ճանապարհ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Old Armenian ճանապարհ (čanaparh).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

ճանապարհ (čanaparh)

  1. road, path, way, route
    ճանապարհը ցույց տալčanaparhə cʿuycʿ talto show the way
    երկար ճանապարհerkar čanaparhlong way
  2. means, way, manner, method, process
    այս ճանապարհով ոչինչ չի ստացվիays čanaparhov očʿinčʿ čʿi stacʿviwe can achieve nothing this way

Declension[edit]

Usage notes[edit]

The final (-h) is not pronounced.

Synonyms[edit]

References[edit]

  • Dum-Tragut, Jasmine (2009) Armenian: Modern Eastern Armenian (London Oriental and African Language Library; 14), Amsterdam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, page 28

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

By haplology from earlier *ճարանապարհ (*čaranaparh), from Iranian *čarana-parθ, composed of *čarana- (to go) and *parθ (passage). For the first part compare Avestan 𐬐𐬀𐬭- (kar-), 𐬗𐬀𐬭𐬀- (cara-), 𐬗𐬀𐬭𐬀𐬌𐬌𐬀- (caraiia-, to move, to go)[1]. The second part is ultimately from Proto-Indo-European *pértus.

Noun[edit]

ճանապարհ (čanaparh)

  1. way, road, route, street, path
    վարուն ճանապարհvarun čanaparhgreat thoroughfare
    ճանապարհ արքունիčanaparh arkʿunihighway, public road, thoroughfare
    կիցք ճանապարհացkicʿkʿ čanaparhacʿcrossroad
    անկոխ, զարտուղի ճանապարհankox, zartułi čanaparhby-way, by-path
    ճանապարհ անգնաց, անկոխčanaparh angnacʿ, ankoximpassable road
    տղմալից ճանապարհtłmalicʿ čanaparhdirty or muddy road or street
    ճանապարհ երկնիցčanaparh erknicʿthe way of heaven, the path of virtue
    ճանապարհք մարմնոյčanaparhkʿ marmnoythe senses
    ի ճանապարհին, առ ճանապարհաւ, զճանապարհաւi čanaparhin, aṙ čanaparhaw, zčanaparhawon the road, by the way, on a journey, during the journey
    ճանապարհ արարեալčanaparh ararealon or by the way
    ճանապարհ առնելčanaparh aṙnelto open, to prepare a way
    ճանապարհ ունելčanaparh unelto advance, to go forward, to get on
    անցանել զճանապարհաւancʿanel zčanaparhawto take a wrong course, to go astray, to err
    թիւրել զճանապարհս ուրուքtʿiwrel zčanaparhs urukʿto mislead, to lead astray, to put out of the right way, to cause to err
    արգելուլ, փակել, խափանել զճանապարհargelul, pʿakel, xapʿanel zčanaparhto interrupt or block the way, to stop up, to obstruct
    յաջողել զճանապարհս իւրyaǰołel zčanaparhs iwrto prosper, to get on prosperously, to thrive
    ի ճանապարհի իւրում երթալi čanaparhi iwrum ertʿalto go one's own way; (figuratively) to pursue one's point
    գնալ զճանապարհս/զճանապարհ ուրուքgnal zčanaparhs/zčanaparh urukʿto go by the same way as, to tread in the same steps; to follow, to imitate
    ընդ ո՞ր ճանապարհənd o?r čanaparhby what road? by what way? which way?
    ընդ ուղիղ ճանապարհնənd ułił čanaparhnstraight forward
    այս ճանապարհ հանէ ի գիւղ միays čanaparh hanē i giwł mithis road leads to a village
    զրուցատրութեամբ կարճի ճանապարհնzrucʿatrutʿeamb karči čanaparhncompany shortens distance
  2. journey
    աւուր միոյ ճանապարհawur mioy čanaparha day's journey
    ճանապարհ երից աւուրցčanaparh ericʿ awurcʿthree day's journey
    ճանապարհ առնելčanaparh aṙnelto go along, to travel, to undertake a journey
    ի ճանապարհ անկանելi čanaparh ankanelto set out on, to begin a journey, to start
    դնել ի ճանապարհdnel i čanaparhto see off on a journey
  3. mediation
  4. means, way, manner, method, process

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  1. ^ Bartholomae, Christian (1904), “⁵kar-”, in Altiranisches Wörterbuch [Old Iranian Dictionary] (in German), Strassburg: K. J. Trübner, column 449
  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “ճանապարհ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “ճանապարհ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “ճանապարհ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press