कियेधाः॥

     asmā idu tvaṣṭā takṣadvajraṃ svapastamaṃ svaryaṃ raṇāya.
     vṛtrasya cidvidadyena marma tujannīśānastujatā kiyedhāḥ.

     Even for him hath Tvaṣṭar forged the thunder, most deftly wrought, celestial, for the battle,
     Wherewith he reached the vital parts of Vṛtra, striking-the vast, the mighty with the striker.

3. skilful, artistic

Declension

Masculine as-stem declension of स्वप॑स्

	singular	dual	plural
nominative	स्वपाः॑ (svápāḥ)	स्वप॑सौ (svápasau) स्वप॑सा¹ (svápasā¹)	स्वप॑सः (svápasaḥ) स्वपाः॑¹ (svápāḥ¹)
accusative	स्वप॑सम् (svápasam) स्वपा॑म्¹ (svápām¹)	स्वप॑सौ (svápasau) स्वप॑सा¹ (svápasā¹)	स्वप॑सः (svápasaḥ) स्वपाः॑¹ (svápāḥ¹)
instrumental	स्वप॑सा (svápasā)	स्वपो॑भ्याम् (svápobhyām)	स्वपो॑भिः (svápobhiḥ)
dative	स्वप॑से (svápase)	स्वपो॑भ्याम् (svápobhyām)	स्वपो॑भ्यः (svápobhyaḥ)
ablative	स्वप॑सः (svápasaḥ)	स्वपो॑भ्याम् (svápobhyām)	स्वपो॑भ्यः (svápobhyaḥ)
genitive	स्वप॑सः (svápasaḥ)	स्वप॑सोः (svápasoḥ)	स्वप॑साम् (svápasām)
locative	स्वप॑सि (svápasi)	स्वप॑सोः (svápasoḥ)	स्वपः॑सु (svápaḥsu)
vocative	स्व॑पः (svàpaḥ)	स्व॑पसौ (svàpasau) स्व॑पसा¹ (svàpasā¹)	स्व॑पसः (svàpasaḥ) स्व॑पाः¹ (svàpāḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine as-stem declension of स्वप॑स्

	singular	dual	plural
nominative	स्वपाः॑ (svápāḥ)	स्वप॑सौ (svápasau) स्वप॑सा¹ (svápasā¹)	स्वप॑सः (svápasaḥ) स्वपाः॑¹ (svápāḥ¹)
accusative	स्वप॑सम् (svápasam) स्वपा॑म्¹ (svápām¹)	स्वप॑सौ (svápasau) स्वप॑सा¹ (svápasā¹)	स्वप॑सः (svápasaḥ) स्वपाः॑¹ (svápāḥ¹)
instrumental	स्वप॑सा (svápasā)	स्वपो॑भ्याम् (svápobhyām)	स्वपो॑भिः (svápobhiḥ)
dative	स्वप॑से (svápase)	स्वपो॑भ्याम् (svápobhyām)	स्वपो॑भ्यः (svápobhyaḥ)
ablative	स्वप॑सः (svápasaḥ)	स्वपो॑भ्याम् (svápobhyām)	स्वपो॑भ्यः (svápobhyaḥ)
genitive	स्वप॑सः (svápasaḥ)	स्वप॑सोः (svápasoḥ)	स्वप॑साम् (svápasām)
locative	स्वप॑सि (svápasi)	स्वप॑सोः (svápasoḥ)	स्वपः॑सु (svápaḥsu)
vocative	स्व॑पः (svàpaḥ)	स्व॑पसौ (svàpasau) स्व॑पसा¹ (svàpasā¹)	स्व॑पसः (svàpasaḥ) स्व॑पाः¹ (svàpāḥ¹)

• ¹Vedic

Neuter as-stem declension of स्वप॑स्

	singular	dual	plural
nominative	स्वपः॑ (svápaḥ) स्वपाः॑¹ (svápāḥ¹)	स्वप॑सी (svápasī)	स्वपां॑सि (svápāṃsi)
accusative	स्वपः॑ (svápaḥ) स्वपाः॑¹ (svápāḥ¹)	स्वप॑सी (svápasī)	स्वपां॑सि (svápāṃsi)
instrumental	स्वप॑सा (svápasā)	स्वपो॑भ्याम् (svápobhyām)	स्वपो॑भिः (svápobhiḥ)
dative	स्वप॑से (svápase)	स्वपो॑भ्याम् (svápobhyām)	स्वपो॑भ्यः (svápobhyaḥ)
ablative	स्वप॑सः (svápasaḥ)	स्वपो॑भ्याम् (svápobhyām)	स्वपो॑भ्यः (svápobhyaḥ)
genitive	स्वप॑सः (svápasaḥ)	स्वप॑सोः (svápasoḥ)	स्वप॑साम् (svápasām)
locative	स्वप॑सि (svápasi)	स्वप॑सोः (svápasoḥ)	स्वपः॑सु (svápaḥsu)
vocative	स्व॑पः (svàpaḥ)	स्व॑पसी (svàpasī)	स्व॑पांसि (svàpāṃsi)

• ¹Vedic

References

• Monier Williams (1899), “स्वपस्”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1281, column 1.