သွေး

See also: သွေ and သွေ့

Burmese

သွေး

Pronunciation

• IPA^(key): /θwé/
• Romanization: MLCTS: swe: • ALA-LC: sveʺ • BGN/PCGN: thwe: • Okell: thweì

Etymology 1

Inherited from Old Burmese သုယ်, from Proto-Sino-Tibetan *swiʔ. Cognate with Old Chinese 血 (OC *qʰʷiːɡ, “blood”) and Nuosu ꌦ (sy, “blood”).

Noun

သွေး • (swe:)

1. blood (vital liquid flowing in animal bodies)
2. children, offspring
3. blood, ancestry, lineage
4. other fluids resembling blood
5. temperament, disposition

Derived terms

• ကြက်သွေးရောင် (krakswe:raung)
• ကွမ်းသွေး (kwam:swe:)
• ချောင်းဆိုးသွေးပါ (hkyaung:hcui:swe:pa)
• ငချိပ်သွေး (nga.hkyipswe:)
• ငယ်မူငယ်သွေး (ngaimu-ngaiswe:)
• ငါးရှဉ့်သွေး (nga:hrany.swe:)
• စစ်သွေးကြွ (cacswe:krwa.)
• ဇာတိသွေး (jati.swe:)
• ဇာတိသွေးဇာတိမာန် (jati.swe:jati.man)
• တစ်သွေးတစ်မွေး (tacswe:tacmwe:)
• နတ်သွေးကျောက် (natswe:kyauk)
• နှလုံးသွေးပျက် (hna.lum:swe:pyak)
• နှာခေါင်းသွေးလျှံ (hnahkaung:swe:hlyam)
• မျှော့သွေးစမ်း (hmyau.swe:cam:)
• မဟာဆီမဟာသွေး (ma.hahcima.haswe:)
• မီးသွေး (mi:swe:)
• ယုန်သွေး (yunswe:)
• ရင်သွေး (rangswe:)
• ရှက်သွေးဖြန်း (hrakswe:hpran:)
• ရဲစိတ်ရဲသွေး (rai:citrai:swe:)
• သမင်သွေး (sa.mangswe:)
• သမီးသွေးသောက် (sa.mi:swe:sauk)
• သွေးကြွ (swe:krwa.)
• သွေးကြီး (swe:kri:)
• သွေးကြီးမွေးကြီး (swe:kri:mwe:kri:)
• သွေးကြော (swe:krau:)
• သွေးကြောင် (swe:kraung)
• သွေးကြောမျှင် (swe:krau:hmyang)
• သွေးကွဲ (swe:kwai:)
• သွေးကောင်း (swe:kaung:)
• သွေးချင်းသားချင်း (swe:hkyang:sa:hkyang:)
• သွေးချိန် (swe:hkyin)
• သွေးခြည်ဥ (swe:hkrany-u.)
• သွေးခွဲ (swe:hkwai:)
• သွေးခိုင် (swe:hkuing)
• သွေးခုန် (swe:hkun)
• သွေးငယ် (swe:ngai)
• သွေးစစ် (swe:cac)
• သွေးစည်း (swe:cany:)
• သွေးစမ်း (swe:cam:)
• သွေးစွန်း (swe:cwan:)
• သွေးစိမ်း (swe:cim:)
• သွေးစုနာ (swe:cu.na)
• သွေးစုန်း (swe:cun:)
• သွေးစုပ် (swe:cup)
• သွေးစေး (swe:ce:)
• သွေးဆာ (swe:hca)
• သွေးဆိုး (swe:hcui:)
• သွေးဆုံး (swe:hcum:)
• သွေးဆုံးကိုင် (swe:hcum:kuing)
• သွေးဆုတ် (swe:hcut)
• သွေးဆူ (swe:hcu)
• သွေးဆေး (swe:hce:)
• သွေးညှိ (swe:hnyi.)
• သွေးတံကူ (swe:tamku)
• သွေးတက် (swe:tak)
• သွေးတိုး (swe:tui:)
• သွေးတိုးစမ်း (swe:tui:cam:)
• သွေးတိုးရောဂါ (swe:tui:rau:ga)
• သွေးတောင်း (swe:taung:)
• သွေးထွက်သံယို (swe:htwaksam-yui)
• သွေးထိန်း (swe:htin:)
• သွေးထိမ် (swe:htim)
• သွေးထိုး (swe:htui:)
• သွေးထိုင်း (swe:htuing:)
• သွေးနွေးသတ္တဝါ (swe:nwe:satta.wa)
• သွေးနှင့်ကိုယ်သားနှင့်ကိုယ် (swe:hnang.kuiysa:hnang.kuiy)
• သွေးနားထင်ရောက် (swe:na:htang-rauk)
• သွေးနီး (swe:ni:)
• သွေးနီဥ (swe:niu.)
• သွေးနုသားနု (swe:nu.sa:nu.)
• သွေးပျက် (swe:pyak)
• သွေးပြန်ကြော (swe:prankrau:)
• သွေးပြော (swe:prau:)
• သွေးပြောင်း (swe:praung:)
• သွေးပူ (swe:pu)
• သွေးပူလေ့ကျင့်ခန်း (swe:pule.kyang.hkan:)
• သွေးပေါင် (swe:paung)
• သွေးပေါင်ကျ (swe:paungkya.)
• သွေးပေါင်ချိန် (swe:paunghkyin)
• သွေးပေါ် (swe:pau)
• သွေးဖျဉ်း (swe:hpyany:)
• သွေးဖြူဥ (swe:hpruu.)
• သွေးဖိအားတိုင်းကိရိယာ (swe:hpi.a:tuing:ki.ri.ya)
• သွေးဘဏ် (swe:bhan)
• သွေးမစွန်း (swe:ma.cwan:)
• သွေးမတော်သားမတော် (swe:ma.tausa:ma.tau)
• သွေးမြေကျ (swe:mre-kya.)
• သွေးမြောက် (swe:mrauk)
• သွေးရင်းသားရင်း (swe:rang:sa:rang:)
• သွေးရည်ကြည် (swe:ranykrany)
• သွေးရိုးသားရိုး (swe:rui:sa:rui:)
• သွေးရူးသွေးတန်း (swe:ru:swe:tan:)
• သွေးရဲ (swe:rai:)
• သွေးရဲရဲသံရဲရဲ (swe:rai:rai:sam-rai:rai:)
• သွေးလန့် (swe:lan.)
• သွေးလွန် (swe:lwan)
• သွေးလွန်တုပ်ကွေး (swe:lwantupkwe:)
• သွေးလွှတ်ကြော (swe:hlwatkrau:)
• သွေးလှူဘဏ် (swe:hlubhan)
• သွေးလေး (swe:le:)
• သွေးလေချောက်ချား (swe:lehkyaukhkya:)
• သွေးဝမ်း (swe:wam:)
• သွေးဝေး (swe:we:)
• သွေးသံ (swe:sam)
• သွေးသဖုံး (swe:sa.hpum:)
• သွေးသွင်း (swe:swang:)
• သွေးသွန် (swe:swan)
• သွေးသား (swe:sa:)
• သွေးသားကောင်း (swe:sa:kaung:)
• သွေးသားဆိုး (swe:sa:hcui:)
• သွေးသားတောင်း (swe:sa:taung:)
• သွေးသောက် (swe:sauk)
• သွေးအားကောင်း (swe:a:kaung:)
• သွေးအားနည်း (swe:a:nany:)
• သွေးအုပ်စု (swe:upcu.)
• သွေးအေး (swe:e:)
• သွေးအေးသတ္တဝါ (swe:e:satta.wa)
• သွေးအေးအေးနှင့် (swe:e:e:hnang.)
• အဖျားသွေး (a.hpya:swe:)
• အသက်သွေးကြော (a.sakswe:krau:)
• အသက်သွေးခဲ (a.sakswe:hkai:)
• အသွမ်းသွေး (a.swam:swe:)
• အသွေး (a.swe:)

Etymology 2

The "whet, grind" sense is from Proto-Tibeto-Burman *sjwəj (“to rub, scrape, shave”); compare Mizo sui (“to scrape”) (STEDT swê "whet, rub, polish").

Verb

သွေး • (swe:)

1. (archaic) to convey
2. to lure
3. to defer, procrastinate
4. (of breeze, zephyr) to waft
5. to grind, whet, sharpen

Derived terms

• ကျောက်သွေး (kyaukswe:)
• ကျောက်သွေးသမား (kyaukswe:sa.ma:)
• ကိုယ်ရည်သွေး (kuiyranyswe:)
• ချိုသွေး (hkyuiswe:)
• ဓားသွေးကျောက် (dha:swe:kyauk)
• နှိုင်းသွေး (hnuing:swe:)
• မျက်နှာချိုသွေး (myakhnahkyuiswe:)
• ရယ်သွမ်းသွေး (raiswam:swe:)
• လက်သွေး (lakswe:)
• လေချိုသွေး (lehkyuiswe:)
• သွေးချို (swe:hkyui)
• သွေးဆောင် (swe:hcaung)
• သွေးဆောင်မှု (swe:hcaunghmu.)
• သွေးသီ (swe:si)

Further reading

• “သွေး” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.