հատանեմ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From հատ (hat) +‎ -ան- (-an-).

Verb[edit]

հատանեմ (hatanem)

  1. to cut, to cut off, to break; to carve; to split, to divide, to separate; to diminish, to curtail; to stop, to interrupt; to resolve, to decide, to determine
    հատանել զգլուխhatanel zgluxto cut off the head, to behead, to decapitate
    հատանել ի ստենէhatanel i stenēto wean off
    հատանել ճանապարհhatanel čanaparhto open, to pave away or road
    հատանել զծառսhatanel zcaṙsto fell, to cut down; to clear
    ական հատանելakan hatanelto mine, to dig, to hollow
    հատանել զանդամսhatanel zandamsto cut off limbs, to amputate
    հատանել յարքունիսhatanel yarkʿunisto confiscate, to forfeit
    հատանել ի կենացhatanel i kenacʿto slay, to deprive of life, to kill
    հատանել զծարաւhatanel zcarawto quench, to slake the thirst
    հատանել զանձն յիմեքէhatanel zanjn yimekʿēto abstain, to keep from, to refrain, to forbear, to deprive or debar oneself of, to do without, to dispense with
    հատանել զանձն ի փափկութիւնhatanel zanjn i pʿapʿkutʿiwnto give oneself up to effeminacy
    ի վատութիւն հատանելi vatutʿiwn hatanelto make a coward of
    ակօս հատանելakōs hatanelto plough, to furrow
    հատանել զգրիչhatanel zgričʿto make a pen
    գետն զդաշտն հատանէgetn zdaštn hatanēthe river traverses the plain
    հատանել գունդ միhatanel gund mito detach, to form a detachment
    հատանել լուսոյ զգիշերhatanel lusoy zgišerto drive away darkness
    հատանել զբոց հրոյhatanel zbocʿ hroyto spark, to sparkle, to emit sparks
    դատ հատանելdat hatanelto sentence, to judge, to decide
  2. to strike (about a plague)
  3. to cross, to traverse, to pass
    հատանել զծովhatanel zcovto plough, cross or traverse the sea
    հատանել գծից զմիմեանսhatanel gcicʿ zmimeansto cross one another
    հատանել զծով եւ զցամաքhatanel zcov ew zcʿamakʿto run over, to over-run or scour both sea and land
    հատանել ճանապարհhatanel čanaparhto progress towards, to bend one's steps to, to traverse, to travel
    հատանել անցանելhatanel ancʿanelto cross, to traverse, to pass, to travel over or through, to go over
    հատանել զբանակնhatanel zbanaknto fray a way, to pass through, to cross
  4. (in the mediopassive, intransitive) to be cut, separated, divided
    հատանել գունոյhatanel gunoyto turn pale; to be discoloured, tarnished, to lose colour, to fade, to grow pale
    հատանել ի յուսոյhatanel i yusoyto lose hope, to cease to hope, to despair
    իբրեւ զկարկուտ հատեալ յամպոցibrew zkarkut hateal yampocʿlike hail fallen from the clouds
    փայլատակունք հատանէինpʿaylatakunkʿ hatanēinthunderbolts fell
    գունդ մի հատեալgund mi hateala detachment of troops
    հատեալ ի յուսոյhateal i yusoydesperate
    բան հակիրճ հատեալban hakirč hatealbrief, succinct discourse
  5. (in the mediopassive, intransitive) to be exhausted, to decline, to fail, to desist; to abstain, to refrain
  6. (in the mediopassive, intransitive) to give out a shine, to glitter, to sparkle
    հատանել բոցոյhatanel bocʿoyto flame, to cast a glare, to shine
    ամենայն ուրեք ոսկւոյ եւ ականց նշոյլք հատանէինamenayn urekʿ oskwoy ew akancʿ nšoylkʿ hatanēinall was brilliant with gold and precious stones
  7. (in the mediopassive, intransitive) to yield, to surrender to, to give way to, to fall into
    յանմտութիւն հատանելyanmtutʿiwn hatanelto be without even the shadow of common sense
    ի զեղխութիանս հատանելi zełxutʿians hatanelto plunge into debauchery
    ի չարութիւն հատանելi čʿarutʿiwn hatanelto abandon oneself to wickedness
    զհետ հատանելzhet hatanelto apply oneself to
    ի վաճառս հատանելi vačaṙs hatanelto deal, to traffic
    ի գինեվաճառս հատանելi ginevačaṙs hatanelto keep a wine-shop, a tavern
    յանգործութիւն հատանելyangorcutʿiwn hatanelto foment, to cherish idleness

Conjugation[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “հատանեմ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy