հատանեմ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From հատ ‎(hat) +‎ -ան- ‎(-an-).

Verb[edit]

հատանեմ ‎(hatanem)

  1. to cut, to cut off, to break; to carve; to split, to divide, to separate; to diminish, to curtail; to stop, to interrupt; to resolve, to decide, to determine
    հատանել զգլուխ‎ ― hatanel zglux ― to cut off the head, to behead, to decapitate
    հատանել ի ստենէ‎ ― hatanel i stenē ― to wean off
    հատանել ճանապարհ‎ ― hatanel čanaparh ― to open, to pave away or road
    հատանել զծառս‎ ― hatanel zcaṙs ― to fell, to cut down; to clear
    ական հատանել‎ ― akan hatanel ― to mine, to dig, to hollow
    հատանել զանդամս‎ ― hatanel zandams ― to cut off limbs, to amputate
    հատանել յարքունիս‎ ― hatanel yarkʿunis ― to confiscate, to forfeit
    հատանել ի կենաց‎ ― hatanel i kenacʿ ― to slay, to deprive of life, to kill
    հատանել զծարաւ‎ ― hatanel zcaraw ― to quench, to slake the thirst
    հատանել զանձն յիմեքէ‎ ― hatanel zanjn yimekʿē ― to abstain, to keep from, to refrain, to forbear, to deprive or debar oneself of, to do without, to dispense with
    հատանել զանձն ի փափկութիւն‎ ― hatanel zanjn i pʿapʿkutʿiwn ― to give oneself up to effeminacy
    ի վատութիւն հատանել‎ ― i vatutʿiwn hatanel ― to make a coward of
    ակօս հատանել‎ ― akōs hatanel ― to plough, to furrow
    հատանել զգրիչ‎ ― hatanel zgričʿ ― to make a pen
    գետն զդաշտն հատանէ‎ ― getn zdaštn hatanē ― the river traverses the plain
    հատանել գունդ մի‎ ― hatanel gund mi ― to detach, to form a detachment
    հատանել լուսոյ զգիշեր‎ ― hatanel lusoy zgišer ― to drive away darkness
    հատանել զբոց հրոյ‎ ― hatanel zbocʿ hroy ― to spark, to sparkle, to emit sparks
    դատ հատանել‎ ― dat hatanel ― to sentence, to judge, to decide
  2. to strike (about a plague)
  3. to cross, to traverse, to pass
    հատանել զծով‎ ― hatanel zcov ― to plough, cross or traverse the sea
    հատանել գծից զմիմեանս‎ ― hatanel gcicʿ zmimeans ― to cross one another
    հատանել զծով եւ զցամաք‎ ― hatanel zcov ew zcʿamakʿ ― to run over, to over-run or scour both sea and land
    հատանել ճանապարհ‎ ― hatanel čanaparh ― to progress towards, to bend one's steps to, to traverse, to travel
    հատանել անցանել‎ ― hatanel ancʿanel ― to cross, to traverse, to pass, to travel over or through, to go over
    հատանել զբանակն‎ ― hatanel zbanakn ― to fray a way, to pass through, to cross
  4. (in the mediopassive, intransitive) to be cut, separated, divided
    հատանել գունոյ‎ ― hatanel gunoy ― to turn pale; to be discoloured, tarnished, to lose colour, to fade, to grow pale
    հատանել ի յուսոյ‎ ― hatanel i yusoy ― to lose hope, to cease to hope, to despair
    իբրեւ զկարկուտ հատեալ յամպոց‎ ― ibrew zkarkut hateal yampocʿ ― like hail fallen from the clouds
    փայլատակունք հատանէին‎ ― pʿaylatakunkʿ hatanēin ― thunderbolts fell
    գունդ մի հատեալ‎ ― gund mi hateal ― a detachment of troops
    հատեալ ի յուսոյ‎ ― hateal i yusoy ― desperate
    բան հակիրճ հատեալ‎ ― ban hakirč hateal ― brief, succinct discourse
  5. (in the mediopassive, intransitive) to be exhausted, to decline, to fail, to desist; to abstain, to refrain
  6. (in the mediopassive, intransitive) to give out a shine, to glitter, to sparkle
    հատանել բոցոյ‎ ― hatanel bocʿoy ― to flame, to cast a glare, to shine
    ամենայն ուրեք ոսկւոյ եւ ականց նշոյլք հատանէին‎ ― amenayn urekʿ oskwoy ew akancʿ nšoylkʿ hatanēin ― all was brilliant with gold and precious stones
  7. (in the mediopassive, intransitive) to yield, to surrender to, to give way to, to fall into
    յանմտութիւն հատանել‎ ― yanmtutʿiwn hatanel ― to be without even the shadow of common sense
    ի զեղխութիանս հատանել‎ ― i zełxutʿians hatanel ― to plunge into debauchery
    ի չարութիւն հատանել‎ ― i čʿarutʿiwn hatanel ― to abandon oneself to wickedness
    զհետ հատանել‎ ― zhet hatanel ― to apply oneself to
    ի վաճառս հատանել‎ ― i vačaṙs hatanel ― to deal, to traffic
    ի գինեվաճառս հատանել‎ ― i ginevačaṙs hatanel ― to keep a wine-shop, a tavern
    յանգործութիւն հատանել‎ ― yangorcutʿiwn hatanel ― to foment, to cherish idleness

Conjugation[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “հատանեմ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy