pieniądz
Kashubian
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Proto-Slavic *pě̀nę̄dzь.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]pieniądz m inan (diminutive pieniążk, related adjective pieniãżny)
Derived terms
[edit]Further reading
[edit]- Stefan Ramułt (1893) “pjeńǫʒ”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 136
- Sychta, Bernard (1970) “ṕeńǫʒ”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 4 (P – Ř), Wrocław: Ossolineum, page 250
- Jan Trepczyk (1994) “pieniądz”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
- Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “pieniądz”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi[1]
- “pieniądz”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022
Old Polish
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Proto-Slavic *pě̀nę̄dzь. First attested in 1387.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]pieniądz m inan (diminutive pieniążek, related adjective pieniężny)
- (sometimes collective, chiefly in the plural, attested in Greater Poland) money
- 1959 [1387], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 14, Poznań:
- Czso mi ranczil Andrzey za penadze, tich mi ne zaplaczil
- [Cso mi ręczył Andrzej za pieniądze, tych mi nie zapłacił]
- 1930 [c. 1455], “I Esdr”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[2], 7, 17:
- Wszitko szrzebro y zloto, ktore naydzesz we wszitkey wloscy babylonskey..., swyebodnye wezmy a s pylnoscyø s tich pyenyødzi (de hac pecunia) kupy cyelce
- [Wszytko śrzebro i złoto, ktore najdziesz we wszytkiej włości babiłońskiej..., świebodnie weźmi a z pilnością z tych pieniędzy (de hac pecunia) kupi cielce]
- 1959 [1429], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1335, Poznań:
- Jszem skodzen dzeszacz grziwen dla nyezaplacena pyenadza w czasch y w godzyna
- [Iżem szkodzien dziesięć grzywien dla niezapłacenia pieniądza w czas i w godzinę]
- (attested in Greater Poland) unit of money; coin
- 1895 [1419], Archiwum Komisji Prawniczej. Collectanea ex Archivo Collegii Iuridici[3], volume VIII, page a 43:
- Ysze Dorothka dwanaczcze kop wniosla... bidlem y penandzmi
- [Iże Dorotka dwanaćcie kop wniosła... bydłem i pieniędzmi]
- 1959 [1491], “Teksty polskie z końca XV w.”, in Rafał Leszczyński, editor, Rozprawy Komisji Językowej[4], volume VII, page 56:
- Wsselky... ma wlozicz quarthnyk, s kthoregocz tho thego szkladanya mayą podlug obvyązanya trzeczi pyenyądz do pvski wlozicz
- [Wszelki... ma włożyć kwartnik, z ktoregoć to tego składania mają podług obwiązania trzeci pieniądz do puszki włożyć]
Derived terms
[edit]- boży pieniądz
- celne pieniądze
- czynszowe pieniądze
- dobre pieniądze
- drobne pieniądze
- drugie pieniądze
- dziesięcine pieniądze
- dzieste pieniądze
- dłużne pieniądze
- fałszowne pieniądze
- gotowe pieniądze
- idące pieniądze
- iste pieniądze
- karczemne pieniądze
- macierzyste pieniądze
- ostateczne pieniądze
- oćczyste pieniądze
- pewne pieniądze
- pieniądze głowne
- pieniądze nierozdzielne
- pieniądze posażne
- pieniądze płatne
- pieniądze szkodne
- pieniężnica
- pieniężnik
- poddane pieniądze
- podobne pieniądze
- pomocne pieniądze
- pospolite pieniądze
- pożyczone pieniądze
- prawe pieniądze
- pruskie pieniądze
- przepadłe pieniądze
- puste pieniądze
- rękojemne pieniądze
- srebrne pieniądze
- strawne pieniądze
- wienne pieniądze
- winne pieniądze
- wolne pieniądze
- wrębne pieniądze
- wymienione pieniądze
- zakładne pieniądze
- zapowiedne pieniądze
- ziemskie pieniądze
- zrządzone pieniądze
- złe pieniądze
Related terms
[edit]Descendants
[edit]- Masurian: psiénióndz
- Polish: pieniądz, piniądz, pieniąż (Middle Polish)
- → German: Penunze
- Silesian: piniōndz
References
[edit]- Boryś, Wiesław (2005) “pieniądz”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Mańczak, Witold (2017) “pieniądz”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000) “pieniądz”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “pieniądz”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “pieniądz”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
[edit]Alternative forms
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Polish pieniądz. Doublet of pens (“penny”).
Pronunciation
[edit]- IPA(key): /ˈpjɛ.ɲɔnt͡s/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈpjɛ.ɲɔ̃t͡s/
Audio: (file) - Rhymes: -ɛɲɔnt͡s
- Syllabification: pie‧niądz
Noun
[edit]pieniądz m inan (diminutive pieniążek, augmentative pieniąch, related adjective pieniężny)
- money; coin, banknote (single unit of currency)
- Synonyms: see Thesaurus:pieniądze
- currency (agreed upon financial instrument in a nation)
- Synonym: waluta
- (in the plural) money (total funds that a specific person or institution has in the form of cash, securities and bank accounts)
- Synonyms: see Thesaurus:pieniądze
Declension
[edit]singular | plural | |
---|---|---|
nominative | pieniądz | pieniądze |
genitive | pieniądza | pieniędzy |
dative | pieniądzowi | pieniądzom |
accusative | pieniądz | pieniądze |
instrumental | pieniądzem | pieniędzmi |
locative | pieniądzu | pieniądzach |
vocative | pieniądzu | pieniądze |
Derived terms
[edit]- spieniężyć pf, spieniężać impf
Related terms
[edit]Descendants
[edit]- → German: Penunze
Trivia
[edit]According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), pieniądz is one of the most used words in Polish, appearing 4 times in scientific texts, 14 times in news, 17 times in essays, 28 times in fiction, and 37 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 100 times, making it the 630th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
References
[edit]Further reading
[edit]- pieniądz in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- pieniądze in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- pieniądz in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “pieniądz”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “PIENIĄDZ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 21.03.2016
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “pieniądz”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861) “pieniądz”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “pieniądz”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 150
- pieniądz in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
- Kashubian terms derived from Gothic
- Kashubian terms derived from Proto-West Germanic
- Kashubian terms derived from Proto-Germanic
- Kashubian terms inherited from Proto-Slavic
- Kashubian terms derived from Proto-Slavic
- Kashubian terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Kashubian/ɛɲɔ̃t͡s
- Rhymes:Kashubian/ɛɲɔ̃t͡s/2 syllables
- Kashubian lemmas
- Kashubian nouns
- Kashubian masculine nouns
- Kashubian inanimate nouns
- csb:Currency
- csb:Money
- Old Polish terms derived from Gothic
- Old Polish terms derived from Proto-West Germanic
- Old Polish terms derived from Proto-Germanic
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish nouns
- Old Polish masculine nouns
- Old Polish inanimate nouns
- Old Polish collective nouns
- Greater Poland Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- zlw-opl:Currency
- zlw-opl:Money
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish terms derived from Gothic
- Polish terms derived from Proto-West Germanic
- Polish terms derived from Proto-Germanic
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish doublets
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Polish terms with audio links
- Rhymes:Polish/ɛɲɔnt͡s
- Rhymes:Polish/ɛɲɔnt͡s/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish nouns
- Polish masculine nouns
- Polish inanimate nouns
- pl:Currency
- pl:Money