cegła

See also: cêgla and cegłą

Kashubian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *(s)teg-der.

Latin tēgulabor.

Proto-Germanic *tigulǭ

Proto-West Germanic *tigulāder.

Old High German ziagalader.

Middle High German ziegelbor.

Old Polish cegła

Polish cegłabor.

Kashubian cegła

Borrowed from Polish cegła. Compare Slovincian cêgla.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈt͡sɛ.ɡwa/
• Rhymes: -ɛɡwa
• Syllabification: ce‧gła

Noun

cegła f (diminutive cedżełka)

1. brick (hardened rectangular block of mud, clay, etc., used for building)
2. brick (mass having a squarish shape)

Derived terms

adjectives

• ceglasti
• cegłowati

noun

• ceglarka
• ceglarstwò
• ceglôrz
• cegłownica

Further reading

• Stefan Ramułt (1993) [1893], “cegła”, in Jerzy Trepczyk, editor, Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), 3 edition
• Sychta, Bernard (1967), “+”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 1 (A – Ǵ), Wrocław: Ossolineum, page 119
• Jan Trepczyk (1994), “cegła”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
• Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “cegła”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎^[1]
• “cegła”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *(s)teg-der.

Latin tēgulabor.

Proto-Germanic *tigulǭ

Proto-West Germanic *tigulāder.

Old High German ziagalader.

Middle High German ziegelbor.

Old Polish cegła

Borrowed from Middle High German ziegel. First attested in the 15th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /t͡sʲɛɡɫa/
• IPA^(key): (15^th CE) /t͡sʲɛɡɫa/

Noun

cegła f (related adjective cegielny)

1. (attested in Greater Poland) brick (building material obtained from dried or fired clay with an admixture of sand, formed into cuboid blocks)
   • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 11, 3:

     Nadzalaymi czegel a sezzemi ge w ognyu. Y myely sø cegli myasto kamyenya

     [Nadziałajmy cegieł, a seżżemy je w ogniu. I mieli są cegły miasto kamienia]

   • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 5, 16:

     Slomi nye dawayø nam, a czegel yako drzewyey potrzebuyø

     [Słomy nie dawayą nam, a cegieł jako drzewiej potrzebuyą]

   • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 5, 18:

     Slomi wam nye bødze dano, a wy dayczye obiczyaynø lyczbø czegel

     [Słomy wam nie będzoe dano, a wy dajcie obyczajną liczbę cegieł]

   • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 5, 19:

     Nye pomnyeyszyøcz wam nyczs czegel po wszitky dny

     [Nie pomniejsząć wam nics cegieł po wszytki dni]

   • 1930 [c. 1455], “Nah”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 3, 14:

     Dzirsz ceg[lø]

     [Dzirż cegłę]

   • 1892 [1494], Adolf Warschauer, editor, Sonder-Veröffentlichungen der historischen Gesellschaft für die Provinz Posen, volume I, Poznań, page 382:

     Ot *toczenye czegli 16 grossos

     [Ot toczenia cegły 16 grossos]

   • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 73v:

     Later est gleba cocta vnde fit murus zyegel steyn czegla

     [Later est gleba cocta vnde fit murus zyegel steyn cegła]

Derived terms

adjectives

• ceglany

nouns

• cegielnica
• cegielnik
• ceglarz

Descendants

• Polish: cegła, czegła (Middle Polish)
  • → Belarusian: цэ́гла (céhla)
  • → Kashubian: cegła
  • → Slovincian: cêgla
  • → Ukrainian: це́гла (céhla)
• Silesian: cegła, cigła

References

• Boryś, Wiesław (2005), “cegła”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “cegła”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “cegła”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• K. Nitsch, editor (1954), “cegła”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 217
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “cegła”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “cegła”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

cegły

Alternative forms

• czegła (Middle Polish)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *(s)teg-der.

Latin tēgulabor.

Proto-Germanic *tigulǭ

Proto-West Germanic *tigulāder.

Old High German ziagalader.

Middle High German ziegelbor.

Old Polish cegła

Polish cegła

Inherited from Old Polish cegła.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈt͡sɛ.ɡwa/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈt͡sɛ.ɡɫa/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɛɡwa
• Syllabification: ce‧gła

Noun

cegła f (diminutive cegiełka, related adjective ceglany)

1. brick (hardened rectangular block of mud, clay, etc., used for building)
2. (derogatory, figurative) brick (thick and uninteresting book)
3. (figurative, humorous) brick (mobile phone, especially a heavy box-shaped one, that has become non-functional or obsolete)
4. brick (mass having a squarish shape)
5. (Middle Polish) tablet (clay tablet used in ancient times for writing)

Declension

Declension of cegła

	singular	plural
nominative	cegła	cegły
genitive	cegły	cegieł
dative	cegle	cegłom
accusative	cegłę	cegły
instrumental	cegłą	cegłami
locative	cegle	cegłach
vocative	cegło	cegły

Derived terms

adjectives

• ceglasty

nouns

• cegielnia
• cegielnik
• ceglak
• ceglarz
• cegłówka

verbs

• spalić cegłę pf, palić cegłę impf

Descendants

• → Belarusian: цэ́гла (céhla)
• → Kashubian: cegła
• → Slovincian: cêgla
• → Ukrainian: це́гла (céhla)

Further reading

• cegła in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• cegła in Polish dictionaries at PWN
• cegła in PWN's encyclopedia
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “cegła”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Krystyna Siekierska (19.07.2019), “CEGŁA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “cegła”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “cegła”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “cegła”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 259

Silesian

Alternative forms

• cigła

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *(s)teg-der.

Latin tēgulabor.

Proto-Germanic *tigulǭ

Proto-West Germanic *tigulāder.

Old High German ziagalader.

Middle High German ziegelbor.

Old Polish cegła

Silesian cegła

Inherited from Old Polish cegła.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈt͡sɛ.ɡwa/
• Rhymes: -ɛɡwa
• Syllabification: ce‧gła

Noun

cegła f

1. brick (hardened rectangular block of mud, clay, etc., used for building)

Further reading

• cegła in silling.org
• Henryk Jaroszewicz (2022), “cegła”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 67
• Eugeniusz Kosmała (2023), “cegła”, in Dykcjōnôrz Polsko-Ślonskiy (in Silesian), section C, page 9