वर्ज्य

Hindi

Etymology

Borrowed from Sanskrit वर्ज्य (varjya).

Pronunciation

• (Standard Hindi) IPA^(key): /ʋəɾ.d͡ʒjᵊ/, [ʋɐɾ.d͡ʒjᵊ]

Adjective

वर्ज्य • (varjya)

1. deserving of abandonment

   Synonyms: वर्जनीय (varjanīya), त्याज्य (tyājya)

2. prohibited, forbidden, disallowed
3. (Indian classical music) in a raga, a note that is strictly forbidden

   Synonym: वर्जित (varjit)

   राग ललित में पंचम वर्ज्य हैं ― rāg lalit mẽ pañcam varjya ha͠i ― In the Lalit raga, sol is forbidden.

References

• Bahri, Caturvedi, Dasa-Hindi (2022), “वर्ज्य”, in Digital Dictionaries of South Asia [Combined Hindi Dictionaries]

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• ৱৰ্জ্য (Assamese script)
• ᬯᬃᬚ᭄ᬬ (Balinese script)
• বর্জ্য (Bengali script)
• 𑰪𑰨𑰿𑰕𑰿𑰧 (Bhaiksuki script)
• 𑀯𑀭𑁆𑀚𑁆𑀬 (Brahmi script)
• ဝရ်္ဇျ (Burmese script)
• વર્જ્ય (Gujarati script)
• ਵਰ੍ਜ੍ਯ (Gurmukhi script)
• 𑌵𑌰𑍍𑌜𑍍𑌯 (Grantha script)
• ꦮꦂꦗꦾ (Javanese script)
• 𑂫𑂩𑂹𑂔𑂹𑂨 (Kaithi script)
• ವರ್ಜ್ಯ (Kannada script)
• វជ៌្យ (Khmer script)
• ວຣ຺ຊ຺ຍ (Lao script)
• വര്ജ്യ (Malayalam script)
• ᠸᠠᡵᡯᠶᠠ (Manchu script)
• 𑘪𑘨𑘿𑘕𑘿𑘧 (Modi script)
• ᠸᠠᠷᠽᠶ᠎ᠠ (Mongolian script)
• 𑧊𑧈𑧠𑦵𑧠𑧇 (Nandinagari script)
• 𑐰𑐬𑑂𑐖𑑂𑐫 (Newa script)
• ଵର୍ଜ୍ଯ (Odia script)
• ꢮꢬ꣄ꢙ꣄ꢫ (Saurashtra script)
• 𑆮𑆫𑇀𑆘𑇀𑆪 (Sharada script)
• 𑖪𑖨𑖿𑖕𑖿𑖧 (Siddham script)
• වර්‍ජ්‍ය (Sinhalese script)
• 𑩾𑩼 𑪙𑩣 𑪙𑩻 (Soyombo script)
• 𑚦𑚤𑚶𑚑𑚶𑚣 (Takri script)
• வர்ஜ்ய (Tamil script)
• వర్జ్య (Telugu script)
• วรฺชฺย (Thai script)
• ཝ་རྫྱ (Tibetan script)
• 𑒫𑒩𑓂𑒖𑓂𑒨 (Tirhuta script)
• 𑨭𑨫𑩇𑨥𑩇𑨪 (Zanabazar Square script)

Etymology

A gerundive from the root वृज् (vṛj) +‎ -य (-ya).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /ʋɐɾ.d͡ʑjɐ/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /ʋɐɾ.d͡ʑjɐ/

Adjective

वर्ज्य • (varjya) stem (root वृज्)

1. to be avoided

Declension

Masculine a-stem declension of वर्ज्य

	singular	dual	plural
nominative	वर्ज्यः (varjyaḥ)	वर्ज्यौ (varjyau) वर्ज्या¹ (varjyā¹)	वर्ज्याः (varjyāḥ) वर्ज्यासः¹ (varjyāsaḥ¹)
accusative	वर्ज्यम् (varjyam)	वर्ज्यौ (varjyau) वर्ज्या¹ (varjyā¹)	वर्ज्यान् (varjyān)
instrumental	वर्ज्येन (varjyena)	वर्ज्याभ्याम् (varjyābhyām)	वर्ज्यैः (varjyaiḥ) वर्ज्येभिः¹ (varjyebhiḥ¹)
dative	वर्ज्याय (varjyāya)	वर्ज्याभ्याम् (varjyābhyām)	वर्ज्येभ्यः (varjyebhyaḥ)
ablative	वर्ज्यात् (varjyāt)	वर्ज्याभ्याम् (varjyābhyām)	वर्ज्येभ्यः (varjyebhyaḥ)
genitive	वर्ज्यस्य (varjyasya)	वर्ज्ययोः (varjyayoḥ) वर्ज्योः¹ (varjyoḥ¹)	वर्ज्यानाम् (varjyānām)
locative	वर्ज्ये (varjye)	वर्ज्ययोः (varjyayoḥ) वर्ज्योः¹ (varjyoḥ¹)	वर्ज्येषु (varjyeṣu)
vocative	वर्ज्य (varjya)	वर्ज्यौ (varjyau) वर्ज्या¹ (varjyā¹)	वर्ज्याः (varjyāḥ) वर्ज्यासः¹ (varjyāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of वर्ज्या

	singular	dual	plural
nominative	वर्ज्या (varjyā)	वर्ज्ये (varjye)	वर्ज्याः (varjyāḥ)
accusative	वर्ज्याम् (varjyām)	वर्ज्ये (varjye)	वर्ज्याः (varjyāḥ)
instrumental	वर्ज्यया (varjyayā) वर्ज्या¹ (varjyā¹)	वर्ज्याभ्याम् (varjyābhyām)	वर्ज्याभिः (varjyābhiḥ)
dative	वर्ज्यायै (varjyāyai)	वर्ज्याभ्याम् (varjyābhyām)	वर्ज्याभ्यः (varjyābhyaḥ)
ablative	वर्ज्यायाः (varjyāyāḥ) वर्ज्यायै² (varjyāyai²)	वर्ज्याभ्याम् (varjyābhyām)	वर्ज्याभ्यः (varjyābhyaḥ)
genitive	वर्ज्यायाः (varjyāyāḥ) वर्ज्यायै² (varjyāyai²)	वर्ज्ययोः (varjyayoḥ)	वर्ज्यानाम् (varjyānām)
locative	वर्ज्यायाम् (varjyāyām)	वर्ज्ययोः (varjyayoḥ)	वर्ज्यासु (varjyāsu)
vocative	वर्ज्ये (varjye)	वर्ज्ये (varjye)	वर्ज्याः (varjyāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of वर्ज्य

	singular	dual	plural
nominative	वर्ज्यम् (varjyam)	वर्ज्ये (varjye)	वर्ज्यानि (varjyāni) वर्ज्या¹ (varjyā¹)
accusative	वर्ज्यम् (varjyam)	वर्ज्ये (varjye)	वर्ज्यानि (varjyāni) वर्ज्या¹ (varjyā¹)
instrumental	वर्ज्येन (varjyena)	वर्ज्याभ्याम् (varjyābhyām)	वर्ज्यैः (varjyaiḥ) वर्ज्येभिः¹ (varjyebhiḥ¹)
dative	वर्ज्याय (varjyāya)	वर्ज्याभ्याम् (varjyābhyām)	वर्ज्येभ्यः (varjyebhyaḥ)
ablative	वर्ज्यात् (varjyāt)	वर्ज्याभ्याम् (varjyābhyām)	वर्ज्येभ्यः (varjyebhyaḥ)
genitive	वर्ज्यस्य (varjyasya)	वर्ज्ययोः (varjyayoḥ) वर्ज्योः¹ (varjyoḥ¹)	वर्ज्यानाम् (varjyānām)
locative	वर्ज्ये (varjye)	वर्ज्ययोः (varjyayoḥ) वर्ज्योः¹ (varjyoḥ¹)	वर्ज्येषु (varjyeṣu)
vocative	वर्ज्य (varjya)	वर्ज्ये (varjye)	वर्ज्यानि (varjyāni) वर्ज्या¹ (varjyā¹)

• ¹Vedic

Descendants

• Pali: vajja
• Sinhalese: වද (wada)
• → Hindi: वर्ज्य (varjya) (learned)

References

• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “varjya”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press