संतुष्ट

Hindi

Alternative forms

• सन्तुष्ट (santuṣṭ)

Etymology

Borrowed from Sanskrit संतुष्ट (saṃtuṣṭa).

Pronunciation

• (Standard Hindi) IPA^(key): /sən.t̪ʊʂʈ/, [sɐ̃n̪.t̪ʊʂʈ]

Adjective

संतुष्ट • (santuṣṭ) (indeclinable)

1. satisfied, content

   Antonym: असंतुष्ट (asantuṣṭ)

Related terms

• संतोष (santoṣ)

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• সংতুষ্ট (Assamese script)
• ᬲᬂᬢᬸᬱ᭄ᬝ (Balinese script)
• সংতুষ্ট (Bengali script)
• 𑰭𑰽𑰝𑰲𑰬𑰿𑰘 (Bhaiksuki script)
• 𑀲𑀁𑀢𑀼𑀱𑁆𑀝 (Brahmi script)
• သံတုၑ္ဋ (Burmese script)
• સંતુષ્ટ (Gujarati script)
• ਸਂਤੁਸ਼੍ਟ (Gurmukhi script)
• 𑌸𑌂𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟 (Grantha script)
• ꦱꦁꦠꦸꦰ꧀ꦛ (Javanese script)
• 𑂮𑂁𑂞𑂳𑂭𑂹𑂗 (Kaithi script)
• ಸಂತುಷ್ಟ (Kannada script)
• សំតុឞ្ដ (Khmer script)
• ສໍຕຸຩ຺ຏ (Lao script)
• സംതുഷ്ട (Malayalam script)
• ᢀ᠋ᠰ᠌ᠠᢠᡠᢢᢞᠠ (Manchu script)
• 𑘭𑘽𑘝𑘳𑘬𑘿𑘘 (Modi script)
• ᢀ᠋ᠰᠠᢐᠤᢔᢌᠠ᠋ (Mongolian script)
• 𑧍𑧞𑦽𑧔𑧌𑧠𑦸 (Nandinagari script)
• 𑐳𑑄𑐟𑐸𑐲𑑂𑐚 (Newa script)
• ସଂତୁଷ୍ଟ (Odia script)
• ꢱꢀꢡꢸꢰ꣄ꢜ (Saurashtra script)
• 𑆱𑆁𑆠𑆶𑆰𑇀𑆛 (Sharada script)
• 𑖭𑖽𑖝𑖲𑖬𑖿𑖘 (Siddham script)
• සංතුෂ‍්ට (Sinhalese script)
• 𑪁𑪖𑩫𑩒𑪀 𑪙𑩦 (Soyombo script)
• 𑚨𑚫𑚙𑚰𑚶𑚔 (Takri script)
• ஸஂதுஷ்ட (Tamil script)
• సంతుష్ట (Telugu script)
• สํตุษฺฏ (Thai script)
• སཾ་ཏུ་ཥྚ (Tibetan script)
• 𑒮𑓀𑒞𑒳𑒭𑓂𑒙 (Tirhuta script)
• 𑨰𑨸𑨙𑨃𑨯𑩇𑨔 (Zanabazar Square script)

Etymology

From सम्- (sam-) +‎ तुष्ट (tuṣṭa).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /sɐn.tuʂ.ʈɐ/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /s̪ɐn̪.t̪uʂ.ʈɐ/

Adjective

संतुष्ट • (saṃtuṣṭa) stem

1. well-satisfied, content
   • c. 800 CE – 950 CE, Nārāyaṇa, Hitopadeśa:

     असंतुष्टा द्विजा नष्टाः संतुष्टाश् च महीभृतः ।
     सलज्जा गणिका नष्टा निर्लज्जाश् च कुलाङ्गनाः ॥

     asaṃtuṣṭā dvijā naṣṭāḥ saṃtuṣṭāś ca mahībhṛtaḥ.
     salajjā gaṇikā naṣṭā nirlajjāś ca kulāṅganāḥ.

     An unsatisfied monk is fruitless, and so is a satisfied king.
     Wasted is a prostitute who is modest, and so is a householderess who is shameless.

Declension

Masculine a-stem declension of संतुष्ट

	singular	dual	plural
nominative	संतुष्टः (saṃtuṣṭaḥ)	संतुष्टौ (saṃtuṣṭau) संतुष्टा¹ (saṃtuṣṭā¹)	संतुष्टाः (saṃtuṣṭāḥ) संतुष्टासः¹ (saṃtuṣṭāsaḥ¹)
accusative	संतुष्टम् (saṃtuṣṭam)	संतुष्टौ (saṃtuṣṭau) संतुष्टा¹ (saṃtuṣṭā¹)	संतुष्टान् (saṃtuṣṭān)
instrumental	संतुष्टेन (saṃtuṣṭena)	संतुष्टाभ्याम् (saṃtuṣṭābhyām)	संतुष्टैः (saṃtuṣṭaiḥ) संतुष्टेभिः¹ (saṃtuṣṭebhiḥ¹)
dative	संतुष्टाय (saṃtuṣṭāya)	संतुष्टाभ्याम् (saṃtuṣṭābhyām)	संतुष्टेभ्यः (saṃtuṣṭebhyaḥ)
ablative	संतुष्टात् (saṃtuṣṭāt)	संतुष्टाभ्याम् (saṃtuṣṭābhyām)	संतुष्टेभ्यः (saṃtuṣṭebhyaḥ)
genitive	संतुष्टस्य (saṃtuṣṭasya)	संतुष्टयोः (saṃtuṣṭayoḥ)	संतुष्टानाम् (saṃtuṣṭānām)
locative	संतुष्टे (saṃtuṣṭe)	संतुष्टयोः (saṃtuṣṭayoḥ)	संतुष्टेषु (saṃtuṣṭeṣu)
vocative	संतुष्ट (saṃtuṣṭa)	संतुष्टौ (saṃtuṣṭau) संतुष्टा¹ (saṃtuṣṭā¹)	संतुष्टाः (saṃtuṣṭāḥ) संतुष्टासः¹ (saṃtuṣṭāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of असंतुष्टा

	singular	dual	plural
nominative	असंतुष्टा (asaṃtuṣṭā)	असंतुष्टे (asaṃtuṣṭe)	असंतुष्टाः (asaṃtuṣṭāḥ)
accusative	असंतुष्टाम् (asaṃtuṣṭām)	असंतुष्टे (asaṃtuṣṭe)	असंतुष्टाः (asaṃtuṣṭāḥ)
instrumental	असंतुष्टया (asaṃtuṣṭayā) असंतुष्टा¹ (asaṃtuṣṭā¹)	असंतुष्टाभ्याम् (asaṃtuṣṭābhyām)	असंतुष्टाभिः (asaṃtuṣṭābhiḥ)
dative	असंतुष्टायै (asaṃtuṣṭāyai)	असंतुष्टाभ्याम् (asaṃtuṣṭābhyām)	असंतुष्टाभ्यः (asaṃtuṣṭābhyaḥ)
ablative	असंतुष्टायाः (asaṃtuṣṭāyāḥ) असंतुष्टायै² (asaṃtuṣṭāyai²)	असंतुष्टाभ्याम् (asaṃtuṣṭābhyām)	असंतुष्टाभ्यः (asaṃtuṣṭābhyaḥ)
genitive	असंतुष्टायाः (asaṃtuṣṭāyāḥ) असंतुष्टायै² (asaṃtuṣṭāyai²)	असंतुष्टयोः (asaṃtuṣṭayoḥ)	असंतुष्टानाम् (asaṃtuṣṭānām)
locative	असंतुष्टायाम् (asaṃtuṣṭāyām)	असंतुष्टयोः (asaṃtuṣṭayoḥ)	असंतुष्टासु (asaṃtuṣṭāsu)
vocative	असंतुष्टे (asaṃtuṣṭe)	असंतुष्टे (asaṃtuṣṭe)	असंतुष्टाः (asaṃtuṣṭāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of संतुष्ट

	singular	dual	plural
nominative	संतुष्टम् (saṃtuṣṭam)	संतुष्टे (saṃtuṣṭe)	संतुष्टानि (saṃtuṣṭāni) संतुष्टा¹ (saṃtuṣṭā¹)
accusative	संतुष्टम् (saṃtuṣṭam)	संतुष्टे (saṃtuṣṭe)	संतुष्टानि (saṃtuṣṭāni) संतुष्टा¹ (saṃtuṣṭā¹)
instrumental	संतुष्टेन (saṃtuṣṭena)	संतुष्टाभ्याम् (saṃtuṣṭābhyām)	संतुष्टैः (saṃtuṣṭaiḥ) संतुष्टेभिः¹ (saṃtuṣṭebhiḥ¹)
dative	संतुष्टाय (saṃtuṣṭāya)	संतुष्टाभ्याम् (saṃtuṣṭābhyām)	संतुष्टेभ्यः (saṃtuṣṭebhyaḥ)
ablative	संतुष्टात् (saṃtuṣṭāt)	संतुष्टाभ्याम् (saṃtuṣṭābhyām)	संतुष्टेभ्यः (saṃtuṣṭebhyaḥ)
genitive	संतुष्टस्य (saṃtuṣṭasya)	संतुष्टयोः (saṃtuṣṭayoḥ)	संतुष्टानाम् (saṃtuṣṭānām)
locative	संतुष्टे (saṃtuṣṭe)	संतुष्टयोः (saṃtuṣṭayoḥ)	संतुष्टेषु (saṃtuṣṭeṣu)
vocative	संतुष्ट (saṃtuṣṭa)	संतुष्टे (saṃtuṣṭe)	संतुष्टानि (saṃtuṣṭāni) संतुष्टा¹ (saṃtuṣṭā¹)

• ¹Vedic

Descendants

• Pali: santuṭṭha
• Prakrit: 𑀲𑀁𑀢𑀼𑀝𑁆𑀞 (saṃtuṭṭha)

References

• Monier Williams (1899), “संतुष्ट”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1142.
• Apte, Vaman Shivram (1890), “संतुष्ट”, in The practical Sanskrit-English dictionary, Poona: Prasad Prakashan, page 1618
• Hellwig, Oliver (2010–2026), “saṃtuṣṭa”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.
• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “saṃtuṣṭa”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 747