ճանապարհ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Old Armenian ճանապարհ ‎(čanaparh).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

ճանապարհ ‎(čanaparh)

  1. road, path, way, route
    ճանապարհը ցույց տալ‎ ― čanaparhə cʿuycʿ tal ― to show the way
    երկար ճանապարհ‎ ― erkar čanaparh ― long way
  2. means, way, manner, method, process
    այս ճանապարհով ոչինչ չի ստացվի‎ ― ays čanaparhov očʿinčʿ čʿi stacʿvi ― we can achieve nothing this way

Declension[edit]

Usage notes[edit]

The final ‎(-h) is not pronounced.

Synonyms[edit]

References[edit]

  • Dum-Tragut, Jasmine (2009) Armenian: Modern Eastern Armenian (London Oriental and African Language Library; 14), Amsterdam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, page 28

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

By haplology from earlier *ճարանապարհ ‎(*čaranaparh), from Iranian *čarana-parθ, composed of *čarana- ‎(to go) and *parθ ‎(passage). For the first part compare Avestan [script needed] ‎(kar-), [script needed] ‎(čara-), [script needed] ‎(čaraya-, to move, to go)[1]. The second part is ultimately from Proto-Indo-European *pértus.

Noun[edit]

ճանապարհ ‎(čanaparh)

  1. way, road, route, street, path
    վարուն ճանապարհ‎ ― varun čanaparh ― great thoroughfare
    ճանապարհ արքունի‎ ― čanaparh arkʿuni ― highway, public road, thoroughfare
    կիցք ճանապարհաց‎ ― kicʿkʿ čanaparhacʿ ― crossroad
    անկոխ, զարտուղի ճանապարհ‎ ― ankox, zartułi čanaparh ― by-way, by-path
    ճանապարհ անգնաց, անկոխ‎ ― čanaparh angnacʿ, ankox ― impassable road
    տղմալից ճանապարհ‎ ― tłmalicʿ čanaparh ― dirty or muddy road or street
    ճանապարհ երկնից‎ ― čanaparh erknicʿ ― the way of heaven, the path of virtue
    ճանապարհք մարմնոյ‎ ― čanaparhkʿ marmnoy ― the senses
    ի ճանապարհին, առ ճանապարհաւ, զճանապարհաւ‎ ― i čanaparhin, aṙ čanaparhaw, zčanaparhaw ― on the road, by the way, on a journey, during the journey
    ճանապարհ արարեալ‎ ― čanaparh arareal ― on or by the way
    ճանապարհ առնել‎ ― čanaparh aṙnel ― to open, to prepare a way
    ճանապարհ ունել‎ ― čanaparh unel ― to advance, to go forward, to get on
    անցանել զճանապարհաւ‎ ― ancʿanel zčanaparhaw ― to take a wrong course, to go astray, to err
    թիւրել զճանապարհս ուրուք‎ ― tʿiwrel zčanaparhs urukʿ ― to mislead, to lead astray, to put out of the right way, to cause to err
    արգելուլ, փակել, խափանել զճանապարհ‎ ― argelul, pʿakel, xapʿanel zčanaparh ― to interrupt or block the way, to stop up, to obstruct
    յաջողել զճանապարհս իւր‎ ― yaǰołel zčanaparhs iwr ― to prosper, to get on prosperously, to thrive
    ի ճանապարհի իւրում երթալ‎ ― i čanaparhi iwrum ertʿal ― to go one's own way; (figuratively) to pursue one's point
    գնալ զճանապարհս/զճանապարհ ուրուք‎ ― gnal zčanaparhs/zčanaparh urukʿ ― to go by the same way as, to tread in the same steps; to follow, to imitate
    ընդ ո՞ր ճանապարհ‎ ― ənd o?r čanaparh ― by what road? by what way? which way?
    ընդ ուղիղ ճանապարհն‎ ― ənd ułił čanaparhn ― straight forward
    այս ճանապարհ հանէ ի գիւղ մի‎ ― ays čanaparh hanē i giwł mi ― this road leads to a village
    զրուցատրութեամբ կարճի ճանապարհն‎ ― zrucʿatrutʿeamb karči čanaparhn ― company shortens distance
  2. journey
    աւուր միոյ ճանապարհ‎ ― awur mioy čanaparh ― a day's journey
    ճանապարհ երից աւուրց‎ ― čanaparh ericʿ awurcʿ ― three day's journey
    ճանապարհ առնել‎ ― čanaparh aṙnel ― to go along, to travel, to undertake a journey
    ի ճանապարհ անկանել‎ ― i čanaparh ankanel ― to set out on, to begin a journey, to start
    դնել ի ճանապարհ‎ ― dnel i čanaparh ― to see off on a journey
  3. mediation
  4. means, way, manner, method, process

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  1. ^ Bartholomae, Christian (1904), “⁵kar-”, in Altiranisches Wörterbuch [Old Iranian Dictionary] (in German), Strassburg: K. J. Trübner, column 449
  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “ճանապարհ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “ճանապարհ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “ճանապարհ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, published 1926–1935