खनति
Jump to navigation
Jump to search
Pali
[edit]Alternative forms
[edit]Alternative scripts
Alternative scripts
Verb
[edit]खनति (root khaṇ, first conjugation)
- Alternative form of खणति (khaṇati), which see for forms, and Devanagari script form of khanati.
Adjective
[edit]खनति
- Devanagari script form of khanati, masculine/neuter locative singular of khanant, which is present active participle of khanati (“to dig”)
Sanskrit
[edit]Alternative scripts
[edit]Alternative scripts
- খনতি (Assamese script)
- ᬔᬦᬢᬶ (Balinese script)
- খনতি (Bengali script)
- 𑰏𑰡𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
- 𑀔𑀦𑀢𑀺 (Brahmi script)
- ခနတိ (Burmese script)
- ખનતિ (Gujarati script)
- ਖਨਤਿ (Gurmukhi script)
- 𑌖𑌨𑌤𑌿 (Grantha script)
- ꦑꦤꦠꦶ (Javanese script)
- 𑂎𑂢𑂞𑂱 (Kaithi script)
- ಖನತಿ (Kannada script)
- ខនតិ (Khmer script)
- ຂນຕິ (Lao script)
- ഖനതി (Malayalam script)
- ᡘᠠᠨᠠᢠᡳ (Manchu script)
- 𑘏𑘡𑘝𑘱 (Modi script)
- ᠻᠠᠨᠠᢐᠢ (Mongolian script)
- 𑦯𑧁𑦽𑧒 (Nandinagari script)
- 𑐏𑐣𑐟𑐶 (Newa script)
- ଖନତି (Odia script)
- ꢓꢥꢡꢶ (Saurashtra script)
- 𑆒𑆤𑆠𑆴 (Sharada script)
- 𑖏𑖡𑖝𑖰 (Siddham script)
- ඛනති (Sinhalese script)
- 𑩝𑩯𑩫𑩑 (Soyombo script)
- 𑚋𑚝𑚙𑚮 (Takri script)
- க²நதி (Tamil script)
- ఖనతి (Telugu script)
- ขนติ (Thai script)
- ཁ་ན་ཏི (Tibetan script)
- 𑒐𑒢𑒞𑒱 (Tirhuta script)
- 𑨌𑨝𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]From Proto-Indo-Iranian *kánati, from *kan- (“to dig”), with unetymological aspiration of the first consonant. Cognate with Avestan 𐬐𐬀𐬥- (kan-, “to dig”), 𐬎𐬯-𐬐𐬆𐬧𐬙𐬌 (us-kəṇti), Old Persian 𐎣𐎴- (kan-, “to dig”) whence Persian کندن (kandan, “to dig”).
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]खनति • (khanati) third-singular indicative (class 1, type P, root खन्)
- to dig
- c. 300 BCE, Pañcatantra Dharmabuddhi ca duṣṭabuddhi:
- खन्यमाने च भूभागे यादासावार्थो न दृश्यते तदा दुष्टबुद्धिः स्वशिरस्ताडयन् ससम्भ्रममब्रवीत्...
- khanyamāne ca bhūbhāge yādāsāvārtho na dṛśyate tadā duṣṭabuddhiḥ svaśirastāḍayan sasambhramamabravīt...
- having dug the plot of land and not having seen such money, Duṣṭabuddhi, knocking his own head, said with embarrassment...
- खन्यमाने च भूभागे यादासावार्थो न दृश्यते तदा दुष्टबुद्धिः स्वशिरस्ताडयन् ससम्भ्रममब्रवीत्...
Conjugation
[edit]Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.
Nonfinite Forms: खनितुम् (khánitum) | |||
---|---|---|---|
Undeclinable | |||
Infinitive | खनितुम् khánitum | ||
Gerund | खात्वा khātvā́ | ||
Participles | |||
Masculine/Neuter Gerundive | खन्य / खनितव्य / खननीय khánya / khanitavya / khananīya | ||
Feminine Gerundive | खन्या / खनितव्या / खननीया khányā / khanitavyā / khananīyā | ||
Masculine/Neuter Past Passive Participle | खात khātá | ||
Feminine Past Passive Participle | खाता khātā́ | ||
Masculine/Neuter Past Active Participle | खातवत् khātávat | ||
Feminine Past Active Participle | खातवती khātávatī |
Present: खनति (khánati), खनते (khánate) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Indicative | |||||||
Third | खनति khánati |
खनतः khánataḥ |
खनन्ति khánanti |
खनते khánate |
खनेते khánete |
खनन्ते khánante | |
Second | खनसि khánasi |
खनथः khánathaḥ |
खनथ khánatha |
खनसे khánase |
खनेथे khánethe |
खनध्वे khánadhve | |
First | खनामि khánāmi |
खनावः khánāvaḥ |
खनामः / खनामसि¹ khánāmaḥ / khánāmasi¹ |
खने kháne |
खनावहे khánāvahe |
खनामहे khánāmahe | |
Imperative | |||||||
Third | खनतु khánatu |
खनताम् khánatām |
खनन्तु khánantu |
खनताम् khánatām |
खनेताम् khánetām |
खनन्ताम् khánantām | |
Second | खन khána |
खनतम् khánatam |
खनत khánata |
खनस्व khánasva |
खनेथाम् khánethām |
खनध्वम् khánadhvam | |
First | खनानि khánāni |
खनाव khánāva |
खनाम khánāma |
खनै khánai |
खनावहै khánāvahai |
खनामहै khánāmahai | |
Optative/Potential | |||||||
Third | खनेत् khánet |
खनेताम् khánetām |
खनेयुः kháneyuḥ |
खनेत kháneta |
खनेयाताम् kháneyātām |
खनेरन् kháneran | |
Second | खनेः kháneḥ |
खनेतम् khánetam |
खनेत kháneta |
खनेथाः khánethāḥ |
खनेयाथाम् kháneyāthām |
खनेध्वम् khánedhvam | |
First | खनेयम् kháneyam |
खनेव kháneva |
खनेम khánema |
खनेय kháneya |
खनेवहि khánevahi |
खनेमहि khánemahi | |
Subjunctive | |||||||
Third | खनाति / खनात् khánāti / khánāt |
खनातः khánātaḥ |
खनान् khánān |
खनाते / खनातै khánāte / khánātai |
खनैते khánaite |
खनन्त / खनान्तै khánanta / khánāntai | |
Second | खनासि / खनाः khánāsi / khánāḥ |
खनाथः khánāthaḥ |
खनाथ khánātha |
खनासे / खनासै khánāse / khánāsai |
खनैथे khánaithe |
खनाध्वै khánādhvai | |
First | खनानि khánāni |
खनाव khánāva |
खनाम khánāma |
खनै khánai |
खनावहै khánāvahai |
खनामहै khánāmahai | |
Participles | |||||||
खनत् khánat |
खनमान khánamāna | ||||||
Notes |
|
Imperfect: अखनत् (ákhanat), अखनत (ákhanata) | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | |||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
Indicative | ||||||
Third | अखनत् ákhanat |
अखनताम् ákhanatām |
अखनन् ákhanan |
अखनत ákhanata |
अखनेताम् ákhanetām |
अखनन्त ákhananta |
Second | अखनः ákhanaḥ |
अखनतम् ákhanatam |
अखनत ákhanata |
अखनथाः ákhanathāḥ |
अखनेथाम् ákhanethām |
अखनध्वम् ákhanadhvam |
First | अखनम् ákhanam |
अखनाव ákhanāva |
अखनाम ákhanāma |
अखने ákhane |
अखनावहि ákhanāvahi |
अखनामहि ákhanāmahi |
Future: खनिष्यति (khaniṣyáti), खनिष्यते (khaniṣyáte) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Indicative | |||||||
Third | खनिष्यति khaniṣyáti |
खनिष्यतः khaniṣyátaḥ |
खनिष्यन्ति khaniṣyánti |
खनिष्यते khaniṣyáte |
खनिष्येते khaniṣyéte |
खनिष्यन्ते khaniṣyánte | |
Second | खनिष्यसि khaniṣyási |
खनिष्यथः khaniṣyáthaḥ |
खनिष्यथ khaniṣyátha |
खनिष्यसे khaniṣyáse |
खनिष्येथे khaniṣyéthe |
खनिष्यध्वे khaniṣyádhve | |
First | खनिष्यामि khaniṣyā́mi |
खनिष्यावः khaniṣyā́vaḥ |
खनिष्यामः / खनिष्यामसि¹ khaniṣyā́maḥ / khaniṣyā́masi¹ |
खनिष्ये khaniṣyé |
खनिष्यावहे khaniṣyā́vahe |
खनिष्यामहे khaniṣyā́mahe | |
Participles | |||||||
खनिष्यत् khaniṣyát |
खनिष्यमाण khaniṣyámāṇa | ||||||
Notes |
|
Conditional: अखनिष्यत् (ákhaniṣyat), अखनिष्यत (ákhaniṣyata) | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | |||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
Indicative | ||||||
Third | अखनिष्यत् ákhaniṣyat |
अखनिष्यताम् ákhaniṣyatām |
अखनिष्यन् ákhaniṣyan |
अखनिष्यत ákhaniṣyata |
अखनिष्येताम् ákhaniṣyetām |
अखनिष्यन्त ákhaniṣyanta |
Second | अखनिष्यः ákhaniṣyaḥ |
अखनिष्यतम् ákhaniṣyatam |
अखनिष्यत ákhaniṣyata |
अखनिष्यथाः ákhaniṣyathāḥ |
अखनिष्येथाम् ákhaniṣyethām |
अखनिष्यध्वम् ákhaniṣyadhvam |
First | अखनिष्यम् ákhaniṣyam |
अखनिष्याव ákhaniṣyāva |
अखनिष्याम ákhaniṣyāma |
अखनिष्ये ákhaniṣye |
अखनिष्यावहि ákhaniṣyāvahi |
अखनिष्यामहि ákhaniṣyāmahi |
Aorist: अखनीत् (ákhanīt), अखनिष्ट (ákhaniṣṭa) | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | |||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
Indicative | ||||||
Third | अखनीत् ákhanīt |
अखनिष्टाम् ákhaniṣṭām |
अखनिषुः ákhaniṣuḥ |
अखनिष्ट ákhaniṣṭa |
अखनिषाताम् ákhaniṣātām |
अखनिषत ákhaniṣata |
Second | अखनीः ákhanīḥ |
अखनिष्टम् ákhaniṣṭam |
अखनिष्ट ákhaniṣṭa |
अखनिष्ठाः ákhaniṣṭhāḥ |
अखनिषाथाम् ákhaniṣāthām |
अखनिढ्वम् ákhaniḍhvam |
First | अखनिषम् ákhaniṣam |
अखनिष्व ákhaniṣva |
अखनिष्म ákhaniṣma |
अखनिषि ákhaniṣi |
अखनिष्वहि ákhaniṣvahi |
अखनिष्महि ákhaniṣmahi |
Benedictive/Precative: खायात् (khāyā́t) or खायाः (khāyā́ḥ), खनिषीष्ट (khaniṣīṣṭá) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Optative/Potential | |||||||
Third | खायात् / खायाः¹ khāyā́t / khāyā́ḥ¹ |
खायास्ताम् khāyā́stām |
खायासुः khāyā́suḥ |
खनिषीष्ट khaniṣīṣṭá |
खनिषीयास्ताम्² khaniṣīyā́stām² |
खनिषीरन् khaniṣīrán | |
Second | खायाः khāyā́ḥ |
खायास्तम् khāyā́stam |
खायास्त khāyā́sta |
खनिषीष्ठाः khaniṣīṣṭhā́ḥ |
खनिषीयास्थाम्² khaniṣīyā́sthām² |
खनिषीढ्वम् khaniṣīḍhvám | |
First | खायासम् khāyā́sam |
खायास्व khāyā́sva |
खायास्म khāyā́sma |
खनिषीय khaniṣīyá |
खनिषीवहि khaniṣīváhi |
खनिषीमहि khaniṣīmáhi | |
Notes |
|
Perfect: चखान (cakhā́na), चख्ने (cakhné) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Indicative | |||||||
Third | चखान cakhā́na |
चख्नतुः cakhnátuḥ |
चख्नुः cakhnúḥ |
चख्ने cakhné |
चख्नाते cakhnā́te |
चख्निरे cakhniré | |
Second | चखन्थ / चखनिथ cakhántha / cakhánitha |
चख्नथुः cakhnáthuḥ |
चख्न cakhná |
चख्निषे cakhniṣé |
चख्नाथे cakhnā́the |
चख्निध्वे cakhnidhvé | |
First | चखन / चखान¹ cakhána / cakhā́na¹ |
चख्निव cakhnivá |
चख्निम cakhnimá |
चख्ने cakhné |
चख्निवहे cakhniváhe |
चख्निमहे cakhnimáhe | |
Participles | |||||||
चख्निवांस् cakhnivā́ṃs |
चख्नान cakhnāná | ||||||
Notes |
|
Descendants
[edit]- Dardic:
- Pali: khanati, khāneti
- ⇒ Pali: khanāpeti
- Prakrit: 𑀔𑀡𑀇 (khaṇaï)
References
[edit]Monier Williams (1899) “खनति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 336.
Categories:
- Pali terms belonging to the root khaṇ
- Pali lemmas
- Pali verbs
- Pali verbs in Devanagari script
- Pali first conjugation verbs
- Pali non-lemma forms
- Pali adjective forms
- Pali adjective forms in Devanagari script
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit verbs
- Sanskrit class 1 verbs
- Sanskrit parasmaipada verbs
- Sanskrit terms belonging to the root खन्
- Sanskrit verbs in Devanagari script
- Sanskrit terms with quotations
- Sanskrit verbs with nonfinite forms
- Sanskrit verbs with s-future
- Sanskrit verbs with iṣ-aorist