սուրճ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Armenian[edit]

Մի բաժակ սուրճ

Etymology[edit]

A modern word of unknown origin.[1] The first attestation is in Xačʿatur J̌ułayecʿi (1787), followed by Sarafean's dictionary (1788)[2] and Petros J̌ułayecʿi (1789), all connected with New Julfa in Iran.

Perhaps of onomatopoeic origin, from the sound made when sipping coffee.[3][4] Typologically compare Hungarian szürcsöl (to slurp, sip), of onomatopoeic origin.

Folk etymology explains as սեւ (sew, black) + ջուր (ǰur, water).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

սուրճ (surč)

  1. coffee (beverage, powder and beans)
    Synonyms: կոֆե (kofe), խահվե (xahve), ղահվե (łahve), ղայֆա (łayfa), ղայֆե (łayfe), կոփ (kopʿ), սեւջուր (sewǰur)
    • 1787, Xačʿatur J̌ułayecʿi, Patmutʿiwn Parsicʿ [History of Persians] :[1]
      [] իսկ առ դրան եկեղեցւոյն նստէ դարձեալ յաթոռ․ ուր տան նմա սուրճ, այսինքն՝ ղահֆայ առ ի ըմպել։ Եւ իբր աւարտեաց զարբումն սրճոյն, այսինքն՝ ղահֆային, ելեալ գնայ ի տեղին իւր՝ ուստի եկեալն էր []
      [] isk aṙ dran ekełecʿwoyn nstē darjeal yatʿoṙ; ur tan nma surč, aysinkʿn, łahfay aṙ i əmpel. Ew ibr awarteacʿ zarbumn srčoyn, aysinkʿn, łahfayin, eleal gnay i tełin iwr, usti ekealn ēr []
    • 1789, Petros Kʿalantʿarean (J̌ułayecʿi), Bžškaran hamaṙōt [Brief Medical Book] :[5]
      Նախ ըզռաւէնտն՝ մանտր կոտորեա՛, և ապա՝ ընդ միւս սերմանն՝ բովեա՛ որպէս սուրճ, և ի միասին ծեծեա՛, և հեղ ի վերայ նոցին մին չայի թաս վարդեջուր []
      Nax əzṙawēntn, mantr kotoreá, ew apa, ənd miws sermann, boveá orpēs surč, ew i miasin ceceá, ew heł i veray nocʿin min čʿayi tʿas vardeǰur []
    • 1789, Petros Kʿalantʿarean (J̌ułayecʿi), Bžškaran hamaṙōt [Brief Medical Book] :[6]
      Քօֆէ․ է սուրճն, որ ըստ թուրքաց՝ քահվէ ասի:
      Kʿōfē; ē surčn, or əst tʿurkʿacʿ, kʿahvē asi:
      Kʿōfē = Is the coffee, which in Turkish is called kʿahvē.

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Further reading[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “սուրճ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Urišean, Vardgēs (1998), “սուրճ”, in Mer armatnerə nor loysi tak [Our Root Words Under New Light] (in Armenian), volume II, Fresno: Meshag Printing & Publishing, page 178b

References[edit]

  1. ^ Ačaṙean, Hračʿeay (1979), “սուրճ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), volume IV, 2nd edition, reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press, page 257a
  2. ^ Sarafean, Kłēopatra (1788) Banali gitutʿean [Key of Knowledge] (in Armenian and Russian), Saint Petersburg: Grigor Khaldariants press, page 171
  3. ^ Malxaseancʿ, Stepʿan (1945), “սուրճ”, in Hayerēn bacʿatrakan baṙaran [Armenian Explanatory Dictionary] (in Armenian), volume IV, Yerevan: State Publishing House, page 251
  4. ^ J̌ahukyan, Geworg (2010), “սուրճ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 690b
  5. ^ Kʿalantʿarean, Petros (1793) Bžškaran hamaṙōt [Brief Medical Book] (in Armenian), Nor Nakhichevan: tp. S. Xačʿ vankʿi, page 21
  6. ^ Kʿalantʿarean, Petros (1793) Bžškaran hamaṙōt [Brief Medical Book] (in Armenian), Nor Nakhichevan: tp. S. Xačʿ vankʿi, page 131