Appendix:Turkic basic vocabulary

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

The following is a brief comparison of cognates among the basic vocabulary across the Turkic language family (about 60 words). Note that empty cells do not necessarily imply that a particular language is lacking a word to describe the concept, but rather that the word for the concept in that language may be formed from another stem and is not a cognate with the other words in the row or that the equivalent was unknown to contributors to this article. Also, there may be shifts in the meaning from one language to another, and so the "common meaning" given is only approximate. In some cases the form given is found only in some dialects of the language. Forms are given in native Latin orthographies unless otherwise noted.

common meaning Old Turkic Turkish Azerbaijani Turkmen Tatar Kazakh Kyrgyz Uzbek Uyghur Sakha/Yakut Chuvash Bashkir Tuvan
- Father Ata Ata Ata Ata Atta Ata Ata Ota Ata Agha Ate Аtay Ada
Mother Ana Anne/Ana Ana Ene Ana Ana Ene Ona Ana Iye Anne Äsäy Ava
Sound Avaz Avaz Avaz Avaz Awaz Äwez Avaz Ovoz Avaz Tıas Avaz Tawïš
Son O'gul Oğul Oğul Oğul Ul, uğıl Ul Uul O'g'il Oghul Uol Yvăl, Ul Ul Ool, Oglu
Man Er(kek) Er(kek) Er/Kişi Erkek İr Er(kek) Erkek Erkak Er Er Ar/Arśyn Ir Ér
Girl Kyz Kız Qız Gyz Qız Qız Kız Qiz Qiz Kııs Hĕr Qïð Kıs
Person Kişi Kişi, Şahıs Şəxs Kişi Keşe Kisi Kishi Kishi, Shahs Kishi Kihi Śyn, Etem Keše Kiji
Bride Kelin Gelin Gəlin Gelin Kilen Kelin Kelin Kelin Kelin Kiyiit Kin Käläš
Mother-in-law Kaynana Qaynana Gayın ene Qayın ana Qayın ene Kaynene Qayın ona Qeyinana Huńama Qäynä
Body parts Heart Yürek Yürek Ürək Ýürek Yöräk Jürek Jürök Yurak Yürek Süreх Čĕre Yöräk Čürek
Blood Qan Kan Qan Ga:n Qan Qan Kan Qon Qan Qaan Jun Qan Khan
Head Baš Baş Baş Baş Baş Bas Bash Bosh Baş Bas Puś/Poś Baš Baš
Hair Qıl Kıl Qıl Qyl Qıl Qıl Kıl Qil Qil Kıl (horsehair) Hĕlĕh (horsehair) Qïl
Eye Köz Göz Göz Göz Küz Köz Köz Ko'z Köz Xarax Kuś/Koś Küð Karak
Eyelash Kirpik Kirpik Kiprik Kirpik Kerfek Kirpik Kirpik Kiprik Kirpik Kılaman Hărpăk Kerpek Kirbik
Ear Qulqaq Kulak Qulaq Gulak Qolaq Qulaq Kulak Quloq Qulaq Kulgaax Hălha Qolaq Kulak
Nose Burun Burun Burun Burun Borın Murın Murun Burun Burun Murun Sămsa Moron
Arm Qol Kol Qol Gol Qul Qol Kol Qo'l Ilii Hul/Hol Qul Khol
Hand El(ig) El Əl El Alaqan Alakan Ilii Ală
Finger Barmak Parmak Barmaq Barmak Barmaq Barmaq Barmak Barmoq Barmaq Tarbax Pürne/Porńa Barmaq
Fingernail Tyrnaq Tırnak Dırnaq Dyrnaq Tırnaq Tırnaq Tyrmak Tirnoq Tirnaq Tıngırax Čĕrne Tïrnaq Dırgak
Knee Tiz Diz Diz Dy:z Tez Tize Tize Tizza Tiz Tobuk Čĕrpuśśi Tubïq Diskek
Calf Baltyr Baldır Baldır Baldyr Baltır Baltır Baltyr Boldir Baldir Ballyr Ura hyrămĕ Baldır
Foot Adaq Ayak Ayaq Aýak Ayaq Ayaq Ayak Oyoq Ayaq Ataq Ura Ayaq
Belly Qaryn Karın Qarın Garyn Qarın Qarın Karyn Qorin Qerin İs Hyrăm Qarïn Khırın
Animals Horse At At At At At At At Ot At At Ut/Ot At Àt
Cattle Siyir Sığır; İnek Inek Sygyr Sıyır Sıyır Sıyır Sigir Siyir Inax Ĕne Hïyïr Inek
Dog Yt İt/Köpek İt It Et Iyt It It/Ko'ppak/Kuchuk It Yt Jytă Et ıt
Fish Balyq Balık Balıq Balyk Balıq Balıq Balık Baliq Beliq Balık Pulă Balïq Balık
Louse Bit Bit Bit Bit Bet Biyt Bit Bit Pit Bıt Pyjtă/Puťă Bet Bıt
Other nouns House Uy Ev; Yurt Ev Öý Öy; Yort Üy Üy Uy Uy Сie Av*; Śurt Öy
Tent Otag Otağ/Çadır Otaq/Çadır Otag Otaw Boz Üy O'toq/Chodir Otaq Otuu Čatăr Satïr Čadır
Way Yol Yol Yol Yo:l Yul Jol Jol Yo'l Yol Suol Śul/Śol Yul
Bridge Köprüq Köprü Körpü Köpri Küper Köpir Köpürö Ko'prik Kövrük Kürge Kĕper Küper Kövürüg
Arrow Oq Ok Ox Ok Uq Oq Ok O'q Oq Ox Uhă Uq
Fire Ot Od/Ateş Od/Ataş Ot Ut Ot Ot O't Ot Uot Vut/Vot Ut Ot
Ash Kül Kül Kül Kül Köl Köl Kül Kul Kül Kül Kĕl Khül
Water Suv Su Su Suw Su Su Suu Suv Su Uu Šyv/Šu Hïu Sug
Ship, boat Kemi Gemi Gəmi Gämi Köymä Keme Keme Kema Keme Kimĕ Këmë Kheme
Lake Köl Göl Göl Köl Kül Köl Köl Ko'l Köl Küöl Külĕ Kül Khöl
Sun/Day Küneš Gün(eş) Gün(əş) Gün Kön Kün Kün Kun Kün Kün Kun Kön Khün
Cloud Bulut Bulut Bulud Bulut Bolıt Bult Bulut Bulut Bulut Bılıt Pĕlĕt Bolot Bulut
Star Yulduz Yıldız Ulduz Ýyldyz Yoldız Juldız Jıldız Yulduz Yultuz Sulus Śăltăr Yoldoð Sıldıs
Earth Topraq Toprak Torpaq Toprak Tufraq Topıraq Topurak Tuproq Tupraq Toburax Tăpra Tupraq Dovurak
Hilltop Töpü Tepe Təpə Depe Tübä Töbe Töbö Tepa Töpe Töbö Tüpĕ
Tree/Wood Yağac Ağaç Ağac Agaç Ağaç Ağaş Jygach Yog'och Yahach Mas Jyvăś Aĝas ıyaš
God (Tengri) Tengri Tanrı Tanrı Taňry Täñre Täñiri Teñir Tangri Tengri Tangara Tură/Toră Tëñre Deñger
Sky, Blue Kök Gök Göy Gök Kük Kök Kök Ko'k Kök Küöq Kăvak/Koak Kük Kök
Adjectives Long Uzun Uzun Uzun Uzyn Ozın Uzın Uzun Uzun Uzun Uhun Vărăm Oðon Uzun
New Yany Yeni Yeni Yany Yaña Jaña Jañı Yangi Yengi Sanga Śĕnĕ Yañï
Fat Semiz Semiz/Şişman Şişgo Semiz Simez Semiz Semiz Semiz Semiz Emis Samăr Himeð Semis
Full Tolu Dolu Dolu Do:ly Tulı Tolı Tolo To'la Toluq Toloru Tulli Tulï
White Aq Ak Ak Aq Aq Ak Oq Aq Ürüñ, Mañan Šură Aq Ak
Black Qara Kara Qara Gara Qara Qara Kara Qora Qara Xara Hura Qara Kara
Red Qyzyl Kızıl Qızıl Gyzyl Qızıl Qızıl Kızıl Qizil Qizil Kıhıl Hĕrlĕ Qïðïl Kızıl
Numbers 1 Bir Bir Bir Bir Ber Bir Bir Bir Bir Biir Pĕrre Ber Bir
2 Eki İki İki Iki İke Eki Eki Ikki Ikki İkki Ikkĕ Ike Iyi
4 Tört Dört Dörd Dö:rt Dürt Tört Tört To'rt Tört Tüört Tăvattă Dürt Dört
7 Yeti Yedi Yeddi Yedi Cide Jeti Jeti Yetti Yetti Sette Śiččĕ Ete Čedi
10 On On On O:n Un On On O'n On Uon Vunnă/Vonnă Un On
100 Yüz Yüz Yüz Yüz Yöz Jüz Jüz Yuz Yüz Süüs Śĕr Yöð Čüs
Old Turkic Turkish Azerbaijani Turkmen Tatar Kazakh Kyrgyz Uzbek Uyghur Sakha/Yakut Chuvash Bashkir Tuvan